S04E15: "2001: Odyseja kosmiczna" (1968) -- CLASSIC

Dosyć istotnej postaci, późniejszy wynalazca IMAX-a i także ktoś, kto pomógł George'owi Lucasowi dookreślić jego pomysł mocy . Otóż film Universe, czyli Wszechświat, był półgodzinnym filmem dokumentalno-eksperymentalnym wyprodukowanym przez rząd kanadyjski, w którym Wally Gentleman, autor efektów specjalnych, stworzył bardzo przekonujące wizje kosmosu, supernowej, przesuwających się planet i te wizje były bardzo inspirujące dla Kubricka do tego stopnia, że później zaprosił Wally'ego Gentlemana także do współpracy przy 2001. Ale Wally Gentleman za długo z nim nie wytrzyma. Pięknie odrestaurowana kopia filmu UNIVERSE jest dostępna na YouTubie.

Jeżeli wpiszecie UNIVERSE, rok 1960, od razu Wam to wyskoczy. Zobaczcie, w pięknym HD czarno-biały film pełen efektów, które zainspirowały Kubricka do tego stopnia, że wiele z nich potem powtórzył i przetworzył w filmie 2001. Drugim filmem był film pod tytułem To the Moon and Beyond. To był film zrealizowany w systemie szerokoekranowym Cinerama i zaprezentowany na wystawie światowej roku 1964, która miała miejsce w Nowym Jorku. Kubrick i Clark wielokrotnie byli na tej wystawie. Było to ogromne wydarzenie, takie prezentujące rozmaite osiągnięcia technologiczne. Między innymi firma Bell Company prezentowała tam bardzo wczesną wersję wideotelefonu, co także zainspirowało Kubricka do jednej ze scen w 2001.

Kluczowe było skompletowanie ekipy i tą ekipę Kubrick kompletował kawałek po kawałku. Tutaj dużo nazwisk, polecam oczywiście całą książkę Bensona, natomiast ważne nazwiska absolutnie to właśnie ekipa z Graphic Films, na początku Con Peterson, a potem Doug Trumbull, również przywieziony Wally Gentleman, czyli specjalista od efektów specjalnych z filmu Universe, ale także wielu innych, charakteryzator Stuart Freeborn, kostiumograf Harry Lang, scenograf Tony Masters i wielu, wielu, wielu innych, o których zaraz jeszcze powiem. To co warto pamiętać to fakt, że co prawda pierwszy CLAPS padnie pod Londynem 30 grudnia 1965 roku i będą to ujęcia kosmonautów, którzy zbliżają się do Wielkiego Monolitu na Księżycu, ale pierwsze obrazy nakręcone do

Ale ze wszystkich dokonań technicznych mnie osobiście najbardziej zainteresowała wirówka. Wirówka to znaczy najbardziej interesujący, najbardziej skomplikowany element scenograficzny całego filmu, który Muszę powiedzieć, że nie tylko w rycinach zawartych w różnych miejscach w internecie, ale po prostu w samym pomyśle wydaje mi się wciąż niebywałym inżynierskim dokonaniem. Pamiętacie na pewno, że w przedostatnim rozdziale filmu David Bowman i Frank Poole przemierzają taki okrągły, cylindryczny pokład statku Discovery, rozmawiając z komputerem HAL 9000. Hal 9000, którego głos to niejaki Douglas Raine, aktor kanadyjski, który podkładał głos w filmie Universe.

To jeszcze jeden trop łączący filmie Universe z 2001. Otóż te niesamowite sceny, kiedy bohaterowie biegają i chodzą właśnie po tym cylindrycznym pokładzie, Były zrealizowane w przedziwnej scenografii. Wyobraźcie sobie dwie łupinki orzecha włoskiego złożone w całość, ustawione szparą pionowo, trochę jak koło do roweru. I wtedy zrozumiecie, jak była zrobiona ta scenografia, którą można było rozsuwać, właśnie jak dwie połówki orzecha, ale która także obracała się, tak jak koło od roweru zamontowane w wielkim studio. Ten element scenograficzny został specjalnie zbudowany dla tego filmu przez firmę Vickers Armstrong, która robiła Spitfire'y dla Royal Air Force w trakcie II wojny światowej i było to niebywałe dokonanie inżynierskie.