Nierówna ugoda | Z dystansu
W dzisiejszym odcinku Tomasz Bielecki, nasz brukselski korespondent, opowiada o europejsko-amerykańskich negocjacjach handlowych o porozumieniu, które podpisała szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i prezydent USA Donald Trump. Zastanawia się, czy gorzkie słowa europejskich polityków i medialna krytyka są uzasadnione i czy rzeczywiście możemy mówić o kapitulacji Europy. Rozmowę prowadzi Joanna Bekker. Zapraszamy!
Aż wreszcie 27 lipca szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen spotkała się z prezydentem Donaldem Trumpem i przyjęli nowe warunki. Ugoda polityczna wywołała falę krytyki w europejskich mediach. Czytaliśmy o politycznym upokorzeniu i kapitulacji Europy. Prezydent Francji ocenił, że Europa nie potrafiła wykorzystać swoich atutów, ani wystarczająco przestraszyć Amerykanów. Dziś pytam Tomka Bieleckiego, korespondenta polityki Insight w Brukseli i naszego starszego analityka do spraw europejskich, co uzgodniono w ostatnią niedzielę lipca w szkockiej posiadłości Turnberry, dlaczego diabeł tkwi w szczegółach i czy porozumienie to należy oceniać jedynie albo też głównie przez pryzmat gospodarczy. Zapraszam na rozmowę. Tomku, na mocy wczorajszego dekretu prezydenta Stanów Zjednoczonych globalne cła w wysokości od 10 do 41%, w tym cła na importowarów z Unii Europejskiej, wejdą w życie ostatecznie 7 sierpnia, a nie jak to miało być pierwotnie 1 sierpnia, wielki dzień Ameryki, jak to powiedział prezydent Trump.
procent na samochody, części samochodowe z Unii Europejskiej, stale aluminium 50% i ostrzeżenia, że amerykańska administracja jeszcze nie zakończyła swoich postępowań w takiej procedurze związanej z bezpieczeństwem, narodowym bezpieczeństwem krajowym, ale ostrzeżenia, że cła na produkty farmaceutyczne, na... półprzewodniki w sierpniu do postępowienia mają się kończyć, mogą te cła podskoczyć do być może ponad 20%. Tak naprawdę jak mówimy, że nowe cła Trumpa dotyczyły 70%, zostaje te 30%, to właśnie jeśli chodzi o Unię Europejską, głównie te farmaceutyki i też rzeczy półprzewodnikowe, bo one czekały na tę podwyżkę, która nadchodzi w sierpniu. Co wynegocjowała Ursula von der Leyen, szefowa Komisji Europejskiej z Trumpem w politycznym porozumieniu z ostatniej niedzieli, to podwyższenie stawki podstawowej z 10 do 15%, ale w zamian za obniżenie ceł na samochody, części samochodowe z 27,5% również do 15%.
Więc z jednej strony Trump wtedy zobaczył, czy jego negocjatorzy, że Unia nie jest tak twarda, jak zapowiada. bo nie ma ochoty, główne kraje Unii Europejskiej, główni przywódcy nie mają ochoty i nie są gotowi ponosić kosztów również społecznych, wewnątrzpolitycznych wojny handlowej z Trumpem. No jest jeszcze ten wymiar geopolityczny, prawda? I jest drugi, powiedziałbym, że najważniejszy wymiar geopolityczny. Ta umowa celna i ten spór celny toczył się i toczy w kontekście prawdziwej wojny toczącej się w Ukrainie. Prawdziwych pytań o to, na jakie tempo wycofywania, zmniejszania swojego zaangażowania wojskowego w krajach NATO wybierze Trump już jesienią tego roku. Więc te kwestie Ukrainy, bezpieczeństwa Europy Czy myślisz, że jest jakakolwiek szansa, że elementem niepublicznym tego porozumienia i tej zgody Komisji i pośrednio państw członkowskich na to, żeby przyjąć taką postawę jest właśnie jakiś element jakiejś deklaracji czy zobowiązań, no bo nic twardego na temat właśnie niewycofywania wojsk amerykańskich w takim stopniu, jak to też było gdzieś tam w jakichś różnych gremiach zapowiadane.
