Mentionsy Mentionsy
Szafa Melomana
Szafa Melomana

#147 Jacqueline du Pré. Narodziny gwiazdy

12.02.2025 ·58 min 44 s · 7 rozdziałów · 1 sponsor

Była ikoną wiolonczeli, Brunhildą tego instrumentu, solistką, którą zafascynowały się tłumy, dzikim mustangiem, jak nazywał ją Zubin Mehta. A może wcale nie? Może była, owszem, niezwykle utalentowaną, ale nieszczęśliwą dziewczyną, wychowaną na wielką artystkę w nadopiekuńczym domu o żelaznych zasadach? Jej wspaniałą karierę przerwało stwardnienie rozsiane. Jacqueline du Pré była artystką, która wywarła wpływ na kilka pokoleń muzyków, ale i postacią zagadkową, budzącą do dzisiaj liczne kontrowersje.Z okazji 80-lecia jej urodzin, zapraszam na pierwszą część opowieści o brytyjskiej wiolonczelistce. Opowiem o tym, z jakiego środowiska du Pré pochodziła i jak rodziła się jej sława.Podcast powstał dzięki ⁠⁠Mecenasom⁠⁠ Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie ⁠⁠Patronite.pl⁠⁠.Nagrania do posłuchania z wczesnego okresu Jacqueline du Pré:1.E. Elgar, Koncert wiolonczelowy e-moll op. 85, John Barbirolli, LSO.2.J.S. Bach, Suita wiolonczelowa G-dur BWV 1007 (wczesne nagranie dla BBC)3.Handel/Slatter, Suita wiolonczelowa g-moll, przy fortepianie Ernest Lush.Szafa Melomana to pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, tworzony przez dziennikarza Mateusza Ciupkę. To fascynujące historie kompozytorów, wykonawców i utworów, zawsze wzbogacone o liczne konteksty historyczne i kulturowe. Nowe odcinki w co drugi piątek na popularnych platformach podcastowych.Mateusz Ciupka – publicysta muzyczny, autor Szafy Melomana, pierwszego polskiego niezależnego podcastu o muzyce klasycznej, redaktor w magazynie ⁠⁠Ruch Muzyczny⁠⁠. Pracował w Operze Krakowskiej, współpracował m.in. z Krakowskim Biurem Festiwalowym, Filharmonią Narodową i Filharmonią Śląską, publikował w „Ruchu Muzycznym”, „Dwutygodniku” i magazynie „Glissando”. Przeprowadził rozmowy m.in. z Garrickiem Ohlssonem, Masaakim Suzukim, Ermonelą Jaho i Giovannim Antoninim. Jest autorem Małej Monografii Romualda Twardowskiego, wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w 2023 roku. Mieszka i pracuje w Pradze, w Czechach.

4:01 · Jacqueline du Pré - postać zagadkowa i tragiczna 1

Mitografami są ludzie i w jej przypadku nie trudno wskazać, którzy. To, co mitem bez wątpienia nie jest, to niemal nadprzyrodzony dar komunikacji poprzez muzykę samej siebie. Szczerość, z jaką Jacqueline du Pré Grała i ogromna namiętność, z jaką interpretowała Elgara, Beethovena, Brahmsa czy Schuberta. Wywarła tym ogromny wpływ na kilka pokoleń słuchaczy muzyki klasycznej i nie tylko, także na profesjonalistów i mistrzów w tej dziedzinie. Icak Perlman, który z du Pré występował, Powiedział kiedyś, że zrujnowała mu Quintet Pstrąg Schuberta, bo ilekroć go słucha na koncercie czy w nagraniu, myśli o tym, że tak jak du Pré nie potrafi zagrać nikt.

12:23 · Rodzina i wczesne lata Jacqueline 2

Była to solidna, nowatorska placówka założona przez Herberta Wallena, świetnego solistę i kameralistę. Utwory dla jej uczniów pisał m.in. Pablo Casals. Kończył też szkołę Sir John Barbirolli. To tam Jackie jako sześciolatka zagrała pierwszy raz na szkolnym popisie m.in. Wigenlitt Schuberta z partnerującą jej przy fortepianie matką. Szkoła została zamknięta w roku 1953, gdy Wallen zmarł. Jackie kontynuowała prywatne lekcje z nauczycielką z tej placówki, Alison Dalrymple. W międzyczasie zaczęła także uczęszczać na zajęcia do szkoły ogólnej, która wcale jej nie interesowała.

Była niemal całkowicie skupiona na muzyce, a przecież aktywności muzyczne odbywały się po szkole. Jako dziesięciolatka w zasadzie osiągnęła maksimum tego, czego mogła nauczyć się z panią Dalrymple i zaczęły się poszukiwania następnego nauczyciela. Zbiegły się to z jednym z pierwszych silnych muzycznych wzruszeń, jakich Jackie doświadczyła. Pierwszym utworem, jaki zapamiętała, granym na publicznym koncercie, był kwintet fortepianowy C-dur Schuberta w wykonaniu kwartetu Amadeus, w którego składzie grał William Pleath. Dziewczynka doznała tak silnego wzruszenia, że w trakcie koncertu zaniosła się łzami.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.