11 listopada 1918 - konfrontacje

Podcast Polskiego Radia. Ślady pamięci. Witamy Państwa. Rafał Chabielski i Andrzej Mietkowski. Narodowe Święto Niepodległości legalnie obchodzimy dopiero od 1989 roku. W PRL to święto 11 listopada było zakazane.

W tej samej manifestacji brał udział również Andrzej Gwiazda, po latach jeden z liderów Solidarności. Przed rocznicą niepodległości Służba Bezpieczeństwa zarastowała 33 osoby. 12 osób z KOR-u, ludzi z SKS-u, prawdopodobnie z Ruchu Obrony, z innych ugrupowań opozycji. Z Wydrzeża został aresztowany Bogdan Borusewicz, w czasie aresztowania ponoć pobity i skopany oraz Andrzej Bult wraz z jego ząbem. My uczestnicy Ruchu Obrony i Ruchu Młodej Polski podziękować wszystkim przybyłym, I prosimy o rozejście się z pokoju do domu. W manifestacji tej pomimo spokojnego rozejścia się zgromadzonych Służba Bezpieczeństwa aresztowała powracających do domu kilkunastu działaczy Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela.

Z kongresówki, która to PPSD oparła się o legiony Piłsudskiego. Ten główny trzon pospolitaków składał się z Śląska Cieszyńskiego i z Podhala. Aż do Zakopanego, aż pod Rzeszów. To przeważnie był ten główny trzon żołnierzy. Program II Polskiego Radia Ślady Pamięci. Rafał Chabielski i Andrzej Mietkowski w rocznicę 11 listopada 1918 roku. Kulminacja tamtych dni to oczywiście powrót do Warszawy Józefa Piłsudskiego. Jeden z najważniejszych momentów symboli w polskiej historii.

Dokonujemy tego, cementując w tej formie socjalistyczne treści polityczne, społeczne i gospodarcze. W tym widzimy przyszłość naszej ojczyzny, naszego państwa. Zabezpieczenie przyszłości polskiego narodu i następnych pokoleń Polaków. Tak w PRL mówiono o odzyskaniu niepodległości. W takim kontekście władza umieszczała tę rocznicę. Ci, którzy starali się ocalić od zapomnienia bohaterów 1918 roku musieli płacić cenę. W 1979 Andrzej Czuma, Wojciech Ziembiński, Józef Janowski i najmłodszy Bronisław Komorowski zorganizowali w Warszawie nielegalne wówczas obchody Święta Niepodległości przed grobem nieznanego żołnierza.

I już dwa miesiące później usłyszeli wyroki skazujące. Oskarżeni demonstracyjnie okazali lekceważenie dla narodu polskiego, grzmiał sędzia Andrzej Kryże, wymierzając oskarżonym kary aresztu. I tak oto przyszły sekretarz stanu wsadził wtedy za kratki przyszłego prezydenta, a także przyszłego ministra sprawiedliwości Andrzeja Czumę. Nie byłoby chyba dobrze, gdyby jako puenta został nam w uszach głos Cyrankiewicza oraz takty międzynarodówki, zatem raz jeszcze generał Władysław Anders. Dzisiaj żyjemy w świecie, w którym dzieją się wielkie zmiany, nieraz zupełnie niespodziewane. Niektóre są od razu widoczne dla wszystkich, inne toczą się jakby z głuchym odwłosem pod powierzchnią.

Negatywnym kontekstem są słowa Cyrenkiewicza, natomiast Anders jest człowiekiem, który oferował tym, którzy byli na sali, którzy go bezpośrednio słuchali i tym wszystkim, którzy go słuchali w Polsce via Radio Wolna Europa, to co było najważniejszego, mianowicie nadzieję i takie zdeterminowane przekonanie, że dzień wolności i że dzień niepodległości na pewno nadejdzie. Dziś wydawcą był Andrzej Zieliński, realizowała Zuzanna Wawro. My żegnamy się z Państwem. Rafał Chabilski i Andrzej Mietkowski. To był podcast Polskiego Radia. Więcej naszych podcastów znajdziesz na polskieradio.pl, Spotify, Apple Podcasts, YouTube, w aplikacji Onet Audio oraz we wszystkich innych miejscach, gdzie słuchasz podcastów.