Mentionsy Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin

Mariusz Kamiński "Marynarz Dzidek"

07.06.2026 ·40 min 32 s · 11 rozdziałów

Historiaporucznika Mariana Tadeusza Mokrskiego nierozerwalnie łączy się zlosami legendarnego okrętu ORP „Orzeł”. To właśnie jegoniezwykłe umiejętności nawigacyjne umożliwiły brawurowąucieczkę „Orła” z internowania w estońskim Tallinie. GdyEstończycy odebrali załodze wszystkie pomoce nawigacyjne, porucznikMokrski własnoręcznie wyrysował z pamięci i na podstawie spisulatarń nową mapę Bałtyku i cieśnin, co pozwoliło bezpieczniedoprowadzić okręt do Wielkiej Brytanii. Ten pochodzący z Lublinamłody oficer, który zaginął w 1940 roku wraz z załogąjednostki, był postacią o wielu talentach. Przez lata zapomniany,miał na koncie sporo ciekawych historii – był szkolnym prymusem ozdecydowanym charakterze, świetnie rysował, a jako student zagrałnawet epizod w przedwojennym filmie. W osoatnich latach pamięć onim powoli wraca dzięki lokalnym inicjatywom i zachowanymwspomnieniom do niedawna żyjących jeszcze jego krewnych.

11:10 · Kariera i zainteresowania 1

Jak opływali dookoła świata, to on zdjęcia robił i przeozdabiał chociażby takimi winietkami, które sam własnoręcznie wycinał z papieru i tak dalej. Zdjęcia, które pokazują jego oddawane skoki do wody z trampoliny są, powiedzmy, no niesamowite, że to jest człowiek super wysportowany. Dowiedziałem się również też, że jako młody porucznik prowadził drużynę harcerską w Gdańsku i tu właśnie też był harcerzem w liceum Zamońskiego. Też posiadaliśmy tutaj zdjęcie, gdzie przyjeżdżał na przepustkę do Lublina z najbliższym przyjacielem. Jest to zdjęcie Jerzym Hendingerem, który mieszkał, bo już nie żyje, w Kanadzie. Jerzy Hendinger uczęszczał do liceum Staszica w Lublinie przed wojną i razem z Mokrskim wylądowali w szkole w Toruniu, na tej szkole kadetów.

16:14 · Znalezienie narzeczonej 1

Urszula Dolińska i Małgorzata Kącka. Narzeczona Mokrskiego Teresa Majewska. Wiem, że jakiś czas utrzymywał z nią kontakty, a później po wyjeździe do Anglii te kontakty trochę się urwały. No i w sumie nie znamy dalszych losów po II wojnie światowej. Te listy są dostępne w książce, którą napisał Jerzy Pertek o kręcior P. Orzeł. Z tych listów, jakie można wyciągnąć wnioski? Jakim człowiekiem był porusznik Mokrski? Wydaje mi się, że był człowiekiem bardzo emocjonalnym. Reagował bardzo spontanicznie. Wydaje się, że był człowiekiem bardzo kochającym ojczyznę. Spokojnie możemy go nazwać patriotą. Był też bardzo dowcipny. No i z tych jego listów bije inteligencja. Naprawdę wybitny człowiek.

19:44 · Wojna i ucieczka ORP Orzeł 1

Niestety, naciski dyplomacji niemieckiej odniosły dramatyczny dla Polaków skutek. Jednostkę internowano, gwałcąc wszelkie prawa międzynarodowe. Orzeł został rozbrojony i pozbawiony urządzeń nawigacyjnych. Nie mogąc pogodzić się z tą haniebną zdradą, polscy marynarze podjęli ryzykowną decyzję o ucieczce orła. Tak opisywał ją Marian Mokrski w liście do przyjaciela Jerzego Heddingera. Pewnego wieczora zgasło światło w całym porcie i to było naszym natchnieniem w myśli o ucieczce z całym okrętem. Nie mieliśmy już ani map, ani uzbrojenia prócz sześciu torped na dziobie. Wypłynęliśmy zabierając tego chama z centrali i wartownika estańskiego z molo.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.