S04E41: "Grease" (1978) -- CLASSIC z Kają Klimek
Rozmawiam o filmie "Grease" (1978) Randala Kleisera z Kają Klimek (Kajutex).
A zatem było to trochę takie wielkie, filmowe, taneczne liceum, w którym dyrektorką była właśnie Patrycja Birch i bardzo wspaniale zarządziła tymi ogromnymi masami tańczących licealistów. No właśnie, licealistów. Czy patrząc na obsadę Grease myślimy liceum? Średnia wieku wahała się około 26 lat. Ani John Travolta nie był w wieku licealnym, ani Olivia Newton-John. Ani Stockard Channing, wcielająca się w rolę Rizzo. To byli ludzie po dwudziestce, często około trzydziestki. I o tym, na ile ten wybór okazał się trafiony, realistyczny, porozmawiam w późniejszej części odcinka z Kają Klimek.
No, mówił, że pracował, przenosił pudełka, tak, moving boxes, czyli pewnie pracował w jakiejś firmie przeprowadzkowej po to, żeby zarobić na samochód. Ale potem widzimy ten samochód i okazuje się, jest to swoją drogą kultowy Ford Cabriolet z bodajże roku 1948, jeżeli dobrze wynotowałem, ale jest on w strasznym stanie, dopiero będzie trzeba go podrasować, żeby mógł zarobić, zasłużyć na miano Greased Lightning, zresztą w słynnej piosence. Innymi słowy, tego chłopaka nie stać w tym momencie na żadną lepszą furę, a widzimy, że wielu licealistów, nawet sceptyczna i ironiczna Rizzo, podjeżdżają jednak pod szkołę takimi studziobakerami,
A zatem to jest kolejny element tej klasowości. Drugi aspekt, na który chciałbym spojrzeć, to jest kwestia roli kobiet, ale roli kobiet w takim kluczu Właśnie kulturowo-ekonomicznym, bo spójrzcie, że trzy główne kobiety, jakie tu mamy, czyli Sandy, która najwyraźniej nie musi się za bardzo martwić o pieniądze, ona ani razu nie wspomina o tym, że coś musiałaby dorobić, czy nie ma na coś środków, nie, ona raczej jest tutaj dobrze ustawiona, ale mamy dwie inne postaci. Przede wszystkim mamy cudowną, jedną z tak zwanych Pink Girls, czyli Betty Rizzo, właśnie graną przez Stockard Channing, ale mamy także Frenchie, zagraną przez Didi Kohn.
Który potrafi tylko wpaść na to, że latem będzie, że zacytuję ponownie Kenikiego, przenosił pudła. Więc to jest drugi wątek, takiej zapowiedzianej społecznej i ekonomicznej mobilności kobiet, która paradoksalnie jest pokazana w postaci Frenchie, a zatem tam, gdzie byśmy się tego wcale, wcale nie spodziewali. I trzeci element, element seksualny. Ten film bardzo krytycznie często oceniany z dzisiejszej perspektywy, porozmawiamy o tym też z Kają Klimek pokazuje takie duże rozdarcie, duże rozdwojenie, nie tylko dwóch wzorców kobiecości, które reprezentują tutaj idealna, zapięta pod szyję Sandy i Rizzo, o tym porozmawiamy więcej właśnie z Kają, ale także ten film pokazuje całkowite oddzielenie światów męskiego i żeńskiego.
Kiedy słynna piosenka Summer Loving pojawia się na początku, ona jest śpiewana osobno. Osobno śpiewają do siebie dziewczyny, osobno śpiewają do siebie chłopaki. Danny przekonuje swoich chłopaków, że doszło tam do czegoś więcej, w zasadzie, że spał z Sandy, my wiemy, że to jest nieprawda, podczas kiedy Sandy śpiewa o swoim idealnym, wymarzonym Dannym i te dwa światy nie mają ze sobą nic wspólnego, poza tym, że każdy No namawia do jakiejś troszkę większej transgresji. To jest bardzo istotne, że Rizzo w pewnym momencie pyta, no ale co, dotknął cię czy nie dotknął? Ona mówi, nie, no to nie jest taki chłopak, żeby mnie dotykał. Na co Rizzo odpowiada, sounds like a creep to me, to znaczy, że dla mnie to jest dziwne, tak, brzmi trochę creepy, jeżeli cię nie próbował dotknąć.
