Studio wschodnie - o sytuacji w Syrii

Liczą na zmianę, w sensie właśnie ustania tych represji, w sensie odnalezienia swoich bliskich, którzy przez lata byli przetrzymywani w więzieniach, albo chociaż potwierdzenia informacji, że nie żyją, bo to było dla wielu ludzi ta informacja, co się stało z ich bliskimi, Była pod znakiem zapytania, więc oni naprawdę, co jest z naszej perspektywy zaskakujące, ale oczekują zmiany, nowego otwarcia i wbrew pozorom nie z jakimś takim lękiem, obawą, przerażeniem przyjęli tą władzę HTS, czyli te organizacje wyzwolenia Lewantu, która przejęła władzę w Syrii, ale liczą na jakąś zmianę.

Na bardziej godne życie, na większe upodmiotowienie. To porozmawiajmy o tym, kto za tę zmianę odpowiada, kim są nowi przywódcy w Syrii, no bo z jednej strony Al Jaulaniego, mamy przywódcę tego ugrupowania HTS, Człowieka, który walczył w szeregach Al-Kaidy swego czasu, a sama organizacja jest przecież też wpisana na listę organizacji terrorystycznych przez Amerykanów. Z drugiej strony mamy też tymczasowego premiera. Kim są ci ludzie? Kto tak naprawdę przejął władzę w Syrii?

Tak, samoorganizacja HTS, czyli Hayat Tahrir al-Sham i jej przywódca, zwłaszcza jej przywódca, on wcześniej miał związki z Al-Kaidą, a dodam, że Al-Kaida przed podziałami wewnętrznymi także na pewnym etapie była związana z ówczesnym przywódcą tzw. państwa islamskiego Abu Bakr al-Baghdadi. Natomiast wracając do Aldża Ulaniego, on sam słynął z radykalizmu, z okrucieństwa. Jest dalej zaliczany do jednego z najbardziej niebezpiecznych terrorystów na świecie. To jest taki paradoks. Dlaczego paradoks? Ponieważ ta grupa rebeliańska HTS

W ostatnim czasie sprawowała większą kontrolę, znaczy w ostatnich latach, w prowincji Idlib. I tam nie dochodziło do jakichś, nie wiem, ekstremalnych sytuacji, prawda, dotyczących prześladowania ludności. I natomiast teraz, po przejęciu władzy, HTS, czy właśnie Al-Dżaulani, odczyta, prawda, jakby taki manifest, w którym zapowiedział, że władza będzie pokojowa, że dążymy do stabilizacji, do rozmów z innymi rebeliantami. I to było duże zaskoczenie. Ja nie sądzę, że to było działanie na zmylenie przeciwnika, tak to określę, tylko to było działanie pragmatyczne. Dlaczego? Mianowicie Al-Dżawlani musi sobie zdawać sprawę, że rządy bardzo radykalne mogą

Po pierwsze, spotkać się z jakimś oporem społecznym, doprowadzić po prostu do być może wyjścia ludzi na ulicę. Z drugiej natomiast strony, Syria potrzebuje partnerów zewnętrznych. Potrzebuje partnerów zewnętrznych w kontekście pomocy humanitarnej, w kontekście napływu zewnętrznych środków finansowych, w kontekście odbudowy tego państwa. Tylko pytanie, czy tych partnerów znajdzie? Może inaczej. Czy ta, jak mawiają eksperci, obserwatorzy, ta łagodna i przyjazna twarz islamu, jaką próbuje być HTS, czy ją ten świat, czy ci potencjalni partnerzy zewnętrzni przyjmą, mówiąc wprost, z otwartymi ramionami?

Myślę, że jeżeli HTS autentycznie, znaczy ten rząd przejściowy, który właśnie powołano, autentycznie będzie funkcjonował pokojowo, stabilnie, oczywiście to jest państwo islamskie, prawda? Tam szariat będzie regulował te zasady funkcjonowania tego państwa, ale jeżeli nie będzie dochodziło do radykalnego łamania praw człowieka, prawda? Jakichś ekstremalnych sytuacji, Jeżeli będzie HTS próbowało, tak jak zapowiada też, rozmawiać z innymi ugrupowaniami do niedawna opozycyjnymi, to sądzę, że tak. Bo ani państwom z Bliskiego Wschodu, czyli sąsiadom Syrii, ani mocarstwom zewnętrznym nie jest potrzebna kolejna wojna.

