Mentionsy Mentionsy
Szafa Melomana
Szafa Melomana

#147 Jacqueline du Pré. Narodziny gwiazdy

12.02.2025 ·58 min 44 s · 7 rozdziałów · 1 sponsor

Była ikoną wiolonczeli, Brunhildą tego instrumentu, solistką, którą zafascynowały się tłumy, dzikim mustangiem, jak nazywał ją Zubin Mehta. A może wcale nie? Może była, owszem, niezwykle utalentowaną, ale nieszczęśliwą dziewczyną, wychowaną na wielką artystkę w nadopiekuńczym domu o żelaznych zasadach? Jej wspaniałą karierę przerwało stwardnienie rozsiane. Jacqueline du Pré była artystką, która wywarła wpływ na kilka pokoleń muzyków, ale i postacią zagadkową, budzącą do dzisiaj liczne kontrowersje.Z okazji 80-lecia jej urodzin, zapraszam na pierwszą część opowieści o brytyjskiej wiolonczelistce. Opowiem o tym, z jakiego środowiska du Pré pochodziła i jak rodziła się jej sława.Podcast powstał dzięki ⁠⁠Mecenasom⁠⁠ Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie ⁠⁠Patronite.pl⁠⁠.Nagrania do posłuchania z wczesnego okresu Jacqueline du Pré:1.E. Elgar, Koncert wiolonczelowy e-moll op. 85, John Barbirolli, LSO.2.J.S. Bach, Suita wiolonczelowa G-dur BWV 1007 (wczesne nagranie dla BBC)3.Handel/Slatter, Suita wiolonczelowa g-moll, przy fortepianie Ernest Lush.Szafa Melomana to pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, tworzony przez dziennikarza Mateusza Ciupkę. To fascynujące historie kompozytorów, wykonawców i utworów, zawsze wzbogacone o liczne konteksty historyczne i kulturowe. Nowe odcinki w co drugi piątek na popularnych platformach podcastowych.Mateusz Ciupka – publicysta muzyczny, autor Szafy Melomana, pierwszego polskiego niezależnego podcastu o muzyce klasycznej, redaktor w magazynie ⁠⁠Ruch Muzyczny⁠⁠. Pracował w Operze Krakowskiej, współpracował m.in. z Krakowskim Biurem Festiwalowym, Filharmonią Narodową i Filharmonią Śląską, publikował w „Ruchu Muzycznym”, „Dwutygodniku” i magazynie „Glissando”. Przeprowadził rozmowy m.in. z Garrickiem Ohlssonem, Masaakim Suzukim, Ermonelą Jaho i Giovannim Antoninim. Jest autorem Małej Monografii Romualda Twardowskiego, wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w 2023 roku. Mieszka i pracuje w Pradze, w Czechach.

4:01 · Jacqueline du Pré - postać zagadkowa i tragiczna 1

Mitografami są ludzie i w jej przypadku nie trudno wskazać, którzy. To, co mitem bez wątpienia nie jest, to niemal nadprzyrodzony dar komunikacji poprzez muzykę samej siebie. Szczerość, z jaką Jacqueline du Pré Grała i ogromna namiętność, z jaką interpretowała Elgara, Beethovena, Brahmsa czy Schuberta. Wywarła tym ogromny wpływ na kilka pokoleń słuchaczy muzyki klasycznej i nie tylko, także na profesjonalistów i mistrzów w tej dziedzinie. Icak Perlman, który z du Pré występował, Powiedział kiedyś, że zrujnowała mu Quintet Pstrąg Schuberta, bo ilekroć go słucha na koncercie czy w nagraniu, myśli o tym, że tak jak du Pré nie potrafi zagrać nikt.

28:53 · Debiut Jacqueline du Pré 1

Następnie sonatę E-moll Brahmsa I i sonatę wiolonczelową Debussy'ego. W drugiej połowie zabrzmiała solowa suita Bacha C-moll na wiolonczelę oraz na ognisty finał suite populaire Manuela de Faye. I tu ciekawy Rys psychologiczny Jackie. Zapytana w rozmowie z New York Public Radio w 1977 roku, czy kiedykolwiek miała problemy z tremą, ze stresem na scenie, powiedziała, że może raz lub dwa razy w życiu jej się to zdarzyło. Dla du Pré granie publicznie nie było problemem. Większym problemem było udzielanie wywiadów, przed czym się broniła później bardzo intensywnie, starając się o zamieszczanie w kontraktach zapisów, że wywiadów podczas tras koncertowych nie udziela.

32:19 · Psychologia Jackie 2

A mówię o tym dlatego, że tamtego wieczoru, podczas debiutu, nie wszystko poszło gładko. Otóż w sonacie Brahmsa już na samym początku obluzowała się jedna ze strun, a warto pamiętać, że du Pré grała wówczas na strunach jelitowych, które mają do tego tendencję, aby się obluzować. Początkowo próbowała ratować sytuację, zmieniając nieco położenie lewej ręki, aby utrzymać właściwą intonację, ale to nic nie dawało, więc musiała po prostu przerwać. Przeprosiła publiczność, Udała się za kulisy, naciągnęła strunę ponownie, po czym wróciła na estradę i grała dalej bez najmniejszego objawu zdenerwowania. Lush twierdził, jej partner tamtego wieczoru przy fortepianie, że była jak w transie, jakby istniała dla niej tylko muzyka.

Tak bardzo Jacqueline du Pré i Daniel Barenboim byli skupieni na sobie. Barenboim stał się dla du Pré muzycznym domem. Jeśli czegoś jej brakowało w byciu pełnoprawną solistką, on to uzupełnił. Razem stworzyli niebywałą jakość utrwaloną na wielu nagraniach. O tym jednak Jak również o nieuchronnie zbliżającej się tragedii, która miała wszystko zrujnować, opowiem w następnej części, już w kolejny piątek, 21 lutego. Tymczasem serdecznie dziękuję Wam za uwagę, mecenasom Szafy Melomana, za ich hojne wsparcie. Kłania się Mateusz Ciupka i pozostawiam Was z krótkim muzycznym fragmentem, drugą częścią II Sonaty Wielonczelowej Johannesa Brahmsa op. 99,

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.