Studio wschodnie - o sytuacji w Syrii

Rebelianci, którzy przejęli władzę, obalili prezydenta Baszara Asada, który uciekł do Rosji, chociaż te początkowe informacje też do końca wieściły różne scenariusze, tak bym to określił. Na pewno tego, co się działo, zadziało w Syrii, nikt do końca się nie spodziewał. I chyba też nie tylko na Bliskim Wschodzie, ale w ogóle na świecie. I na początek naszej rozmowy chciałbym zapytać panią doktor o to, w jaki sposób w ogóle tej grupie udało się obalić Al Asada i jego reżim. I może co ważniejsze i ciekawsze, dlaczego doszło do tego akurat właśnie teraz?

Toczyły się walki, bardzo ciężkie walki, które przechodziły jakby z jednych rąk do drugich, jeżeli chodzi o to miasto. Ono było częściowo zarządzane przez rebeliantów, później przez reżim. Tutaj reżim oczywiście musiał być wspierany przez siły rosyjskie i wejście tak naprawdę do Aleppo bez żadnego problemu, bez żadnego oporu, pokazało, uzmysłowiło rebeliantom, że ten pochód na Damaszek to już jest tak naprawdę postawienie kropki nad i. Dlaczego? Mianowicie reżim był całkowicie niezdolny do stawienia jakiegokolwiek oporu zbrojnego, do przeciwstawienia się tej rebelii. Oczywiście pojawiały się informacje, tutaj one krążą w przestrzeni medialnej, że wcześniej Baszara Asad oczywiście otrzymywał informacje, co się dzieje w państwie.

Tak się jednak tutaj nie stało. Oczywiście, dlaczego? Po prostu Rosja jest na tym etapie zbyt słaba, aby móc wesprzeć, aby mogła być w stanie efektywnie wesprzeć Baszara Asada, To jest jedna bardzo istotna kwestia. Natomiast druga, ona faktycznie skoncentrowała się obecnie na Europie, na Ukrainie i też możemy odnieść wrażenie, że nie przewidziała, że tak sytuacja się rozwinie. Więc jedyne, co tak naprawdę zaproponowano Baszarowi Alasadowi, to jest azyl polityczny i te w miarę bezpieczne

Istnieć na Bliskim Wschodzie. To oczywiście są takie też spekulacje, informacje do końca niepotwierdzone jeszcze. Albo może wynikające z jakiejś tam próby czy niechęci do przyznania się do de facto porażki tej koncepcji rosyjskiej, irańskiej. Bo dziś nikt nie ma wątpliwości właściwie, Że to, co się dzieje w Syrii, upadek Baszara Asada, to jest porażka właśnie tych trzech, można powiedzieć, podmiotów przede wszystkim. Tak, Rosja się na pewno, przypuszczam, nie przyzna do błędu takiego strategicznego.

Baszara Asad i jego otoczenie Zaczęło się koncentrować na handlu kaptagonem, czyli substancją narkotyczną, zamiast dążyć do po prostu odbudowy państwa do jakiejś długotrwałej stabilizacji i faktycznie przeprowadzania reform politycznych, do czego między innymi od lat nawoływało wzywa ONZ. Tutaj mówię o rezolucji numer 2254, Stworzenie rządu tymczasowego i rozpoczęcie dialogu politycznego z różnymi siłami, aby móc rozpocząć proces transformacji tego państwa. Tak się nie stało. Więc to są konsekwencje, ale dodatkowo mamy konsekwencje zewnętrzne, czyli mamy uchodźców zewnętrznych w Libanie.

Jak rozumiem, licząc na to, Czy mając świadomość, że Turcja może być, być może to jest pytanie, że Turcja może być gwarantem bezpieczeństwa w tamtym rejonie świata, bo to, że jakby Erdoğan postawił na upadek Baszara Asada, no to wiemy, no i wiemy, że dziś chyba jest największym wygranym tej całej rebelii. Tak jest największym wygranym, ale Ale Erdoğan, no czy gwarantem bezpieczeństwa? Erdoğan na pewno chce grać tym, że będzie stał na straży tej integralności terytorialnej Syrii, ewentualnie będzie mógł, będzie pewnie chciał pośredniczyć w ewentualnych rozmowach HTS z innymi ugrupowaniami opozycyjnymi, aby no po prostu kreować się jako taki, prawda, orędownik pokoju.

Gest, czy on też coś mówi o możliwym rozwoju sytuacji w Syrii, czy to raczej nie należy jakiegoś większego znaczenia przeporządkowywać do tego gestu? Znaczy tak, dodam, że sama Syria za czasów rządu Al-Asadów, jeszcze też ojca, czyli od lat 70., to było państwo świeckie. Oczywiście mamy dominację sunnitów, ale to jest państwo świeckie, że absolutnie tam nie było tego prymatu religii w kontekście kształtowania kolejnych wymiarów, społecznego, politycznego, gospodarczego, prawnego, nie. Tylko teraz, jak mówię, przypuszczam, że HTS będzie dążyło do zwiększenia wpływu islamu na te wymiary, o których wspomniałam, ale nie radykalnie.

Słowa kluczowe dziś, albo na pewno ważne z punktu widzenia zrozumienia tego, co się w Syrii dzieje, co się wydarzyło. Czy po oboleniu reżimu Baszara Asada Bliski Wschód będzie bezpieczniejszy i będzie spokojniejszy? Nie. Niestety nie. To jest region, Czyli te hura optymistyczne, pierwsze komentarze wielu obserwatorów, że wreszcie udało się pogonić Al Asada, wcale nie muszą oznaczać większego bezpieczeństwa w tamtym rejonie świata. To jest region ze swojej istoty o dużej niestabilności, na którą nakłada się wiele czynników.

No a to oczywiście w kontekście Unii Europejskiej będzie bezpośrednio miało przełożenie na Polskę, prawda, na którą też w tym kontekście jakieś pewne zobowiązania możemy wykluczyć, że zostaną nałożone. Tutaj także nie będę optymistką i nie będę twierdziła, że upadek reżimu Al Asada to równa się początek upadku reżimu Władimira Putina w Rosji też. To, co pewne, to powinniśmy z uwagą śledzić wydarzenia na Bliskim Wschodzie, które dziś dla naszych słuchaczy, słuchaczy Radia Lublin, komentowała pani doktor Kinga Smoleń z Katedry Międzynarodowych Stosunków Politycznych w Instytucie Stosunków Międzynarodowych UMCS.