Mentionsy Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Raport o książkach – Oleg Serebrian „Woldemar”

01.06.2026 ·1 godz 14 min · 34 rozdziały · 27 sponsorów

„Bez opowieści człowiek ledwo by wiedział, na jakim świecie się znajduje” – to zdanie z powieści bohatera dzisiejszego odcinka Woldemar miał siedem lat, kiedy wypowiedział życzenie, że nigdy nie chce dorosnąć, że na zawsze chce pozostać w niewinnym świecie dzieciństwa.Tylko że dzieciństwo Woldemara nie było ani beztroskie, ani naiwne. Rozmyślanie o przemijaniu stopniowo stawało się jego obsesją i kiedy zorientował się, czym jest sekunda, mimowolnie ją stracił.Woldemar to tytułowy bohater powieści mołdawskiego pisarza Olega Serebriana. To historia chłopca, który dorastał w latach 70. XX wieku w Północnej Bukowinie, w mieście Czerniowce, które na przełomie XIX i XX stulecia przechodziło z rąk Cesarstwa Austriackiego w posiadanie Rumunii, by latem 1940 roku zostać przyłączonym do Związku Radzieckiego.„Woldemar” to opowieść o dzieciństwie, które jest naznaczone ciężarem historii i polityki, ale także ogromnym niepokojem egzystencjalnym. Bo przecież jako dzieci po raz pierwszy uświadamiamy sobie rzecz być może najważniejszą – śmiertelność.„Powiedz, Woldemarze, dlaczego tak bardzo różnisz się od nas wszystkich? Co sprawiło, że taki jesteś?” – pytali go wszyscy.Z okazji Dnia Dziecka w „Raporcie o książkach” zapraszam na opowieść o 7-letnim chłopcu, który żył na styku światów i czasów. Wychowywany przez trzy kobiety, z których każda reprezentowała inny kawałek popękanego krajobrazu Europy Środkowej przełomu XIX i XX wieku.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Oleg SerebrianKsiążka: „Woldemar” / Oleg Serebrian / przekład: Radosława Janowska-Lascar / Wydawnictwo Amaltea---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

16:10 · Podsumowanie i refleksje 1

Więc rzeczywiście byłem z tym niezwykle ostrożny. The stories of your grandmother and your grand-grandmother, even with your colleagues. So I was indeed very cautious about that. To uczy dziecko konspirowania od samego początku. Exactly, from very, very young, from age of seven or eight. And to understand also that the reality Dokładnie. Od bardzo młodego wieku, od 7-8 lat. I uczy też rozumienia, że rzeczywistość z podręczników i gazet partyjnych jest inna niż prawdziwy świat, niż to, co naprawdę wydarzyło się w latach 1940-45 w Besarabii czy w północnej Bukowinie.

41:45 · Wpływ przeszłości na obecność Woldemara 3

Trzy różne okresy historyczne, trzy pokolenia i ogromny wpływ na niego. Ja również dorastałem w środowisku wielopokoleniowym, w atmosferze kilku pokoleń, które zostały ukształtowane w różnych państwach. Choć moja rodzina nigdy nie opuściła dawnego rejonu Chocimia w północnej Besarabii, choć pozostawała w jednym miejscu, to przesuwały się granice.

Poza tym one miały tradycję niepodległości. W okresie międzywojennym były niepodległymi państwami. Nasza historia była znacznie bardziej skomplikowana, bo Bessarabia przed 1944 rokiem była częścią Rumunii. Młodzi mężczyźni z Besarabii byli wcielani do armii rumuńskiej, która walczyła z Armią Czerwoną, czego w takim wymiarze nie było w krajach bałtyckich. Owszem, część mężczyzn z państw bałtyckich służyła w dywizjach SS, ale nie brała w tym udziału aż tak duża część społeczeństwa. Besarabia była dla Sowietów rodzajem narodu wroga, jakbym to ujął, i wielu ludzi zostało po 1944 roku deportowanych. Inteligencja została całkowicie usunięta, wręcz wymazana z Besarabii.

Podobnie duchowieństwo i drobne mieszczaństwo w miastach. Elity Besarabii zostały doszczętnie wymordowane. W ich miejsce powstała nowa elita, proletariacka, wykreowana przez władze radzieckie po latach czterdziestych. I oczywiście była ona znacznie bardziej konformistyczna niż elity w Republikach Bałtyckich czy nawet na Kaukazie. I oczywiście była ona znacznie bardziej konformistyczna niż elity w Republikach Bałtyckich czy nawet na Kaukazie. I oczywiście była ona znacznie bardziej konformistyczna niż elity w Republikach Bałtyckich czy nawet na Kaukazie. I oczywiście była ona znacznie bardziej konformistyczna niż elity w Republikach Bałtyckich czy nawet na Kaukazie. Była nowa elita, proletarna elita, która została wyróżniona przez sowieckie autority po latach 1940.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.