Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Nierówna ugoda | Z dystansu

01.08.2025 ·33 min 32 s

W dzisiejszym odcinku Tomasz Bielecki, nasz brukselski korespondent, opowiada o europejsko-amerykańskich negocjacjach handlowych o porozumieniu, które podpisała szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i prezydent USA Donald Trump. Zastanawia się, czy gorzkie słowa europejskich polityków i medialna krytyka są uzasadnione i czy rzeczywiście możemy mówić o kapitulacji Europy. Rozmowę prowadzi Joanna Bekker. Zapraszamy!

Więc z jednej strony Trump wtedy zobaczył, czy jego negocjatorzy, że Unia nie jest tak twarda, jak zapowiada. bo nie ma ochoty, główne kraje Unii Europejskiej, główni przywódcy nie mają ochoty i nie są gotowi ponosić kosztów również społecznych, wewnątrzpolitycznych wojny handlowej z Trumpem. No jest jeszcze ten wymiar geopolityczny, prawda? I jest drugi, powiedziałbym, że najważniejszy wymiar geopolityczny. Ta umowa celna i ten spór celny toczył się i toczy w kontekście prawdziwej wojny toczącej się w Ukrainie. Prawdziwych pytań o to, na jakie tempo wycofywania, zmniejszania swojego zaangażowania wojskowego w krajach NATO wybierze Trump już jesienią tego roku. Więc te kwestie Ukrainy, bezpieczeństwa Europy Czy myślisz, że jest jakakolwiek szansa, że elementem niepublicznym tego porozumienia i tej zgody Komisji i pośrednio państw członkowskich na to, żeby przyjąć taką postawę jest właśnie jakiś element jakiejś deklaracji czy zobowiązań, no bo nic twardego na temat właśnie niewycofywania wojsk amerykańskich w takim stopniu, jak to też było gdzieś tam w jakichś różnych gremiach zapowiadane.

Czy jest tam szansa, że małym niewidzialnym druczkiem, ale gdzieś tam w rozmowach to była część porozumienia? Podejrzewam, że tak wprost niestety nie. Też negocjatorzy amerykańscy ponoć, jak przeciwki pokazywały przynajmniej do niedawna, też wprost tych kwestii bezpieczeństwa i handlu nie mówili, ale wszyscy mieli to z tyłu głowy. Zresztą von der Leyen po tym porozumieniu z Trumpem uznała je za taki kluczowy element wzmacniania stosunków transatlantyckich, wskazując, że pierwszym był szczyt NATO czerwcowy, więc wiążąc również ona powiązała te dwie kwestie. Myślę, że raczej za tym wszystkim była ta logika, mówiąc delikatnie, niezbyt dużej przewidywalności Trumpa, te drobne druczki. Na razie nie mamy żadnego druczku, ale miałyby ograniczoną... Ważność raczej była logika nie eskalowania konfliktu, nie konfrontowania się z Trumpem, po prostu nie psucia jeszcze większego relacji Europy z Trumpem, co mogłoby się przełożyć na decyzje takie nie inne w stosunku co do tempa zmniejszania obecności amerykańskiej wojskowej w Europie, czy co do Ukrainy.

Wszystko się złożyło na ten czas taki, jesteśmy po tym szczycie NATO, z którego wrócił, jak deklarował, bardzo zadowolony z tych obietnic, wydatków. Jest teraz w fazie głośno deklarowanego rozczarowania Putinem, więc teraz rozpoczęcie, czy podjęcie tej rekawicy, rozpoczęcie popsu wojny handlowej przez całe obietowe, mogłoby, to jest oczywiste, tak patrząc czysto politycznie, pamiętając, że Trump jest Trumpem, a nie Bidenem, mogło po prostu to wszystko popsuć. I myślę, że to był główny powód, oprócz wszystkich innych, ale to był powód numer jeden, dlaczego Niemcy, Francja, Włochy, Polska, Polska nie ma wielkich kontaktów handlowych, ale Polska tutaj była jak najbardziej w niemieckim obozie pod tym względem ustępliwości w tym sporze celnym, bo te kwestie bezpieczeństwa były głównym argumentem Europejczyków na rzecz ustąpienia Trumpowi.

I ten podatek cyfrowy jako źródło dochodów budżetu unijnego, jak było to stanowisko w zarodku, był też podkopywany. Były wahania, wahania, a później ostatecznie polska dyplomacja za czasów rządu Morawieckiego, mówię, a nie obecna też. No i jesteśmy w tym, jako Polska jest konsensus głównych sił, żeby być ostrożnie na formuł innym. Natomiast to jest kwestia, która może powrócić ten podatek cyfrowy. A czy myślę, że opór tych krajów... Zobaczymy, jak będą się układały amerykańsko-europejskie relacje za rok, za dwa. Czy będą jakoś się uładzać, czy konfrontować, ponieważ na teraz pójście znowu na konfrontację z Trumpem byłoby trudne. Na przykład dla Niemiec, które jednak mają dosyć kluczowy głos w Unii Europejskiej. Jako największa gospodarka, choćby z tego powodu. Więc tu nie jakieś nowe regulacje cyfrowe.

Nie zupełnie i tak dalej, natomiast wprowadzenie tak wysokich barier i pogodzenie się z tym przez najważniejszego obrońcę, no takiego porządku bardzo zliberalizowanego handlu, jakim była Europa, Unia Europejska, no oznacza, że to się skończyło i skończy się kadencja Trumpa, ale nie sądzę, że już w Stanach Zjednoczonych będzie łatwo to tak odwrócić zupełnie. Z ceł to się, zwłaszcza, że one stają się ważnym źródłem dla budżetu. Nie chodzi tylko o tę koncepcję przenoszenia produkcji i miejsc pracy do Stanów Zjednoczonych, ale też o szybkie pieniądze. ileś tam dodatkowych miliardów, które już w tym półroczu wpłynęło. Więc to się skończyło. Skończył się dotychczasowy model jednak w myśleniu o współpracy europejsko-amerykańskiej i po stronie unijnej. No będzie ta presja, żeby te powiązania dywersyfikować handlowe, tylko już zajmie to lata. Stąd jest ta presja na porozumienia z innymi krajami Unii Europejskiej, czy nawet z blokami handlowymi.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.