11 listopada 1918 - konfrontacje

Zanim jednak Piłsudski zakomunikował światu o powstaniu wolnej Polski, spędził ponad rok w magdeburskiej twierdzy. Prawie cały czas w odosobnieniu. W sierpniu 1918 roku dołączył do niego adiutant Kazimierz Sosnkowski. W przyszłości wódz naczelny Polskich Sił Zbrojnych. Tak Sosynkowski wspominał okoliczności poprzedzające ich uwolnienie. W końcu września, czy w pierwszych dniach października 1918 roku przybył do komendanta nieoczekiwania w odwiedziny hrabia Kessler. Kessler w toku rozmowy zadeklarował się jako przeciwnik trzymania komendanta w więzieniu. Oświadczył on, iż możliwość uwolnienia jego zdaniem istnieje.

Stąd wizyta Kesslera, która zawiera taką propozycję, Nie tylko uwolnienia, ale także takiego oddziaływania na sytuację na terenach okupowanych jeszcze przez Niemcy. To się lada moment skończy, która byłaby w interesie Berlina. Oto nadchodzi dzień 10 listopada 1918 roku. Miejsce akcji dworzec Warszawa Wiedeńska. Wczesny ranek, godzina bodajże siódma. Wspomina wtedy podporucznik Adam Kotz, komendant POW na okupację niemiecką. Już wkrótce komendant naczelny Polskiej Organizacji Wojskowej. Wczesny ranek jesienny był pochmurny i mglisty. Wkrótce pociąg nadszedł.

Mam wrażenie, nawet sam Besseler się nie spodziewał tego, co zaszło. Bo powstały rady żołnierskie wśród Niemców. W Niemcach było, w Warszawie wzięło 12 tysięcy. Więc oni potworzyli rady żołnierskie i te rady żołnierskie Zdecydowali na swoim zebraniu oddać broń i wyjeżdżać do Niemiec. Więc Piłsudski jak przyjechał, akceptował ten stan rzeczy i z tym, że wydał rozkaz ułatwić Niemcom wyjazd, nie robić im przeszkód w tym kierunku żadnych. No i Niemcy wyjechali pociągami. Ten odpływ się odbyło w ciągu kilku dni czy kilkunastu nawet.