Misja specjalna w RMF FM. Nie wiedziałem, że tu walczą Polacy, czyli Pierwsza pancerna pod Fales. Niedzielny poranek 20 sierpnia 1944 roku był w Normandii pochmurny i chłodny. Dlatego korespondent wojenny Ryszard Kiersnowski ubrał się cieplej niż zwykle. Na głowę założył czarny beret pancerniaka i poszedł do sztabu szukać generała. Sztab zatrzymał się na rozległej polanie. Rozbito namioty i ustawiono samochody obsługi. Wokół stukały maszyny do pisania. Radio piszczało kakofonią fal, błądząc weterze w poszukiwaniu częstotliwości walczących oddziałów polskich, kanadyjskich, amerykańskich i niemieckich. Generała Stanisława Maczka Kiersnowski znalazł przy samochodzie dowództwa.
Siedział na składanym krzesełku pod prezentowym daszkiem. Czego chcesz Kiersnowski? Pewnie wiadomości. Jak ja ci mogę dać wiadomości? Maczek spuścił głowę. Widać było, że był wściekły. Nie, nie wściekły, raczej zmęczony. Kiersnowski pomyślał, że niczego się nie dowie, że może lepiej odejść i tym razem nie przeszkadzać. Już chciał się odwrócić, kiedy generał podniósł głowę i zaczął mówić. Powiem ci krótko całą prawdę. Nasza dywizja ginie. Na wzgórzu 262 i Chambois przepadają mi najlepsze oddziały. Czy ty wierzę, że zabrakło im amunicji i zaopatrzenia? Oni tam skaczą do gardła Niemcom, biją się wręcz. Do jasnej cholery. Nie wiadomo, co z tego będzie. Na wzgórzu 262, czyli na tzw. z racji kształtu Machudze i w Chambois.
Pojedyncze kompanie, bataliony i pułki różnych rodzajów wojsk połączył w grupy bojowe i kazał im wyrwać się z okrążenia. Grenadierzy pancerni, elita niemieckiej piechoty, spadochroniarze i czołgi ruszyły na wschód, na Chambois. A od drugiej strony, z zewnątrz kotła, generał SS Wilhelm Bittrich przygotowywał swój drugi korpus pancerny do uderzenia na wzgórze Mount Ormel. Jak to mówił Maczek, na maczukę. Właśnie w tych dwóch miejscach, w miasteczku Chambois i na wzgórzu 262 zatrzymały się polskie pułki pancerne. I to im przypadło najważniejsze zadanie w bitwie pod Falaise. Musieli zatrzymać nie jedno, a dwa potężne uderzenia zdeterminowanych żołnierzy niemieckich. Pierwsza dywizja pancerna dowodzona przez generała Stanisława Maczka wylądowała w Normandii 1 sierpnia 1944 roku.
Włączono ją w skład II Korpusu Kanadyjskiego generała Gaia Simonsa. Tydzień później pancerni generała Maczka wyszli na front. Atakowali wspólnie z IV Kanadyjską Dywizją Pancerną wzdłuż drogi Caen-Falais. I był to atak nieudany. Największe straty poniósł II Pułk Pancerny pułkownika Stanisława Koszuckiego. Rozkaz dostali jasny – szarżować w dym ostatnich bomb i pocisków. Więc poszli do ataku szarżą jak husaria Sobieskiego pod Wiedniem. Z tą różnicą, że husaria rozbiła Turków, a czołgi Koszuckiego wpadły pod ogień niemieckich dział przeciwpancernych oraz czołgów Panter i Tygrysów. Wiadomo było, że te odwody pancerne, które Niemcy mają, są przeważnie zrobione z najlepszych czołgów, jakie oni mają. To były Tygrysy. Ten Tygrys miał 88
Tłumaczył generał Maczek. Należało więc rozszerzyć front tak, aby czołgi miały możliwość manewru. Maczek wybrał się do Seymontsa w odwiedziny i dyplomatycznie przedstawił mu swój pomysł. A mówiąc wprost, pokazał Zwierzchnikowi, jak powinien prowadzić bitwy pancerne. Zapewne zauważył pan generale, że po wschodniej stronie rzeki Diff leżą dwa wzgórza. Tu i tu. Maczek pokazał Sejmontsowi dwa punkty na mapie. Powinniśmy je zdobyć, bo to ułatwi nam obronę przed ewentualnym kontratakiem Niemców. Myśli pan, że Niemcy będą kontratakować? Jestem tego pewien. Proszę nie zapominać, że moja dywizja jest najbardziej na wschód wysuniętą jednostką aliancką. Za nami są już tylko Niemcy, aż do samej Wisły. D'accord. Zgoda.
Odpowiedział po francusku Kanadyjczyk, bo w tym języku ze sobą rozmawiali. Niech pan zdobywa te wzgórza. Pomysł się powiódł. Przed dywizją dosłownie i w przenośni otworzyło się szerokie pole manewru. Teraz generał Maczek mógł w pełni wykorzystać walory dywizji pancernej. Posłał więc dwa oddziały na tyły wycofujących się dywizji niemieckich. Na węzeł drogowy w Chambois, gdzie walczyli już strzelcy konni, ruszył major Władysław Zgorzelski z X Pułkiem Dragonów i XXIV Pułkiem Ułanów. A na wzgórzu Mont Hormel, na Maczudze, ufortyfikował się pułkownik Stefanowicz z I Pułkiem Pancernym i Batalionem Strzelców Podhalańskich. Następnego dnia na Maczugę dojechał II Pułk Pancerny Koszulskiego oraz dwa Bataliony Strzelców, VIII i IX. Polska Dywizja Pancerna wbiła się wąskim klinem głęboko między jednostki niemieckie.
Teraz walcząc na dwa fronty, Maczek niecierpliwie czekał na wsparcie sąsiadów. Tymczasem kanadyjska 4 Dywizja Pancerna wprawdzie zdobyła miasteczko Trun i znajdowała się stosunkowo blisko, ale ugrzęzła pod ogniem czołgów 12 Dywizji Pancernej SS. A na południe od Chambois zatrzymały się dywizje 3 Armii Amerykańskiej generała Pattona. I choć Patton rwał się, by dokopać Niemcom w Chambois, Zwierzchnik Bradley zabronił. Tak przedstawiała się sytuacja, kiedy w deszczowy dzień 20 sierpnia do sztabu pierwszej pancernej pofatygował się generał Guy Simons. Dowódca drugiego korpusu kanadyjskiego. Po przywitaniu obaj generałowie pochylili się nad mapą. Maczek opisał Simonsowi położenie obu swoich zgrupowań. Wysunęliśmy się siedem kilometrów do przodu. Czwarta kanadyjska zostaje w tyle.
Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.