Państwo szuka pieniędzy | Wartość dodana

Wezwanie na akcje impostu okazało się sukcesem. Akcjonariusze tej spółki zgłosili chęć sprzedaży akcji reprezentujących blisko 90% kapitału, podczas gdy próg powodzenia wezwania wynosił 80%. Gigant Logistyczny FedEx, a także fundusze Advent, PPF oraz Wehikuł Inwestycyjny Założyciela Impostu Rafała Brzoski ogłosiły w maju wezwanie, w którym zapowiedziały zapłacenie 15,6 euro za akcję. To jedna z ważniejszych inicjatyw Rafała Brzoski, ale nie jedyna. Więcej o jego działalności opowiemy już za chwilę w podcaście. A które z wydarzeń ostatniego tygodnia zainteresowało Was najbardziej?

Hanna Cichy, Krzysztof Kropidłowski, bardzo wam dziękuję. Do usłyszenia. W dwóch rozmowach zajmiemy się wątkami cyfrowymi. Wyłudzanie pieniędzy od użytkowników mediów społecznościowych oraz nadzór nad sztuczną inteligencją. To dwa tematy, które w ostatnim tygodniu rozgrzały debatę technologiczną w Polsce. Niedawno poznaliśmy szefową Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Zostanie nią Pamela Krzypkowska, pracująca do tej pory w Ministerstwie Cyfryzacji, a wcześniej w Microsoftzie. Wybór ten, a raczej sposób jego przeprowadzenia budzi dyskusję interesariuszy z branży technologicznej. Zaczniemy jednak od zmagań Rafała Brzoski z Metą, czyli właścicielem serwisu społecznościowego Facebook.

W obu tych tematach moim rozmówcą jest Jan Jęcz, czyli analityk do spraw gospodarki cyfrowej. Cześć. Zacznijmy może od Rafała Brzoski i jego sporu z Metą. O co w ogóle chodzi w tym sporze? Jaka była, czy jest jego geneza i na czym w ogóle on polega? To jest spór, który toczy się już od kilku lat. Rafał Brzoska wytoczył wraz z żoną Meną Mensach proces mecie w 2024 roku i ten proces dotyczył reklam, które pojawiały się na platformach spółki, przede wszystkim na Facebooku i Instagramie. Reklam, które promowały oszustwa, przede wszystkim oszustwa finansowe, ale też Prowadziły do jakichś podejrzanych stron, zawierały linki do podejrzanych stron na przykład i wykorzystywały wizerunki, pary.

Wizerunki albo przerobione w jakiś sposób z użyciem sztucznej inteligencji, nie wiemy czy zawsze z użyciem sztucznej inteligencji, w każdym razie były to reklamy, które posługiwały się w jakiś sposób zmodyfikowanymi wizerunkami Rafała Brzoski i o menymensach. To jest spór, który już trochę trwa. On na początku toczył się na ścieżce sądowej. Tutaj Brzosce udało się osiągnąć pewne sukcesy. Przede wszystkim sąd orzekł, że Meta ponosi odpowiedzialność za opłacone treści publikowane na swojej platformie. Brzosce udało się też uzyskać zabezpieczenie. które polegało na tym, że treści bodajże i jego wizerunek, i wizerunek jego żony nie mogły być wykorzystywane w reklamach.

Natomiast fakt tego sporu sądowego i tych zwycięstw, o których Brzoska informował parę miesięcy temu, nie sprawił, że te reklamy zupełnie zniknęły z platformy Mety, w związku z czym Brzoska wrócił do tematu w połowie sierpnia. I to był taki moment, kiedy ta dyskusja na nowo rozgorzała. W połowie sierpnia w mediach społecznościowych Brzoska ponownie opublikował zrzuty ekranu reklam ze swoim wizerunkiem. Właśnie przypomniał o tej historii sporu, że pomimo tego to się wciąż dzieje. I że w związku z tym potrzebne jest intensywniejsze zajęcie się tym tematem. Co było też istotne, w tamtym pamiętnym wpisie z połowy sierpnia przytoczył nazwiska pracowników menadżerów Mety w Polsce na czele z Jakubem Turowskim.