Natomiast Turcja, Zawsze wspierała ugrupowania rebelianckie, między innymi HTS. Będzie się też z nimi dogadywała. Też wspierała Syryjską Armię Narodową, tak na marginesie. Po co? Bo Turcja też chce stabilnej Syrii, aby mogła wreszcie odesłać tam Syryjczyków, którzy przez lata, od lat mieszkają teraz na terytorium Turcji. Po wydarzeniach arabskich wiosny 2015-2016 roku, kiedy mieliśmy tą presję migracyjną, Turcy chcą ten etap zakończyć, bo to też jest dla nich ogromne obciążenie finansowe. Prezydent turecki mówi dziś, że jego kraj zrobi wszystko, by zagwarantować stabilność Syrii. Wspólnie z nią pokona trudności, mówi prezydent turecki.

Jak rozumiem, licząc na to, Czy mając świadomość, że Turcja może być, być może to jest pytanie, że Turcja może być gwarantem bezpieczeństwa w tamtym rejonie świata, bo to, że jakby Erdoğan postawił na upadek Baszara Asada, no to wiemy, no i wiemy, że dziś chyba jest największym wygranym tej całej rebelii. Tak jest największym wygranym, ale Ale Erdoğan, no czy gwarantem bezpieczeństwa? Erdoğan na pewno chce grać tym, że będzie stał na straży tej integralności terytorialnej Syrii, ewentualnie będzie mógł, będzie pewnie chciał pośredniczyć w ewentualnych rozmowach HTS z innymi ugrupowaniami opozycyjnymi, aby no po prostu kreować się jako taki, prawda, orędownik pokoju.

Gest, czy on też coś mówi o możliwym rozwoju sytuacji w Syrii, czy to raczej nie należy jakiegoś większego znaczenia przeporządkowywać do tego gestu? Znaczy tak, dodam, że sama Syria za czasów rządu Al-Asadów, jeszcze też ojca, czyli od lat 70., to było państwo świeckie. Oczywiście mamy dominację sunnitów, ale to jest państwo świeckie, że absolutnie tam nie było tego prymatu religii w kontekście kształtowania kolejnych wymiarów, społecznego, politycznego, gospodarczego, prawnego, nie. Tylko teraz, jak mówię, przypuszczam, że HTS będzie dążyło do zwiększenia wpływu islamu na te wymiary, o których wspomniałam, ale nie radykalnie.

Badają teraz HTS, nową władzę w Syrii, czy ona jest zainteresowana, czy uda się dogadać. Bo wtedy moglibyśmy mieć po prostu takie próbę zbudowania najpierw małego, potem może większego bloku stworzonego przez państwa sunnickie radykalnego, państwa sunnickie radykalne, o tak, bo muszę to tak jakby stopniować, ale nie ekstremalne w tym kontekście. To, co mogłoby zmienić tę złą prasę afgańskich talibów, która zresztą cały czas trwa, ale wracając do Syrii. Może takie pytanie bardziej ogólne, ale myślę, że pytanie, które chyba jest

Komentując te wydarzenia mówił o tym, że wycofywanie wojsk Rosji z Syrii nie wróży najlepiej dla Polski i Ukrainy, bo pozwoli Putinowi uwolnić dodatkowe zasoby kadrowe, które mogą być wykorzystane na ukraińskim froncie. Czy rzeczywiście taki scenariusz jest możliwy i czy rzeczywiście to co się dzieje na Bliskim Wschodzie może lub już w jakimś stopniu dotyka naszą część świata czy bezpośrednio Polskę? Niestety tak. Jest takie duże prawdopodobieństwo, że właśnie możliwa będzie większa koncentracja sił Rosji na Ukrainie. Natomiast w dłuższej perspektywie czasu, jeżeli HTS nie ustabilizuje sytuacji w Syrii, albo też jeżeli zradykulizuje swoje ewentualne rządy, wówczas Europę może czekać kolejna presja migracyjna,