Czy jest tam szansa, że małym niewidzialnym druczkiem, ale gdzieś tam w rozmowach to była część porozumienia? Podejrzewam, że tak wprost niestety nie. Też negocjatorzy amerykańscy ponoć, jak przeciwki pokazywały przynajmniej do niedawna, też wprost tych kwestii bezpieczeństwa i handlu nie mówili, ale wszyscy mieli to z tyłu głowy. Zresztą von der Leyen po tym porozumieniu z Trumpem uznała je za taki kluczowy element wzmacniania stosunków transatlantyckich, wskazując, że pierwszym był szczyt NATO czerwcowy, więc wiążąc również ona powiązała te dwie kwestie. Myślę, że raczej za tym wszystkim była ta logika, mówiąc delikatnie, niezbyt dużej przewidywalności Trumpa, te drobne druczki. Na razie nie mamy żadnego druczku, ale miałyby ograniczoną... Ważność raczej była logika nie eskalowania konfliktu, nie konfrontowania się z Trumpem, po prostu nie psucia jeszcze większego relacji Europy z Trumpem, co mogłoby się przełożyć na decyzje takie nie inne w stosunku co do tempa zmniejszania obecności amerykańskiej wojskowej w Europie, czy co do Ukrainy.
Wszystko się złożyło na ten czas taki, jesteśmy po tym szczycie NATO, z którego wrócił, jak deklarował, bardzo zadowolony z tych obietnic, wydatków. Jest teraz w fazie głośno deklarowanego rozczarowania Putinem, więc teraz rozpoczęcie, czy podjęcie tej rekawicy, rozpoczęcie popsu wojny handlowej przez całe obietowe, mogłoby, to jest oczywiste, tak patrząc czysto politycznie, pamiętając, że Trump jest Trumpem, a nie Bidenem, mogło po prostu to wszystko popsuć. I myślę, że to był główny powód, oprócz wszystkich innych, ale to był powód numer jeden, dlaczego Niemcy, Francja, Włochy, Polska, Polska nie ma wielkich kontaktów handlowych, ale Polska tutaj była jak najbardziej w niemieckim obozie pod tym względem ustępliwości w tym sporze celnym, bo te kwestie bezpieczeństwa były głównym argumentem Europejczyków na rzecz ustąpienia Trumpowi.
bardzo nierówne i faworyzujące Stany Zjednoczone porozumienie handlowem. Powiedziałeś Trump jest Trumpem, a wiemy też jaki jest jego stosunek do Europy. To znaczy słyszeliśmy go w Davos, słyszeliśmy też później J.D. Vance'a w Monachium, potem wielokrotnie, niekiedy z pogardą wypowiadał się o Unii Europejskiej, nie mówiąc o samych instytucjach europejskich. Zastanawiam się nad trwałością tego porozumienia. I na ile cła i to widmo tych wysokich stawek cennych jest nadal narzędziem takiej presji będzie w Stanach Zjednoczonych, biorąc pod uwagę, że dominacja i uzależnienie oczywiście też europejskiej gospodarki i bezpieczeństwa od Stanów jest cały czas wysokie. Alberto Rizzi z Europejskiej Rady Spraw Międzynarodowych powiedział, że zaakceptowanie tak niekorzystnej umowy celnej w zamian za strategiczną jedność, o której tutaj rozmawiamy,
On jest zmienny. Ten deal pokazał i porozumienia handlowe z innymi krajami i tak teraz ogłaszane w tych godzinach i dniach pokazały, że właściwie pozycja Stanów Zjednoczonych pozwala na realizację tego, czego on żąda w dużej mierze. Chiny mogły się temu jakoś tam postawić. Te cła są również źródłem dochodów dla budżetu amerykańskiego, więc pomysły, żeby coś tutaj przy tym zmieniać. W Komisji Europejskiej jest takie poświadczenie, że to nie jest nic niestety trwałego. Co do napięcia krótkoterminowe, długoterminowe korzyści z tego porozumienia quasi-kapitulacji przed Trumpem, to nie tylko eksperci, ale też w samej tej negocjatorce handlowej i traktatowej Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej trochę widać te podziały między ludźmi od polityki zagranicznej, od obronności, która nie jest tak bardzo domeną Komisji, akurat Unii Europejskiej, i od handlu.
I ten podatek cyfrowy jako źródło dochodów budżetu unijnego, jak było to stanowisko w zarodku, był też podkopywany. Były wahania, wahania, a później ostatecznie polska dyplomacja za czasów rządu Morawieckiego, mówię, a nie obecna też. No i jesteśmy w tym, jako Polska jest konsensus głównych sił, żeby być ostrożnie na formuł innym. Natomiast to jest kwestia, która może powrócić ten podatek cyfrowy. A czy myślę, że opór tych krajów... Zobaczymy, jak będą się układały amerykańsko-europejskie relacje za rok, za dwa. Czy będą jakoś się uładzać, czy konfrontować, ponieważ na teraz pójście znowu na konfrontację z Trumpem byłoby trudne. Na przykład dla Niemiec, które jednak mają dosyć kluczowy głos w Unii Europejskiej. Jako największa gospodarka, choćby z tego powodu. Więc tu nie jakieś nowe regulacje cyfrowe.
Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.