Co sprawiło, że ta historia zesporu Brzoski z Metą stała się trochę sporem Brzoski z przedstawicielami już osobowo, personalnie Mety w Polsce? No i to zyskało duży rozgłos medialny. I to rozumiem miało też trochę zwiększyć siłę rażenia. Udało mi się spotkać przypadkiem bądź nie przypadkiem przedstawicieli Mety i porozmawiać z nimi przez chwilę. Oni w kuluarach mówią mniej więcej to, co mówią oficjalnie. To znaczy, że korporacja walczy z tymi oszukańczymi reklamami. I że jest to trudne, że dzieje się to na całym świecie, oni sobie zdają sprawę z tego wyzwania i problemu, ale nie jest to takie proste, jak wydaje się polskiemu biznesmenowi.

Tam pojawił się w tych naszych rozmowach taki dość ciekawy wątek tego, że Rafał Brzoska może być istotnie przyzwyczajony do czegoś, co można byłoby nazwać magiczną jakąś taką sprawczością, innymi słowy, Pewnie jest tak, że w przypadku impostu udaje mu się te swoje pomysły zrealizować dość szybko, wprowadzić je w życie, natomiast w dużej globalnej korporacji trwa to dłużej. Ja nie przesądzam, kto w tym sporze ma rację, natomiast wydaje mi się, że warto, żebyśmy powiedzieli słuchaczom o dwóch raportach, które ukazały się w poprzednim tygodniu i w tym. W poprzednim tygodniu ja byłem na prezentacji raportu Fundacji Instrat. Skala problemu. Oszukańcze reklamy na platformach mety. Taki jest tytuł tego raportu.

Zdaje się ostatnimi czasy też często Rafał Brzoska się powołuje i też mieliśmy spotkanie w poniedziałek, zdaje się, prawda? Tak jest. Fundacja Rafała Brzoski opublikowała raport pt. 12 rodzajów oszustw w propozycji zmian prawa. To jest raport, który w jednej części podsumowuje działalność takiej inicjatywy Scamwatch, którą Rafał Brzoska prowadzi razem z Sebastianem Kondrackim z Fundacji SpeakLash, która jest odpowiedzialna między innymi za rozwój modeli sztucznej inteligencji Bielik. I ten raport z jednej strony stanowi podsumowanie analiz reklam i pokazuje znów skalę problemu tych reklam oszukańczych.

Natomiast, co ciekawe, zawiera także rekomendacje tego, jak można by było walczyć z tym problemem. I ten raport przedstawia trzy propozycje. To są propozycje takie bardzo ogólnie sformułowane. Nie ma tutaj jeszcze żadnej propozycji projektu ustawy ani jakiegoś dokładniejszego mechanizmu. Ja mam wręcz takie wrażenie, że Rafał Brzoska chce uniknąć jakiegoś dużego pakietu legislacyjnego, to znaczy Postuluje konieczność zmian, a z drugiej strony jest przecież głosem instytucjonalizującym uproszczenia w regulacjach dla biznesu, co objawia się w tym, że tak naprawdę tam na ten pierwszy plan wychodzi ten mechanizm znaj swojego klienta znany z innych branż. Dokładnie.

Kiedy słuchałem konferencji na temat prezentacji tego raportu, to Rafał Brzoska podkreślał na przykład, że kiedy rozmawia z polskimi mediami, które także zajmują się sprzedażą przestrzeni reklamowej, na przykład WP czy Axel Springer, to one już w dużej mierze mają te procedury znać swojego klienta. Tak opowiada o tym Rafał Brzoska i osoby z jego otoczenia, że to jest raczej kwestia objęcia po prostu platform cyfrowych już istniejącymi zasadami, a niekoniecznie wprowadzania jakiejś nowej, skomplikowanej regulacji. I znów tutaj mamy precedensy zagraniczne, że tego typu procedury już są stosowane do platform cyfrowych. Wspomniana Australia rozważa poszerzenie obowiązków dotyczących tego, jak platformy mają weryfikować reklamodawców.

