Studio wschodnie – o stanie relacji słowacko-węgierskich

Panie doktorze, kontynuując trochę wątek, chciałem zapytać o znaczenie lutowej wizyty szefa amerykańskiej dyplomacji w Bratysławie i w Budapeszcie. Co wynika z wizyty Marco Rubio na Słowacji i na Węgrzech? On był w połowie lutego, spotkał się z prezydentem Pelegrinim, premierem Fico. Oczywiście wśród tych tematów współpraca energetyczna dominowała. Ta wizyta miała moim zdaniem przede wszystkim charakter polityczny, czyli to był taki sygnał polityczny obecnej administracji Donalda Trumpa, że oni zauważają, że Węgry i Słowacja mają nieco inne stanowisko niż np. Unia Europejska i próbują jakby budować tutaj bliższe relacje z tymi dwoma państwami.

Węgry od początku przejęcia władzy przez Donalda Trumpa grały na to, żeby być takim głównym Współpracującym z Amerykanami w Unii Europejskiej. Mimo, że są małym państwem, nie mają aż takiego dużego potencjału politycznego, ale próbowali tutaj i próbują dalej. Ze Słowacją jest bardziej sytuacja skomplikowana, bo Robert Fico jest formalnie politykiem lewicowym. Ale na przykład w zeszłym roku on uczestniczył w SIPAK w Stanach Zjednoczonych, czyli w tym zlocie konserwatystów, czyli Ruch MAGA plus te właśnie partie konserwatywne z całego świata. I on w tym uczestniczył. Czyli on chciał taki dać sygnał, że identyfikuje się w wielu kwestiach z konserwatystami.

Jak najbardziej. No ale tam chyba sytuacja jednoznacznie polityczna, wskazanie przed wyborami. Na kogo stawia administracja prezydenta Donalda Trumpa w tych wyborach? Dokładnie tak. Zresztą sam Trump mówił, że jakby popiera w tych wyborach Wiktora Orbana. Czy to oczywiście podziała na Węgrów, prawda, na elektorat? To zobaczymy, bo to nie zawsze takie słowa jakiegoś nawet ważnego polityka powodują, że dana partia uzyska większe poparcie. Nawet jeśli Marko Rubio mówi o tym, że te relacje Stanów Zjednoczonych i Węgier to wkraczają w złoty wiek. Tak, to takie bardzo dyplomatyczne, kwieciste określenie, ale na pewno te relacje są, przynajmniej polityczne, dosyć dobre.

Widać z jednej strony poparcie Trumpa dla Orbana, ale z drugiej strony mamy Komisję Europejską czy niektórych polityków z Unii Europejskiej, którzy się ewidentnie po stronie Petera Madziara opowiadają mi o chęci zmiany, żeby tam znormalizować według nich te relacje węgiersko-unijne. No ale też są głosy, że jeśli nastąpi zmiana władzy na Węgrzech, na Węgry popłynie strumień europejskich pieniędzy. Sam Madziar mówi o tym, że załatwi, wie jak załatwić i odblokować pieniądze z KPO. No trochę znamy ten sposób. Trochę to znamy sprzed dwóch lat, tak? Więc chyba tak. No to też jest jakaś tam gra na takich kwestiach finansowych, tak? Dotyczących Unii Europejskiej, tych kwestii praworządności.

W tym kraju Słowenia jest w ostatnim czasie po wyborach parlamentarnych. No i tam też wynik na żyletki. Ruch wolności premiera Roberta Goloba zdobył w ostatnich wyborach parlamentarnych 28,5% Katedra Myśli Politycznej i Komunikowania Politycznego UMCS, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. No właśnie, co to oznacza dla Słowenii, która dziś też jest wskazywana jako ten kraj, który z jednej strony przez lata był liderem tej integracji z Europą, ze światem zachodnim, liderem bałkańskim, a z drugiej strony pojawiają się informacje, że Jansza jako ten konserwatysta, być może zwolennik Trumpa,

Natomiast tam były pewne różnice dotyczące chociażby właśnie podejścia do Trumpa do Stanów Zjednoczonych i tutaj właśnie pan redaktor o tym wspomniał. Jan Sza jest politykiem konserwatywnym, który jest bardziej otwarty na współpracę z obecną administracją, ale tam też się pokazał aspekt izraelski. To jest bardzo ciekawe, bo premier Golob, który był wcześniej premierem, będzie kontynuował swoją misję. On otwarcie krytykował działania Izraela w kontekście właśnie Palestyny. Jego rząd był pierwszym państwem unijnym, który nałożył embargo na sprzedaż broni do Izraela w 2025 roku.