Mentionsy Mentionsy
SpoilerMaster
SpoilerMaster

S05E16: "Nietolerancja" (1916) -- CLASSIC

30.04.2023 ·1 godz 10 min

Opowiadam o filmie "Nietolerancja" (1916) Davida Warką Griffitha, zajmującym miejsce 7 w #Top100SpoilerMastera.

Nie przebił. Zanim powiem więcej o samej nietolerancji, dwa słowa o Davidzie W. Griffithie. Zapewne potrzeba by było, abym poświęcił jeszcze więcej czasu, być może nawet jeszcze jeden odcinek Griffithowi. Na ten moment mogę was skierować do mojego tekstu, który napisałem już ponad dekadę temu. Ten tekst dostępny jest w książce Kino Nieme. W takim ogromnym tomie zredagowanym przez Tadeusza Lubelskiego, Rafała Syskę i Iwonę Sowińską. Kinonieme to tysiącstronicowa cegła, w której ja mam także swój rozdział i ten rozdział napisałem właśnie o Davidzie W. Griffisie, a zatem jeżeli potrzebujecie takiego kompendium podstawowych informacji, odsyłam was do tej książki.

Dodam, że ja w swojej bibliotece posiadam niestety tylko jeden tom z The Griffith Project, ponieważ są to absurdalnie drogie książki. One były wydawane na początku lat dwutysięcznych. Jest 12 tomów tego Griffith Project. One są w takich bibliotekarskich wydaniach Brytyjskiego Instytutu Filmowego. Ich ceny idą w setki złotych, to są od 400 powyżej. A zatem ja zainwestowałem tylko w ten jeden tom, w którym jest nietolerancja omówiona bardzo szczegółowo. Natomiast są też inne tomy, ja okresowo poluję na to, kiedy może spadną te ceny. Tak czy siak polecam, jeżeli ktoś jest bardzo zdeterminowanym fanem Griffitha, to jest to taka najsłynniejsza publikacja, gdzie drobnym druczkiem na tysiącach stron omówiony jest cały dorobek griffithowski.

3 godziny i 4 wielkie opowieści jakoś nie znalazł miejsca, żeby wspomnieć o tym typie nietolerancji właśnie na tle rasowym, który przecież trawił jego społeczeństwo tak mocno i w tamtym czasie i nawet do dzisiaj. Znaczące pominięcie i nieprzydające chluby Griffithowi należy je wszakże odnotować. Nietolerancja jako eksperyment narracyjny w zasadzie nie ma sobie równych filmów. Zwróćmy uwagę, że istnieją filmy nowelowe, takie, w których nawet porównuje się różne okresy historyczne, tylko zazwyczaj opowiada się je nie przeplatając te okresy, tylko raczej po kolei. Typowym przykładem byłby film Być człowiekiem Billa Forsytha, bardzo niedoceniony film, w którym Robin Williams śp. wcielał się

Otóż nie. Te słonie są zaczerpnięte nie z archiwalnych czy archeologicznych wykopalisk, Są zaczerpnięte z filmu Giovanni Pastrone pod tytułem Cabiria, czyli włoskiego filmu, który właściwie otworzył modę na wielkie, monumentalne filmowe opowieści i który zachwycił Griffitha do tego stopnia, że nawet go zirytował. To znaczy, Griffithowi tak bardzo się ten film podobał, że podobno po obejrzeniu cały czas mówił, jak oni to zrobili, jak oni to zrobili. No i właśnie jego własna twórczość miała być swoistym przebiciem tego wielkiego operowego spektaklu. A zatem w tych słoniach, ale także w ruchach kamery, które Griffith w Nietolerancji uruchomił razem ze swoim operatorem Billy Bitzerem, te środki to taka próba przebicia właśnie owej monumentalnej filmowej szkoły włoskiej.

Jest to jednocześnie film, który odważnie atakuje jedną z takich ogromnych figur amerykańskiej przedsiębiorczości, jaką był Rockefeller. Nic dziwnego, że ten atak spodobał się także sowieckiej stronie, która wtedy Lenin rzekomo miał zaproponować Griffithowi przejęcie sowieckiej kinematografii, ponieważ antykapitalistyczny impet współczesnej opowieści Nietolerancji był tak zaraźliwy, genialnie przedstawiony. Innymi słowy, ta gąbka, ta wielka griffithowska gąbka, już będę się posługiwał tą metaforą, zassała także ten polityczny ferwor i jest to integralna część całego filmu.

Wieża Babel, prawda? Historia o wieży Babel, o pomieszaniu języków, za karę, za pewną pychę. Tymczasem w Nietolerancji Babylon jest pokazany afirmatywnie. To jest wspaniała kultura, która na dodatek, co ciekawe, wydaje się spełniać pewien ideał griffithowski, jeżeli chodzi o wyzwolenie seksualne, ponieważ Griffithowi bardzo się podoba I to, jak pewna siebie, silna jest dziewczyna z gór grana przez Constance Talmadge w tym filmie, to po pierwsze, ale po drugie, jemu się wyraźnie podoba też to rozarytyzowanie kultu Isztar. Wydaje się wręcz, że to spełnia jakiś jego ideał połączenia właśnie religii, seksualności, jakiejś zmysłowości. On filmuje to w sposób na tyle afirmatywny,

I dla mnie pozostaje takim, myślę, filmem, do którego zawsze będę wracał, ponieważ tej studni nie da się wyczerpać. To znaczy i pod względem realizacyjnym, technicznym, myślowym, brawury tego filmu. Jest to taka opowieść, która jest nie do wyczerpania. Zawsze będą ciekawiły mnie kolejne anegdoty o nietolerancji. Myślę, że zawsze archiwiści będą Niesłabnie. Avatar 2. Top Gun. W dyskusji, do której także odsyłam, jeżeli jej nie słuchaliście, to myślę, że zawsze będziemy wpatrzeni w ten wielki, epicki, griffithowski fresk, ponieważ całkiem dosłownie jest on dokonaniem kina, którego nikt już nie przebije, nikt nigdy nie zbuduje już tak wielkich, drogich scenografii, nikt nie zapłaci takiej ilości statystów, po prostu nikomu by się to już nie opłacało.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.