Mentionsy Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Raport o książkach – Oleg Serebrian „Woldemar”

01.06.2026 ·1 godz 14 min · 34 rozdziały · 27 sponsorów

„Bez opowieści człowiek ledwo by wiedział, na jakim świecie się znajduje” – to zdanie z powieści bohatera dzisiejszego odcinka Woldemar miał siedem lat, kiedy wypowiedział życzenie, że nigdy nie chce dorosnąć, że na zawsze chce pozostać w niewinnym świecie dzieciństwa.Tylko że dzieciństwo Woldemara nie było ani beztroskie, ani naiwne. Rozmyślanie o przemijaniu stopniowo stawało się jego obsesją i kiedy zorientował się, czym jest sekunda, mimowolnie ją stracił.Woldemar to tytułowy bohater powieści mołdawskiego pisarza Olega Serebriana. To historia chłopca, który dorastał w latach 70. XX wieku w Północnej Bukowinie, w mieście Czerniowce, które na przełomie XIX i XX stulecia przechodziło z rąk Cesarstwa Austriackiego w posiadanie Rumunii, by latem 1940 roku zostać przyłączonym do Związku Radzieckiego.„Woldemar” to opowieść o dzieciństwie, które jest naznaczone ciężarem historii i polityki, ale także ogromnym niepokojem egzystencjalnym. Bo przecież jako dzieci po raz pierwszy uświadamiamy sobie rzecz być może najważniejszą – śmiertelność.„Powiedz, Woldemarze, dlaczego tak bardzo różnisz się od nas wszystkich? Co sprawiło, że taki jesteś?” – pytali go wszyscy.Z okazji Dnia Dziecka w „Raporcie o książkach” zapraszam na opowieść o 7-letnim chłopcu, który żył na styku światów i czasów. Wychowywany przez trzy kobiety, z których każda reprezentowała inny kawałek popękanego krajobrazu Europy Środkowej przełomu XIX i XX wieku.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Oleg SerebrianKsiążka: „Woldemar” / Oleg Serebrian / przekład: Radosława Janowska-Lascar / Wydawnictwo Amaltea---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

16:10 · Podsumowanie i refleksje 5

When you mentioned Peter Pan and this idea of fear of becoming an adult, kiedy wspomniałeś Piotrusia Pana i lęk przed dorosłością, pomyślałam, że w tym marzeniu, aby pozostać na zawsze dzieckiem, jest też pragnienie uchwycenia bycia w chwili, która właśnie trwa. To coś, co dzieci potrafią. Kiedy są szczęśliwe, po prostu są szczęśliwe. Bawią się w morzu czy w piasku i nic innego nie istnieje. Nie ma przeszłości ani przeszłości. Jest tylko słońce i zabawa. Twoja książka zawiera wiele refleksji o naturze czasu, o tym, jak świadomość czasu zabija dzieciństwo.

How to live in the present. This is Woldemar's grandfather quoting Caucasian proverb. And indeed, this is the reality. When we are young, our hopes are in the future. And then after 50s probably, we are realizing that the best time is ago. To słowa dziadka Woldemara, który cytuje kaukaskie przysłowie. I tak, to prawda. Kiedy jesteśmy młodzi, wszystkie nadzieje kierujemy ku przyszłości. Po pięćdziesiątce zaczynamy rozumieć, że najlepszy czas mamy już za sobą, że najlepszy okres życia to być może był czas, kiedy mieliśmy 20 lat. To kwestia perspektywy. Czas zmienia nasze postrzeganie, gusta, aspiracje.

Ale nawet w dzieciństwie lęko przyszłość wyrasta z doświadczeń przeszłych albo z czegoś, co zrobiliśmy i co może wpłynąć na naszą przyszłość albo teraźniejszość. To odwrócenie perspektywy. Dlatego wąż jest przedstawiony właśnie w ten sposób. Jest niebieski, bo niebieski to kolor nieskończoności, kojarzony z niebem, z bezkresem. Inversion of perception and that's why the snake was presented like that. Yeah, blue because the blue is the color of infinity and the association we have with the sky and with infinity as I mentioned.

Pomyślałam, że ten rodzaj schizofrenii jest częścią doświadczenia bycia radzieckim dzieckiem. Żyjesz w tym rozdwojeniu, w którym twoi najbliżsi, babcia, która w istocie pełni rolę matki, opowiadają ci o swoim dzieciństwie. Ty dorastasz w kręgu tych historii, a potem wychodzisz z domu, idziesz do szkoły, rozmawiasz z nauczycielami, a oni mówią, nie, nie, to kłamstwo, to wszystko jest fałszem. Your closest people, like your grandmother, your grandmother that in fact is your mother, tells you about her world and you grow up in the sphere of her stories. But then you go out, you go to school, you talk to your teachers and they tell you, Nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie.

Więc rzeczywiście byłem z tym niezwykle ostrożny. The stories of your grandmother and your grand-grandmother, even with your colleagues. So I was indeed very cautious about that. To uczy dziecko konspirowania od samego początku. Exactly, from very, very young, from age of seven or eight. And to understand also that the reality Dokładnie. Od bardzo młodego wieku, od 7-8 lat. I uczy też rozumienia, że rzeczywistość z podręczników i gazet partyjnych jest inna niż prawdziwy świat, niż to, co naprawdę wydarzyło się w latach 1940-45 w Besarabii czy w północnej Bukowinie.

41:45 · Wpływ przeszłości na obecność Woldemara 1

Znów więc trzeba było konspirować, jeśli chodzi o własną tożsamość, język. Można było ujawnić pewne rzeczy w jednych okolicznościach, a w innych już nie. When I was, for example, in the so-called pioneer camps or in the former Soviet Union or once I was in Bulgaria when I was only 14 in a pioneer camp near Burgas and I represented the Soviet team there. Kiedy byłem dzieckiem, jeździłem na tzw. obozy pionierskie. Gdy miałem 14 lat, pojechałem na taki obóz do Bułgarii pod Burgas, gdzie reprezentowałem ekipę radziecką.

63:48 · Historia pisania Woldemara 1

Woldemara ukończyłem w Berlinie w 2018 roku Choć zacząłem pisać go we Francji. And probably that fact of I was somehow outside of the area, very far from Bukowina, very far from Moldova has an imprint, has an impact on the text as well. I finished it in Berlin in 2018, but I started it in France. Oleg Serebrian was my guest. Thank you. Thank you very much indeed. Przypomnę jeszcze, że autorką polskich przekładów powieści Olega Serebriana jest Radosława Janowska-Laskar. I to wszystko już w tym odcinku, poza słowem, którego nie może zabraknąć w tym programie.

69:59 · Galmet 1

Kancelaria JP Legal. Pomoc prawna dla lekarzy. Prawnikdlalekarzy.pl Software Mill z Virtus.Lab Group. Od zawsze zdalni, programują dla całego świata. Uber. Myślimy globalnie, działamy lokalnie. A także... Ascoin. Renomowany dealer złota i innych metali szlachetnych, który od lat dostarcza najwyższej jakości sztabki i monety inwestycyjne. Ascoin.pl. Liceum Błeńskiej, Gdańsk-Kowale. Przemyślana edukacja w dobrym miejscu. Piotr Bochnia, Michał Bojko, CIO NET and Digital Excellence.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.