Mentionsy Mentionsy
Pismo do słuchania
Pismo do słuchania

David Graeber. Czym jest praca bez sensu?

05.08.2025 ·58 min 20 s

W dziewiątym odcinku podcastu „Dziś w książce” przyglądam się obecnemu rynkowi pracy oraz temu, co praca – zwłaszcza ta niechętnie wykonywana – robi nam jako społeczeństwu. Za soczewkę do podjęcia tego tematu służy mi książka antropologa Davida Graebera „Praca bez sensu”, o której rozmawiam w kontekście prekaryzacji, wyjałowienia duchowego, poczucia beznadziei i neoliberalnych mechanizmów z kulturoznawczynią i eseistką, Agatą Sikorą.Zapraszam! Zuzanna KowalczykPodcast realizowany jest we współpracy z Wrocławskim Domem Literatury i Wrocławiem Miastem Literatury UNESCO.

A żeby było ciekawiej, to jest jedna strona medalu, ponieważ po drugiej stronie są takie głosy jak choćby niedawne wypowiedzi profesora Matczaka, które wywołały zasadne poruszenie. Wypowiedzi o tym, że jego pokolenie, czyli pokolenie obecnych czterdziestolatków, czterdziestoparolatków pracowało nawet po 16 godzin na dobę, a obecnie młode pokolenie nie uznaje już takiego etosu pracy. profesora ma świadczyć o tym, że młode pokolenie jest zwyczajnie leniwe. I to zderzenie tych dwóch w jakimś sensie absurdalnie odległych sobie perspektyw wydaje mi się bardzo ciekawym punktem wyjścia do rozmowy o naszym współczesnym stosunku do pracy. No bo właśnie, choć tych przywiązanych do wzorców neoliberalnych razi fakt, że młodzi śmiał mówić coraz głośniej i coraz częściej o takich herezjach jak choćby work-life balance,

I w tym odżywczym wymiarze mam na myśli nie tylko to, jak to jest odżywcze dla człowieka jako jednostki, ale też dla społeczeństwa w takim wymiarze rodzinnym, relacji społecznych. Takie zmęczone, sfrustrowane społeczeństwo to zazwyczaj agresywne społeczeństwo. No i ostatnio do tego wszystkiego doszła chyba najgłośniejsza dyskusja wywołana aferą wokół tekstu Marcina Matczaka o 16-godzinnym dniu pracy i rozleniwionym młodym pokoleniu. Więc jestem ciekawa, jak ty w ogóle w tych dwóch trochę przeciwstawnych narracjach się odnajdujesz. jak ty jako kulturoznawczyni i antropolożka na to patrzysz w kontekście tego, co nam to mówi o nas dzisiaj. Zwłaszcza, że napisałaś w swoim tekście dla dwutygodnika, że inaczej niż twoje pokolenie traktujące doktryny neoliberalne jako element społecznego realizmu, Greber zawsze patrzył na nie tak jak na dziedzictwo niewolnictwa na Madagaskarze, jako przedmiot badań antropologicznych.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.