Mentionsy Mentionsy
Stand-up na wakacjach
Stand-up na wakacjach

Misja specjalna: Pierwsza pancerna

21.02.2023 ·14 min 28 s

Siedział na składanym krzesełku pod prezentowym daszkiem. Czego chcesz Kiersnowski? Pewnie wiadomości. Jak ja ci mogę dać wiadomości? Maczek spuścił głowę. Widać było, że był wściekły. Nie, nie wściekły, raczej zmęczony. Kiersnowski pomyślał, że niczego się nie dowie, że może lepiej odejść i tym razem nie przeszkadzać. Już chciał się odwrócić, kiedy generał podniósł głowę i zaczął mówić. Powiem ci krótko całą prawdę. Nasza dywizja ginie. Na wzgórzu 262 i Chambois przepadają mi najlepsze oddziały. Czy ty wierzę, że zabrakło im amunicji i zaopatrzenia? Oni tam skaczą do gardła Niemcom, biją się wręcz. Do jasnej cholery. Nie wiadomo, co z tego będzie. Na wzgórzu 262, czyli na tzw. z racji kształtu Machudze i w Chambois.

Pojedyncze kompanie, bataliony i pułki różnych rodzajów wojsk połączył w grupy bojowe i kazał im wyrwać się z okrążenia. Grenadierzy pancerni, elita niemieckiej piechoty, spadochroniarze i czołgi ruszyły na wschód, na Chambois. A od drugiej strony, z zewnątrz kotła, generał SS Wilhelm Bittrich przygotowywał swój drugi korpus pancerny do uderzenia na wzgórze Mount Ormel. Jak to mówił Maczek, na maczukę. Właśnie w tych dwóch miejscach, w miasteczku Chambois i na wzgórzu 262 zatrzymały się polskie pułki pancerne. I to im przypadło najważniejsze zadanie w bitwie pod Falaise. Musieli zatrzymać nie jedno, a dwa potężne uderzenia zdeterminowanych żołnierzy niemieckich. Pierwsza dywizja pancerna dowodzona przez generała Stanisława Maczka wylądowała w Normandii 1 sierpnia 1944 roku.

Odpowiedział po francusku Kanadyjczyk, bo w tym języku ze sobą rozmawiali. Niech pan zdobywa te wzgórza. Pomysł się powiódł. Przed dywizją dosłownie i w przenośni otworzyło się szerokie pole manewru. Teraz generał Maczek mógł w pełni wykorzystać walory dywizji pancernej. Posłał więc dwa oddziały na tyły wycofujących się dywizji niemieckich. Na węzeł drogowy w Chambois, gdzie walczyli już strzelcy konni, ruszył major Władysław Zgorzelski z X Pułkiem Dragonów i XXIV Pułkiem Ułanów. A na wzgórzu Mont Hormel, na Maczudze, ufortyfikował się pułkownik Stefanowicz z I Pułkiem Pancernym i Batalionem Strzelców Podhalańskich. Następnego dnia na Maczugę dojechał II Pułk Pancerny Koszulskiego oraz dwa Bataliony Strzelców, VIII i IX. Polska Dywizja Pancerna wbiła się wąskim klinem głęboko między jednostki niemieckie.

Teraz walcząc na dwa fronty, Maczek niecierpliwie czekał na wsparcie sąsiadów. Tymczasem kanadyjska 4 Dywizja Pancerna wprawdzie zdobyła miasteczko Trun i znajdowała się stosunkowo blisko, ale ugrzęzła pod ogniem czołgów 12 Dywizji Pancernej SS. A na południe od Chambois zatrzymały się dywizje 3 Armii Amerykańskiej generała Pattona. I choć Patton rwał się, by dokopać Niemcom w Chambois, Zwierzchnik Bradley zabronił. Tak przedstawiała się sytuacja, kiedy w deszczowy dzień 20 sierpnia do sztabu pierwszej pancernej pofatygował się generał Guy Simons. Dowódca drugiego korpusu kanadyjskiego. Po przywitaniu obaj generałowie pochylili się nad mapą. Maczek opisał Simonsowi położenie obu swoich zgrupowań. Wysunęliśmy się siedem kilometrów do przodu. Czwarta kanadyjska zostaje w tyle.

Tylko my powstrzymujemy napór Niemców. Jeszcze w ciągu dnia czwarta dywizja pancerna zaatakuje Korpus Pancerny SS, a trzecia dywizja piechoty ruszy na Chambois. Obiecał Simons. Lecz zanim nadeszła odsiecz Kanadyjczyków, na Machudze rozpętało się piekło. Niemcy zaatakowali jednocześnie dwa polskie bataliony. Podhalański z zachodu i ósmy batalion od północnego wschodu. Ryczały nebelwerfery, tłukły się działa czołgowe obu stron, bo walczącej piechocie przyszły z pomocą szwadrony dwóch pułków pancernych. Atak dywizji SS był na tyle solidny, że Niemcy wpadli na polanę między strzelców ósmego batalionu. Poszły w ruch bagnety, noże, a nawet pięści. A jednak atak się załamał. Niemcy się wycofali. Ale wycofali się tylko po to, aby kilka godzin później zaatakować ponownie. Przez całe przedpołudnie powtarzały się mniej lub bardziej skoordynowane ataki.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.