Mentionsy Mentionsy
Stand-up na wakacjach
Stand-up na wakacjach

Misja specjalna: Pierwsza pancerna

21.02.2023 ·14 min 28 s

Pojedyncze kompanie, bataliony i pułki różnych rodzajów wojsk połączył w grupy bojowe i kazał im wyrwać się z okrążenia. Grenadierzy pancerni, elita niemieckiej piechoty, spadochroniarze i czołgi ruszyły na wschód, na Chambois. A od drugiej strony, z zewnątrz kotła, generał SS Wilhelm Bittrich przygotowywał swój drugi korpus pancerny do uderzenia na wzgórze Mount Ormel. Jak to mówił Maczek, na maczukę. Właśnie w tych dwóch miejscach, w miasteczku Chambois i na wzgórzu 262 zatrzymały się polskie pułki pancerne. I to im przypadło najważniejsze zadanie w bitwie pod Falaise. Musieli zatrzymać nie jedno, a dwa potężne uderzenia zdeterminowanych żołnierzy niemieckich. Pierwsza dywizja pancerna dowodzona przez generała Stanisława Maczka wylądowała w Normandii 1 sierpnia 1944 roku.

Teraz walcząc na dwa fronty, Maczek niecierpliwie czekał na wsparcie sąsiadów. Tymczasem kanadyjska 4 Dywizja Pancerna wprawdzie zdobyła miasteczko Trun i znajdowała się stosunkowo blisko, ale ugrzęzła pod ogniem czołgów 12 Dywizji Pancernej SS. A na południe od Chambois zatrzymały się dywizje 3 Armii Amerykańskiej generała Pattona. I choć Patton rwał się, by dokopać Niemcom w Chambois, Zwierzchnik Bradley zabronił. Tak przedstawiała się sytuacja, kiedy w deszczowy dzień 20 sierpnia do sztabu pierwszej pancernej pofatygował się generał Guy Simons. Dowódca drugiego korpusu kanadyjskiego. Po przywitaniu obaj generałowie pochylili się nad mapą. Maczek opisał Simonsowi położenie obu swoich zgrupowań. Wysunęliśmy się siedem kilometrów do przodu. Czwarta kanadyjska zostaje w tyle.

Tylko my powstrzymujemy napór Niemców. Jeszcze w ciągu dnia czwarta dywizja pancerna zaatakuje Korpus Pancerny SS, a trzecia dywizja piechoty ruszy na Chambois. Obiecał Simons. Lecz zanim nadeszła odsiecz Kanadyjczyków, na Machudze rozpętało się piekło. Niemcy zaatakowali jednocześnie dwa polskie bataliony. Podhalański z zachodu i ósmy batalion od północnego wschodu. Ryczały nebelwerfery, tłukły się działa czołgowe obu stron, bo walczącej piechocie przyszły z pomocą szwadrony dwóch pułków pancernych. Atak dywizji SS był na tyle solidny, że Niemcy wpadli na polanę między strzelców ósmego batalionu. Poszły w ruch bagnety, noże, a nawet pięści. A jednak atak się załamał. Niemcy się wycofali. Ale wycofali się tylko po to, aby kilka godzin później zaatakować ponownie. Przez całe przedpołudnie powtarzały się mniej lub bardziej skoordynowane ataki.

U niektórych żołnierzy wywołało to efekt oszałamiający, zupełnego otępienia, u innych odwrotnie, nerwowego podniecenia. Wszyscy wyglądali jak upiory. Wspominał pułkownik Koszucki. A ataki nieprzyjaciela i pochód wycofujących się Niemców trwał nadal. Szli polnymi drogami, powoli, zmęczeni i wyczerpani długim marszem pod ostrzałem artylerii i pod gradem bomb. Zauważono ich zmaczugi i wszystkie czołgi I Pułku Pancernego wypaliły z działów kolumny nieprzyjaciela. Około 15.30, aby ratować wycofujące się bataliony, Niemcy rozpoczęli silniejszy niż dotychczas ostrzał artyleryjski. Już nie strzelali na oślep, lecz wybierali cele zidentyfikowane uprzednio na maczudze. Pociski nadlatywały zza północno-wschodniego horyzontu, z kierunku drugiego korpusu pancernego SS.

Rozgrzane lufy dział groziły rozerwaniem, brakowało benzyny, rozładowywały się akumulatory i gasły radiostacje. Ile jeszcze mogliśmy się bronić? Pytał retorycznie Koszucki. Ile minut? Pięć? Dziesięć? I wtedy obserwator zauważył przez lornetkę długą kolumnę czołgów, transporterów opancerzonych i dział. Kolumna jechała od strony Trun. To musiała być IV Kanadyjska Dywizja Pancerna. Nareszcie. Pierwsze kanadyjskie czołgi wjechały na Machugę około godziny 2 po południu. Najpierw minęli kolumny rozbitych pojazdów niemieckich, ciężarówek, samochodów pancernych i czołgów. Potem doleciał ich odór gnijących w sierpniowym upale ciał. Wreszcie już u szczytu zauważyli tłumy jeńców, żołnierzy fanatycznych dywizji SS, spadochroniarzy i pancerniaków. Wokół pod drzewami, przy czołgach, siedzieli w niewielkich grupkach niewyspani, ale szczęśliwi z zakończenia trwającej 56 godzin rzezi żołnierze Polskiej Dywizji Pancernej.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.