Siedział na składanym krzesełku pod prezentowym daszkiem. Czego chcesz Kiersnowski? Pewnie wiadomości. Jak ja ci mogę dać wiadomości? Maczek spuścił głowę. Widać było, że był wściekły. Nie, nie wściekły, raczej zmęczony. Kiersnowski pomyślał, że niczego się nie dowie, że może lepiej odejść i tym razem nie przeszkadzać. Już chciał się odwrócić, kiedy generał podniósł głowę i zaczął mówić. Powiem ci krótko całą prawdę. Nasza dywizja ginie. Na wzgórzu 262 i Chambois przepadają mi najlepsze oddziały. Czy ty wierzę, że zabrakło im amunicji i zaopatrzenia? Oni tam skaczą do gardła Niemcom, biją się wręcz. Do jasnej cholery. Nie wiadomo, co z tego będzie. Na wzgórzu 262, czyli na tzw. z racji kształtu Machudze i w Chambois.
Odpowiedział po francusku Kanadyjczyk, bo w tym języku ze sobą rozmawiali. Niech pan zdobywa te wzgórza. Pomysł się powiódł. Przed dywizją dosłownie i w przenośni otworzyło się szerokie pole manewru. Teraz generał Maczek mógł w pełni wykorzystać walory dywizji pancernej. Posłał więc dwa oddziały na tyły wycofujących się dywizji niemieckich. Na węzeł drogowy w Chambois, gdzie walczyli już strzelcy konni, ruszył major Władysław Zgorzelski z X Pułkiem Dragonów i XXIV Pułkiem Ułanów. A na wzgórzu Mont Hormel, na Maczudze, ufortyfikował się pułkownik Stefanowicz z I Pułkiem Pancernym i Batalionem Strzelców Podhalańskich. Następnego dnia na Maczugę dojechał II Pułk Pancerny Koszulskiego oraz dwa Bataliony Strzelców, VIII i IX. Polska Dywizja Pancerna wbiła się wąskim klinem głęboko między jednostki niemieckie.
Tylko my powstrzymujemy napór Niemców. Jeszcze w ciągu dnia czwarta dywizja pancerna zaatakuje Korpus Pancerny SS, a trzecia dywizja piechoty ruszy na Chambois. Obiecał Simons. Lecz zanim nadeszła odsiecz Kanadyjczyków, na Machudze rozpętało się piekło. Niemcy zaatakowali jednocześnie dwa polskie bataliony. Podhalański z zachodu i ósmy batalion od północnego wschodu. Ryczały nebelwerfery, tłukły się działa czołgowe obu stron, bo walczącej piechocie przyszły z pomocą szwadrony dwóch pułków pancernych. Atak dywizji SS był na tyle solidny, że Niemcy wpadli na polanę między strzelców ósmego batalionu. Poszły w ruch bagnety, noże, a nawet pięści. A jednak atak się załamał. Niemcy się wycofali. Ale wycofali się tylko po to, aby kilka godzin później zaatakować ponownie. Przez całe przedpołudnie powtarzały się mniej lub bardziej skoordynowane ataki.
U niektórych żołnierzy wywołało to efekt oszałamiający, zupełnego otępienia, u innych odwrotnie, nerwowego podniecenia. Wszyscy wyglądali jak upiory. Wspominał pułkownik Koszucki. A ataki nieprzyjaciela i pochód wycofujących się Niemców trwał nadal. Szli polnymi drogami, powoli, zmęczeni i wyczerpani długim marszem pod ostrzałem artylerii i pod gradem bomb. Zauważono ich zmaczugi i wszystkie czołgi I Pułku Pancernego wypaliły z działów kolumny nieprzyjaciela. Około 15.30, aby ratować wycofujące się bataliony, Niemcy rozpoczęli silniejszy niż dotychczas ostrzał artyleryjski. Już nie strzelali na oślep, lecz wybierali cele zidentyfikowane uprzednio na maczudze. Pociski nadlatywały zza północno-wschodniego horyzontu, z kierunku drugiego korpusu pancernego SS.
Rozgrzane lufy dział groziły rozerwaniem, brakowało benzyny, rozładowywały się akumulatory i gasły radiostacje. Ile jeszcze mogliśmy się bronić? Pytał retorycznie Koszucki. Ile minut? Pięć? Dziesięć? I wtedy obserwator zauważył przez lornetkę długą kolumnę czołgów, transporterów opancerzonych i dział. Kolumna jechała od strony Trun. To musiała być IV Kanadyjska Dywizja Pancerna. Nareszcie. Pierwsze kanadyjskie czołgi wjechały na Machugę około godziny 2 po południu. Najpierw minęli kolumny rozbitych pojazdów niemieckich, ciężarówek, samochodów pancernych i czołgów. Potem doleciał ich odór gnijących w sierpniowym upale ciał. Wreszcie już u szczytu zauważyli tłumy jeńców, żołnierzy fanatycznych dywizji SS, spadochroniarzy i pancerniaków. Wokół pod drzewami, przy czołgach, siedzieli w niewielkich grupkach niewyspani, ale szczęśliwi z zakończenia trwającej 56 godzin rzezi żołnierze Polskiej Dywizji Pancernej.
Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.