Studio wschodnie - o sytuacji w Syrii

Dzień dobry, witam Państwa w kolejnym podcaście Radia Lublin Studio wschodnie. Przed mikrofonem Tomasz Nieśpiał, a naszym gościem jest dzisiaj dr Kinga Smoleń z Katedry Międzynarodowych Stosunków Politycznych w Instytucie Stosunków Międzynarodowych UMCS. Dzień dobry. Dzień dobry. Z którą dzisiaj porozmawiamy o tym, co w tych ostatnich dniach elektryzuje opinię publiczną na całym świecie właściwie. Wszystko za sprawą tego, co się dzieje w Syrii, gdzie w ciągu niespełna dwóch tygodni tamtejsi rebelianci odwrócili losy wojny, która trwała kilkanaście lat, która też zebrała tragiczne żniwo.

Tak się jednak tutaj nie stało. Oczywiście, dlaczego? Po prostu Rosja jest na tym etapie zbyt słaba, aby móc wesprzeć, aby mogła być w stanie efektywnie wesprzeć Baszara Asada, To jest jedna bardzo istotna kwestia. Natomiast druga, ona faktycznie skoncentrowała się obecnie na Europie, na Ukrainie i też możemy odnieść wrażenie, że nie przewidziała, że tak sytuacja się rozwinie. Więc jedyne, co tak naprawdę zaproponowano Baszarowi Alasadowi, to jest azyl polityczny i te w miarę bezpieczne

Ja także chciałabym jeszcze podkreślić, że na poziomie systemu międzynarodowego zarówno Iran, jak i Rosja Z kolei bardzo grały taką kartą antyzachodnią, jak słyszymy. I co było tutaj istotne? Mianowicie to, że Właśnie te państwa, no po części z Turcją, ale to jest inny przypadek, tutaj nie zaczynajmy tego wątku, żeby nie zamazać tego naszego clou. Jeżeli chodzi po prostu o Iran i Rosję, te dwa państwa starały się właśnie stworzyć taki blok państw izolowanych przez Zachód na arenie międzynarodowej. I jakby doprowadzić do zmiany układu sił w wymiarze globalnym, czyli żeby powstało wiele ośrodków siły, wiele biegunów siły, czyli wiele mocarstw regionalnych, które też mogłyby oddziaływać na ważne wydarzenie, wydarzenia w systemie międzynarodowym, a nie tylko jakby być zdane na decyzję, prawda, ten władz ustanowiony przez dalej hegemoniczną pozycję, wynikającą z hegemonicznej pozycji

Stanów Zjednoczonych. Więc tutaj wiele wątków nam się nakłada i pokazuje, że mamy Załamanie strategiczne przede wszystkim na poziomie regionalnym, ale to będzie miało wydźwięk także dla systemu międzynarodowego. O czym jeszcze dzisiaj oczywiście będziemy mówić. Mamy zatem już nakreślony pewien obraz tego, co się wydarzyło i z czego to wynika. Natomiast ja myślę, że to jest też taka okazja do tego, żeby porozmawiać czy powiedzieć, przypomnieć o tym, Co przez te kilkanaście lat wojny w Syrii się działo? To znaczy właściwie bardziej chodzi mi o to, żeby ustalić jaki jest bilans tej wojny, bo oczywiście różne są podawane w przestrzeni medialnej informacje.

Baszara Asad i jego otoczenie Zaczęło się koncentrować na handlu kaptagonem, czyli substancją narkotyczną, zamiast dążyć do po prostu odbudowy państwa do jakiejś długotrwałej stabilizacji i faktycznie przeprowadzania reform politycznych, do czego między innymi od lat nawoływało wzywa ONZ. Tutaj mówię o rezolucji numer 2254, Stworzenie rządu tymczasowego i rozpoczęcie dialogu politycznego z różnymi siłami, aby móc rozpocząć proces transformacji tego państwa. Tak się nie stało. Więc to są konsekwencje, ale dodatkowo mamy konsekwencje zewnętrzne, czyli mamy uchodźców zewnętrznych w Libanie.

I zwłaszcza teraz mam na myśli syryjskie siły demokratyczne, które rządzą w Rożawie i chodzi po prostu o to, że oni, Turcy, chcą wymusić na syryjskich siłach demokratycznych, aby odcięły się ostatecznie od partii pracujących w Kurdystanu, która jest uznawana przez Turków za organizację terrorystyczną i w ten sposób No, jakby też Turcy zagwarantują sobie wpływy w Syrii, umocnią, jednocześnie jakby zablokują Kurdów w kontekście emancypacji, ich działań autonomicznych i niepodległościowych. Być może też osłabią Kurdów i to jest prawdopodobne politycznie, aktywnych politycznie w samej Turcji i to jest najważniejsze dla Turcji.

Gest, czy on też coś mówi o możliwym rozwoju sytuacji w Syrii, czy to raczej nie należy jakiegoś większego znaczenia przeporządkowywać do tego gestu? Znaczy tak, dodam, że sama Syria za czasów rządu Al-Asadów, jeszcze też ojca, czyli od lat 70., to było państwo świeckie. Oczywiście mamy dominację sunnitów, ale to jest państwo świeckie, że absolutnie tam nie było tego prymatu religii w kontekście kształtowania kolejnych wymiarów, społecznego, politycznego, gospodarczego, prawnego, nie. Tylko teraz, jak mówię, przypuszczam, że HTS będzie dążyło do zwiększenia wpływu islamu na te wymiary, o których wspomniałam, ale nie radykalnie.

No a to oczywiście w kontekście Unii Europejskiej będzie bezpośrednio miało przełożenie na Polskę, prawda, na którą też w tym kontekście jakieś pewne zobowiązania możemy wykluczyć, że zostaną nałożone. Tutaj także nie będę optymistką i nie będę twierdziła, że upadek reżimu Al Asada to równa się początek upadku reżimu Władimira Putina w Rosji też. To, co pewne, to powinniśmy z uwagą śledzić wydarzenia na Bliskim Wschodzie, które dziś dla naszych słuchaczy, słuchaczy Radia Lublin, komentowała pani doktor Kinga Smoleń z Katedry Międzynarodowych Stosunków Politycznych w Instytucie Stosunków Międzynarodowych UMCS.