Mentionsy Mentionsy
Szafa Melomana
Szafa Melomana

#148 Jacqueline du Pré. Tragedia i mit

23.02.2025 ·1 godz 9 min · 4 rozdziały · 1 sponsor

W lutym 1973 roku Jacqueline du Pré miała zagrać w Nowym Jorku czterokrotnie koncert podwójny Brahmsa, występując wspólnie z Pinchasem Zukermanem. Z dnia na dzień sprawność jej palców pogorszyła się tak bardzo, że czwarty koncert musiała odwołać. Nikt wówczas nie zdawał sobie sprawy, dlaczego tak się stało. Krytycy dziwili się wyraźnemu spadkowi formy 28-letniej wiolonczelistki, która grała, „jakby zapomniała poćwiczyć”. Leonard Bernstein zachęcał ją, by po prostu wzięła się w garść. To nie było już możliwe. Tamtego wieczoru Jackie zagrała po raz ostatni. Przez kolejne lata stopniowo wycofywała się w cień, aż zupełnie zniknęła. To nagłe załamanie, nieoczekiwana katastrofa, stała się kamieniem węgielnym mitu genialnej artystki, której okrutny los odebrał najcenniejsze, co miała. Jednak budowa tego mitu zaczęła się dużo wcześniej i trwa do dziś. W drugiej części opowieści o Jacqueline du Pré, której 80-lecie urodzin przypada w tym roku, prześledzimy, jak ten mit się tworzył. Opowiadam, jak Jackie osiągnęła światowy rozgłos, jaka była w tym rola Daniela Barenboima, jakie kontrowersje temu towarzyszyły, a także jak po jej przedwczesnej śmierci te kontrowersje starano się kapitalizować. Podcast powstał dzięki⁠⁠⁠ Mecenasom⁠⁠⁠ Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie⁠⁠⁠ Patronite.pl⁠⁠⁠.Nagrania:1. Jacqueline du Pré w duecie ze swoim nauczycielem Williamem Pleethem gra Couperina.2. Gabriel Faurè, Elegia (z Geraldem Moorem).3. Koncert wiolonczelowy Georga Matthiasa Monna.4. "Kol Nidrei" Brucha z Danielem Barenboimem i Izraelską Orkiestrą Symfoniczną.5. Sonata wiolonczelowa Chopina z Danielem Barenboimem.6. Trio a-moll Piotra Czajkowskiego z Zukermanem i Barenboimem.Szafa Melomana to pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, tworzony przez dziennikarza Mateusza Ciupkę. To fascynujące historie kompozytorów, wykonawców i utworów, zawsze wzbogacone o liczne konteksty historyczne i kulturowe. Nowe odcinki w co drugi piątek na popularnych platformach podcastowych.Mateusz Ciupka – publicysta muzyczny, autor Szafy Melomana, pierwszego polskiego niezależnego podcastu o muzyce klasycznej, redaktor w magazynie ⁠⁠⁠Ruch Muzyczny⁠⁠⁠. Pracował w Operze Krakowskiej, współpracował m.in. z Krakowskim Biurem Festiwalowym, Filharmonią Narodową i Filharmonią Śląską, publikował w „Ruchu Muzycznym”, „Dwutygodniku” i magazynie „Glissando”. Przeprowadził rozmowy m.in. z Garrickiem Ohlssonem, Masaakim Suzukim, Ermonelą Jaho i Giovannim Antoninim. Jest autorem Małej Monografii Romualda Twardowskiego, wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w 2023 roku. Mieszka i pracuje w Pradze, w Czechach.

2:01 · Zakochanie się w muzykowaniu kameralnym 1

Koncert organizowany przez United Nations oglądało ponad 7 tysięcy osób i był transmitowany. Odbywał się w Royal Albert Hall. Doszło tu zresztą do faux pas, bowiem prowadzący transmisję dziennikarz BBC w jednej z przerw powiedział, że oto teraz pani du Pré za moment wykona koncert Dworzaka i tym samym wypędzi z sali złego ducha Rostropowicza. Tej transmisji w Moskwie słuchał sam Rostropowicz, którego ubodło to tak mocno, że Od tego czasu podobno nie wypowiadał się przed swoimi studentami zbyt przychylnie o dawnej uczennicy. Zresztą pewna niechęć między nimi istniała już od jakiegoś czasu, bowiem przede wszystkim jego bardzo bolało, że są do siebie porównywalni.

42:20 · Urlop i problemy z grą 1

Zagrali trio Duch Beethovena i trio Amol Czajkowskiego, które Jackie uwielbiała. Co ciekawe, nagranie tego występu się zachowało, a EMI wykupiła do niego prawa po latach, zresztą ku uciesze samej Jackie, która bardzo chętnie do tego nagrania powracała, twierdząc, że można na nim wyraźnie usłyszeć chemię muzyczną między nią a Pinchasem Zuckermanem. Nie jest to nagranie idealne, parę wpadek zaliczył tam przede wszystkim Barenboim, ale mimo to i on wyraził zgodę na opublikowanie go z uwagi na Jackie. Następne koncerty przyszły trochę później. Trio grało 22 września, tydzień później Jackie grała w duecie z Barenboimem w Royal Albert Hall.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.