Raport o książkach – Oleg Serebrian „Woldemar”

Aleks też jest wiecznym dzieckiem. Był dziecinny i to był jego główny problem. Pod prąd nie jest to powiedziane wprost, ale w Woldemarze wiadomo, że przyjacielem, wymarzonym towarzyszem Woldemara jest właśnie Piotruś Pan. Alex was an eternal child as well, so was childish. This was the main problem of him, but it's not even mentioned. But in Woldemar you can see that his idealized friend, virtual friend actually, is Peter Pan. Czy Piotruś Pan był też książką twojego dzieciństwa? Tak, to była również moja pierwsza prawdziwa książka.

How to live in the present. This is Woldemar's grandfather quoting Caucasian proverb. And indeed, this is the reality. When we are young, our hopes are in the future. And then after 50s probably, we are realizing that the best time is ago. To słowa dziadka Woldemara, który cytuje kaukaskie przysłowie. I tak, to prawda. Kiedy jesteśmy młodzi, wszystkie nadzieje kierujemy ku przyszłości. Po pięćdziesiątce zaczynamy rozumieć, że najlepszy czas mamy już za sobą, że najlepszy okres życia to być może był czas, kiedy mieliśmy 20 lat. To kwestia perspektywy. Czas zmienia nasze postrzeganie, gusta, aspiracje.

Czytasz dużo książek psychologicznych? A lot. My sister is a psychologist, she is a doctor, a PhD in psychology. My mother is a medical doctor as well. Actually, when I was a child, I was very much interested in her books of psychiatry. This is strange indeed, because when you are ten years old boy, you should not be interested in what is schizophrenia or paranoia or others. Bardzo dużo. Moja siostra jest psychologiem, doktorem psychologii. Moja mama jest lekarzem. Jako dziecko bardzo interesowałem się jej podręcznikami psychiatrii. To dziwne, bo dziesięcioletniego chłopca raczej nie powinno fascynować czym jest schizofrenia albo paranoja. A ja byłem tymi książkami zafascynowany.

I tak, to mnie w pewien sposób ukształtowało. Później wybrałem historię i nauki polityczne, ale psychologia była w naszym starym radzieckim systemie przedmiotem obowiązkowym dla studentów historii czy filologii. Do dziś dużo czytam psychologii, zwłaszcza klasycznej, dawnych szkół psychoterapii i psychologii. Szkoła Lacana, Adlera, Junga i innych. To pewnie widać w moich powieściach, szczególnie w Woldemarze. This is probably visible in the novel, especially in Woldemar.

Pomyślałam, że ten rodzaj schizofrenii jest częścią doświadczenia bycia radzieckim dzieckiem. Żyjesz w tym rozdwojeniu, w którym twoi najbliżsi, babcia, która w istocie pełni rolę matki, opowiadają ci o swoim dzieciństwie. Ty dorastasz w kręgu tych historii, a potem wychodzisz z domu, idziesz do szkoły, rozmawiasz z nauczycielami, a oni mówią, nie, nie, to kłamstwo, to wszystko jest fałszem. Your closest people, like your grandmother, your grandmother that in fact is your mother, tells you about her world and you grow up in the sphere of her stories. But then you go out, you go to school, you talk to your teachers and they tell you, Nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie.

Znów więc trzeba było konspirować, jeśli chodzi o własną tożsamość, język. Można było ujawnić pewne rzeczy w jednych okolicznościach, a w innych już nie. When I was, for example, in the so-called pioneer camps or in the former Soviet Union or once I was in Bulgaria when I was only 14 in a pioneer camp near Burgas and I represented the Soviet team there. Kiedy byłem dzieckiem, jeździłem na tzw. obozy pionierskie. Gdy miałem 14 lat, pojechałem na taki obóz do Bułgarii pod Burgas, gdzie reprezentowałem ekipę radziecką.

Wita Woldemara po niemiecku. That's why Moisej Abramowicz there in Woldemar, a Jewish friend of his grandfather, Tak wyglądała rzeczywistość i starałem się ją oddać na kartach powieści. Język rumuński był tam wtedy znacznie bardziej obecny niż dziś. Dziś tylko około 7% mieszkańców mówi po rumuńsku. Oczywiście w powiatach, na wsiach sytuacja wygląda inaczej, ale w samym mieście liczba rumuńskojęzycznych, a nawet rosyjskojęzycznych mieszkańców czy osób mówiących po polsku spadła. Jest jeszcze bardzo niewielka społeczność polska, ale jej członkowie wolą używać ukraińskiego.

Wolimy przywiązać się do tej pierwszej, oficjalnej osobowości, do wizerunku, który pokazujemy światu. Jakich latach pisałeś Woldemara? Pamiętasz dokładnie? It's a complicated story. Because I started it in 1991. I was 22 years old. To skomplikowana historia. Zacząłem w 1991 roku, miałem 22 lata.

Woldemara ukończyłem w Berlinie w 2018 roku Choć zacząłem pisać go we Francji. And probably that fact of I was somehow outside of the area, very far from Bukowina, very far from Moldova has an imprint, has an impact on the text as well. I finished it in Berlin in 2018, but I started it in France. Oleg Serebrian was my guest. Thank you. Thank you very much indeed. Przypomnę jeszcze, że autorką polskich przekładów powieści Olega Serebriana jest Radosława Janowska-Laskar. I to wszystko już w tym odcinku, poza słowem, którego nie może zabraknąć w tym programie.

Wydawnictwo Poradnia K. Kuracja literaturą www.poradniak.pl. Profil Instagramowy Reflections in Glass. Książki, filozofia, polityka. Drukarnia cyfrowa Totem.com.pl. Wspieramy wydawców i self-publisherów. Drukujemy najpiękniejsze książki. Wayman. Oprogramowanie wspomagające firmy inżynieryjne w zarządzaniu projektami. Stworzone przez polskich inżynierów dla sektora projektowego. www.waymansoftware.pl Firma Yameo, z Y na początku, specjalizująca się w rozwoju oprogramowania, oferująca produkt do zdalnej komunikacji z klientem. Lider IT innowacji w sektorze ubezpieczeniowym, bankowym, zdrowotnym.