Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Suwerenność nie znaczy samotność | Słowa, które znaczą

10.09.2026 ·58 min 58 s · 8 rozdziałów

Joanna Tyrowicz i gen. Tomasz Piotrowski zastanawiają się, czym jest suwerenność w świecie, w którym państwa są od siebie gospodarczo, technologicznie i militarnie zależne. Dyskutują o tym, czy sojusze ograniczają suwerenność, czy przeciwnie – mogą ją wzmacniać, czego Brexit nauczył nas o politycznej sile tego pojęcia oraz jakie lekcje dla Polski płyną z wojny w Ukrainie. Rozmawiają też o odporności społecznej, sztucznej inteligencji, przemyśle obronnym i o tym, dlaczego o bezpieczeństwie czasem decydują pozornie drobne elementy globalnych łańcuchów dostaw.Rozmowę prowadzi Patrycja Maciejewicz.Cykl „Ćwiczenia z przyszłości. Słowa, które znaczą” powstaje we współpracy Polityki Insight i Fundacji PKO Banku Polskiego.

5:38 · Suwerenność a globalne zależności 2

Równocześnie prowadziły ze sobą wymianę handlową. W czasie II wojny światowej, za pośrednictwem krajów trzecich, mocarstwa, które były w konflikcie, globalnie największej wojnie do tej pory, Nie dyskutujmy o tym, co to jest największa wojna, bo to też jest skomplikowane pojęcie, ale abstrahując. Prowadziły ze sobą wymianę handlową. A dlaczego prowadziły tę wymianę handlową? Po pierwsze, bo tam są pieniądze, jak mówię o kwintu, ale po drugie, bo bez tego gdzieś by im się nie spinały jakieś możliwości... Nie dałoby się tej wojny prowadzić. ... dostarczania dobrych usług. Więc takich krytycznych z perspektywy przetrwania. Więc to pospinanie, ono jest naszą rzeczywistością. Przypominam, że Ukraina do 1 stycznia 2025 roku miała na terenie swojego kraju różociągi, którymi płynął rosyjski gaz do państw europejskich.

Państwa europejskie ten gaz kupowały, Rosja na sprzedawaniu tego gazu zarabiała. Ten gazociąg szedł przez teren Ukrainy, kraju, który Rosja zaatakowała i w którym zabijała. Cywili, bez żadnych ograniczeń i Ukraina nie wzięła i nie zamknęła tego, że mogli po prostu zamknąć ten rzłociąg i z powodu międzynarodowych powiązań i takiego uwikłania międzynarodowego, uwikłania w rozumieniu zaczepienia w tych wszystkich tysiącu różnych miejsc, łączyłów wartości, też nie mogła sobie pozwolić na to, żeby to zrobić. I jest trzeci aspekt tego, i to jest chyba taki najbardziej kanoniczny dla ekonomisty myślenie, to jest, już starożytni mawiali, żeby nie płacić Charonowi, dopóki nie przewiezie nas na drugą stronę rzeki.

20:40 · NATO, Unia Europejska i strategiczne wybory Polski 1

Z dalszej historii też członkostwo w Unii Europejskiej uważam, że było mądrą taką strategiczną decyzją, jeżeli chodzi o Suwerenność naszego państwa, tak jak powiedziałem, po części zdecydowanie ograniczoną, ale nie całkowicie ograniczoną, w dalszym ciągu dającą nam swobodny wybór chociażby tego, że jeżeli, mam nadzieję, że to się nie wydarzy, ale jeżeli będziemy chcieli, to możemy z Unii Europejskiej wyjść z rolę Wielkiej Brytanii. Mam nadzieję, że nie wydarzy się to co w Wielkiej Brytanii, ale to nikt nam tego nie zabroni. Czyli zostawiamy sobie samodzielność wyboru i oczywiście również z konsekwencjami tego wyjścia, ale nie wisi nad nami żaden miecz kary, który nas za to spotka instytucjonalnie. Więc to są takie dwa pierwsze przykłady, które na to by wskazywały mojej perspektywy.

24:23 · Brexit: kiedy suwerenność staje się hasłem? 1

No to też jest takie słowo, z którego można zrobić niezłego diabła i sprowadzić na swoje społeczeństwo nawet nie tyle negatywne konsekwencje ekonomiczne, ale również gospodarcze, bo suwerenność gospodarcza Wielkiej Brytanii dzisiaj, która musi na przykład każde porozumienie handlowe negocjować od nowa, I od zera i w związku z tym zamiast trwać w jakimś porozumieniu handlowym z jakimś krajem, musi na nowo sprawdzać, czy ma pozycję negocjacyjną i czy jest w stanie uzyskać tyle samo samodzielnie, ile uzyskiwała jako kraj członkowski Unii Europejskiej. To nie są takie całkiem bez konsekwencji wybory, więc to nawet nie chodzi o to, że ja teraz straszę skutkami Brexitu, bo nie w tych kategoriach, tylko żebyśmy też mieli świadomość, że takie słowa czasami

51:44 · Praktyczny wymiar suwerenności– wąskie gardła i decyzje państwa 2

Ma czasem taki strasznie praktyczny charakter, bo na przykład od wielu lat jest w Europie tocząca się dyskusja o tym, dlaczego my nie umiemy zrobić tych pocisków, co są Potrzebne one mają tam jakiś konkretny wymiar, 155 milimetrów, tak się mówi. Więc to jest oczywiście problem logistyczny. To nie jest problem żaden inny. Nigdy żeśmy nie musieli ich dużo budować, bo byliśmy w pokoju przez ostatnie bardzo wiele lat. Najdłuższy okres pokoju na kontynencie jest po 45 roku. Od tysięcznego roku jakby policzyć, to to jest najdłuższy okres pokoju. No i okazało się, że jak nagle trzeba ich produkować dużo, bo Ukraina ich potrzebuje i chcielibyśmy je tam wysyłać, to nikt nie jest w stanie. To znaczy cała Europa produkowała tyle, ile Ukraina zużywała w miesiąc, czy jakaś taka... Równie absurdalna, niska skala wydajności w Europie pracowana i Komisja Europejska wsiadła w samochodziki i zaczęła sprawdzać, gdzie są problemy.

Ta suwerenność to nie jest jakiś taki duży koncept. To jest suma strasznie małych rzeczy, które jak się złoży w całość, to zaczynają działać. Dokładnie. Tu też w przypadku tej amunicji 155 mm jak najbardziej prawidłowa nomenklatura, pani profesor. To pokazuje też, że czasami suwerenność może mieć i negatywne konotacje, i negatywne... Utrzymywanie suwerenności może mieć negatywne konsekwencje, dlatego że wtedy, to o czym pani mówi, w początkowym, teraz już jest zdecydowanie lepiej, jeżeli chodzi o kolektywne podejście do zarządzania zasobami, ale wówczas, parę lat temu, ta idea europejskiej produkcji amunicji niestety padła ofiarą Słowa, które znaczą.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.