Też podobne przepisy wprowadzają obecnie Malezja czy Tajlandia, więc jeżeli ustawodawcy chcieliby spróbować wziąć się za barki z tym tematem, no to mają jakieś wzorce, mają jakiś przykład, do których mogą się odwołać. Ja to sobie króciutko tylko wypisałem, kto może być sojusznikiem Rafała Brzoski w tej sprawie i oczywiście właśnie te branże, te sektory, które są objęte tymi regulacjami, wydają się takimi naturalnymi kandydatami. Ja pamiętam w ogóle cały blok tematyczny, całą Serię debat podczas Europejskiego Kongresu Finansowego w Sopocie w tym roku, podczas którego banki skarżyły się, chyba słusznie moim zdaniem, że jest cała masa obowiązków związanych właśnie z tymi regulacjami dotyczącymi poznania swoich klientów, które one muszą przestrzegać w związku z przelewaniem tych pieniędzy przez te różne podmioty i prywatnych klientów.

Tak i tutaj znów ten przykład australijski jest ciekawy, ponieważ ten Scam Prevention Framework, do którego też Słyszę, obserwując te dyskusje o propozycjach Rafała Brzoski i szerzej o temacie skamu w internecie, no bo to warto podkreślić. Ta dyskusja już na szczęście dla dobra konsumentów już dawno wykroczyła poza ten jednostkowy przypadek Rafała Brzoski. Już teraz mówimy o dyskusji szerzej o problemie oszukańczych reklam w internecie. I osoby, które się tym zajmują, często odwołują się do tego przykładu australijskiego jako takiego właśnie pionierskiego, a jednocześnie prawdopodobnie dość łatwo aplikowalnego do Polski. I właśnie Australia przyjęła coś, co się nazywa whole of the ecosystem approach, czyli takie podejście ekosystemowe.

Chodzi o to, żeby jednak ta odpowiedzialność była bardziej równomiernie rozłożona i żeby ta współpraca między sektorami była lepsza. To ja jeszcze tylko zwrócę uwagę na dosłownie dwa, trzy wątki, które też wiążą się z Rafałem Brzoską, a nie dotyczą bezpośrednio skamów i walki z metą czy menedżerami mety. Myśmy napisali taką małą analizę pokazującą mniej więcej co dziś dzieje się u Rafała Brzoski i to na co warto zwrócić uwagę w kontekście tego biznesmena, no to to są przynajmniej chyba takie dwa zjawiska. Prawdopodobnie Inpost po raz drugi zejdzie z giełdy, tym razem z giełdy w Amsterdamie. Poprzednie zejście było z warszawskiej giełdy. Udało się wezwanie na akcję, o czym dowiedzieliśmy się 18 września, jeżeli się nie mylę.

Konsorcjum z udziałem FedExu czy Funduszu Advent. I to jest jeden taki wektor bardzo ciekawy. A drugi to jest ta instytucjonalizacja głosu biznesu. To znaczy cały zeszły rok właściwie był rokiem deregulacji współpracy prezesa Brzoski z Maciejem Berkiem, który był człowiekiem w rządzie wyznaczonym do tego procesu deregulacyjnego. Ten głos moim zdaniem się instytucjonalizuje. To znaczy coraz większy nacisk Rafał Brzoska wydaje się kłaść na działalność think tanku The Company, w którym Rafał Brzoska jest przewodniczącym rady programowej. Ta organizacja coraz częściej wypowiada się na temat różnego rodzaju przepisów przygotowywanych przez rząd, czy to są regulacje odpadowe, czy też reforma inspekcji pracy zwiększająca jej uprawnienia.

No to wydaje mi się, że to jest warte zwrócenia Wygląda na to, że ta energia zgromadzona przy inicjatywie sprawdzamy. Nie mówię, że ta sama z tymi samymi uczestnikami, ale też jest wykorzystywana po to, żeby spróbować zbudować jakąś społeczność wokół tej walki z oszukańczymi reklamami w mediach społecznościowych, czy szerzej w ogóle w globalnych platformach cyfrowych. Tu my też tego nie oceniamy, tylko po prostu stwierdzam fakt, gdzieś to przykuwa przynajmniej moją uwagę, więc jest to dla mnie też jakaś taka ciekawa postać, wbrew wielu osobom, z którym rozmawiam. Nie sądzę, żeby Rafał Brzoska szedł do polityki, ale na pewno wydaje mi się, że to, na czym mu zależy, to właśnie jakiś rodzaj takiej sprawczości i próba wpłynięcia na rzeczywistość.