Ale z drugiej strony widać to także w takim wzajemnym troszkę kryciu się przed tą drugą stroną i w języku, który jest bardzo konfrontacyjny. My dzisiaj tego nie doceniamy, ale sceny, w których padają seksualne zdania i takie aluzje różne slangowe, były dosyć odważne, jak na rok 1978 nawet. Już nie mówię o roku 1959, kiedy rzekomo akcja się dzieje. Spójrzcie między innymi na scenę, w której Rezo konfrontuje się z Kenny Kim i z Danim. Padają tam takie frazy jak sloppy seconds na przykład, albo flog your log, co oznacza masturbację, gangbang, którego chyba nie muszę tłumaczyć, I to właśnie Rizzo tak się odcina takimi słowami, ponieważ w tej przestrzeni pokazanej tutaj nie ma miejsca na dojrzałą rozmowę między chłopakami i dziewczynami.
I oto Rizzo śpiewa o tym właśnie wzorcu. Do którego dostosowuje się swoją drogą Sandy, Rezo śpiewa o tym wzorcu bardzo przewrotnie, bardzo satyrycznie, bardzo krytycznie. Look at me, I'm Sandra Dee, lousy with virginity. Czyli dosłownie, spójrzcie na mnie, jestem Sandra Dee, Dosłownie przetłumaczyć, jestem zawszona dziewictwem, bo lousy to znaczy zawszona, więc jakby po prostu no jestem, można powiedzieć, do zwymiotowania jestem dziewicą, tak, no i ona potem właśnie śpiewa, że nie, nie pozwalam na żadne dotknięcie, tak, nie będę sama z chłopakiem i tak dalej. I to Rizzo śpiewa na takim świetnie wygranym przez Stockard Channing lekkim obrzydzeniu, bo to jest ten wzorzec, który podsuwa jej kultura, w której żyje, że ona właśnie taka powinna być.
Zintegrowanymi dorosłymi to są właśnie te postaci takie jak Rizzo, która potrafi samą siebie określić w relacji, potrafi też wyznaczyć jej granice, ale także jak nerd, który występuje w tym filmie, Eugene, grany przez Eddiego Dizena, który pod koniec filmu jest jedynym, który potrafi dobrze rzucić ciastem i trafić w twarz Trenera Calhuna. W tej scenie wyraźnie jest powiedziane, że to nie te osiłki, nie ci greaserzy, tylko właśnie ten lekceważony nerd jest tym, który ma największe zdolności. Ale o tym, czy nastąpi zemsta nerdów, The Revenge of the Nerds, przekonamy się później, zwłaszcza w filmie z 1984 roku pod dokładnie tym. A zatem te trzy aspekty, klasowości, mobilności ekonomicznej kobiet i relacji między płciami w tym filmie.
Która mówi do mnie, Boże, ja kocham ten film, a to jest moja ulubiona piosenka z tego filmu. I wtedy sobie pomyślałem, wow, ten film, a mówimy naprawdę o młodej dziewczynie. Pomyślałem, nie, ten film nadal ma swoją mocną fanbazę. I właśnie, że ta piosenka, Rizzo śpiewa o tym, że mogłaby robić gorsze rzeczy. Rizzo nie przeprasza za to, kim jest. Tak. Nie przeprasza za to, kim jest. Mówi właśnie, że gorzej byłoby, gdybym była inna. Powiedz mi właśnie coś o tej postaci Rizzo. Tak, ona jednak jest tą postacią, która z dzisiejszej perspektywy, no najmniej można by jej było takich zarzutów, jak te, które stawiałam tutaj przed chwilą, postawić. To na pewno. Poza tym, no też jest takim sercem tego filmu. Mam wrażenie, że jest najbardziej ukształtowaną osobą wśród tych wszystkich nastolatków z przymrużeniem oka.
Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.