Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Nierówna ugoda | Z dystansu

01.08.2025 ·33 min 32 s

W dzisiejszym odcinku Tomasz Bielecki, nasz brukselski korespondent, opowiada o europejsko-amerykańskich negocjacjach handlowych o porozumieniu, które podpisała szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i prezydent USA Donald Trump. Zastanawia się, czy gorzkie słowa europejskich polityków i medialna krytyka są uzasadnione i czy rzeczywiście możemy mówić o kapitulacji Europy. Rozmowę prowadzi Joanna Bekker. Zapraszamy!

Aż wreszcie 27 lipca szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen spotkała się z prezydentem Donaldem Trumpem i przyjęli nowe warunki. Ugoda polityczna wywołała falę krytyki w europejskich mediach. Czytaliśmy o politycznym upokorzeniu i kapitulacji Europy. Prezydent Francji ocenił, że Europa nie potrafiła wykorzystać swoich atutów, ani wystarczająco przestraszyć Amerykanów. Dziś pytam Tomka Bieleckiego, korespondenta polityki Insight w Brukseli i naszego starszego analityka do spraw europejskich, co uzgodniono w ostatnią niedzielę lipca w szkockiej posiadłości Turnberry, dlaczego diabeł tkwi w szczegółach i czy porozumienie to należy oceniać jedynie albo też głównie przez pryzmat gospodarczy. Zapraszam na rozmowę. Tomku, na mocy wczorajszego dekretu prezydenta Stanów Zjednoczonych globalne cła w wysokości od 10 do 41%, w tym cła na importowarów z Unii Europejskiej, wejdą w życie ostatecznie 7 sierpnia, a nie jak to miało być pierwotnie 1 sierpnia, wielki dzień Ameryki, jak to powiedział prezydent Trump.

Ale może zacznijmy od ostatniego weekendu, od niedzieli i przeprowadź nas proszę przez to, co zostało uzgodnione i ogłoszone przez szefową Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen i prezydenta Donalda Trumpa. Myślę, że nawet warto cofnąć się o kilka miesięcy, nie tylko do ostatniego weekendu. żeby pokazać, co te negocjacje zakończyły czy zwiększyły na tym etapie. Do stycznia, lutego tego roku, czyli przed decyzjami pierwszymi celnymi prezydenta Trumpa, cła amerykańskie na import z Unii Europejskiej wynosiły po kilka procent. Były ograniczenia kwotowe w niektórych towarach, ale średnio, przy wszystkich zastrzeżeniach, że liczenie średniej ceły jest dla ekonomistów bardzo wątpliwym pomysłem, Średnio, jeżeli weźmiemy cały import z Unii Europejskiej towarów do Stanów Zjednoczonych i policzymy, ile było ściągane z tego CEU w 2023 roku, bo tak liczyła to Komisja Europejska, to CEU wynosiły niecałe 2%.

Decyzje Trumpa od marca do ostatniego weekendu. Nałożyły dodatkowe cła, nowe cła na 70% importu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych, czyli stawka podstawowa, która wynosiła 10% do ostatniego weekendu. Historia była taka, że Trump w kwietniu najpierw ogłosił 20%, a on natychmiast zmniejszył do 10%. Po drodze straszył Unię Europejską, że podniesie to do 50%, później że do 30%. Ostatecznie przed negocjacjami z von der Leyen to wynosiło 10%, przy czym w niektórych branżach było to znacznie więcej. Te nowe cła Trumpa to 25% na samochody i części samochodowe, bo 25% do których dodawały się wcześniejsze, więc tak naprawdę 27,5%.

procent na samochody, części samochodowe z Unii Europejskiej, stale aluminium 50% i ostrzeżenia, że amerykańska administracja jeszcze nie zakończyła swoich postępowań w takiej procedurze związanej z bezpieczeństwem, narodowym bezpieczeństwem krajowym, ale ostrzeżenia, że cła na produkty farmaceutyczne, na... półprzewodniki w sierpniu do postępowienia mają się kończyć, mogą te cła podskoczyć do być może ponad 20%. Tak naprawdę jak mówimy, że nowe cła Trumpa dotyczyły 70%, zostaje te 30%, to właśnie jeśli chodzi o Unię Europejską, głównie te farmaceutyki i też rzeczy półprzewodnikowe, bo one czekały na tę podwyżkę, która nadchodzi w sierpniu. Co wynegocjowała Ursula von der Leyen, szefowa Komisji Europejskiej z Trumpem w politycznym porozumieniu z ostatniej niedzieli, to podwyższenie stawki podstawowej z 10 do 15%, ale w zamian za obniżenie ceł na samochody, części samochodowe z 27,5% również do 15%.

To jest ważne dla Holendrów. Kluczowym elementem tego porozumienia Trumpa z von der Leyen jest zobowiązanie Unii, że skoro mamy porozumienie i ugodę, nie wprowadzi ceł odwetowych wobec Stanów Zjednoczonych, które zostały legalnie, prawnie już przegłosowane przez przedstawicieli krajów członkowskich. Ta lista obejmuje towary o wartości blisko 100 miliardów euro. Te ceły odwetowe wynosiłyby też od 15 do ponad 30%. W momencie, w którym obietnice, zobowiązania Trumpa do tej 15% stawki wejdą w życie, mamy dekret, ale wchodzenie w życie zostało o 7 dni odsunięte, w tym samym momencie te cła odwetowo-unijne, formalnie ich zawieszenie zostanie przedłużone, czy nawet zostaną odwołane. Zanim wrócimy do tego, że Unia nie wprowadzi ceł odbytowych i do tego, jaką ostatecznie postawę przyjęła i jak bardzo ona została krytycznie odebrana w Europie, chciałam jeszcze wrócić do deklaracji, które Ursula von der Leyen zrobiła po bezprezydenta Trumpa, do deklaracji zobowiązania do importowania energii i do zainwestowania w Stanach Zjednoczonych.

To są też elementy tego politycznego porozumienia. No i padały też takie pytania, czy to leży w kompetencjach komisji, żeby się zobowiązać i na ile to są takie bardzo luźne zobowiązania, bo to są pieniądze z rynku, które jak rozumiem komisja wyliczyła, że i tak to by się stało, to znaczy i tak mniej więcej taka kwota importu energii by została zakontraktowana, jak również mniej więcej tyle firmy deklarują, że będą inwestowały w Stanach Zjednoczonych. To trochę jest wzorzec z czasów pierwszej kadencji Donalda Trumpa, kiedy to ówczesny szef Komisji Europejskiej, Jean-Claude Juncker, też z nim negocjował, też ratując branżę samochodową trochę przed groźbą powyżej chceły i obiecał, że kraje Unii Europejskiej, Unia Europejska zwiększy import soi amerykańskiej.

Oczywiście Komisja Europejska ani w sposób regulacyjny tego nie wspierała, ani tym bardziej nie kupowała, nie trzymała tylko w swoich magazynach, których nie ma. Ten import rzeczywiście wzrósł. To było oparte na jakiejś tam koordynacji z krajami, wyliczeniach również. obietnica, zobowiązanie, zapowiedź, deklaracja, którą Wonderland złożyła przez stronę unijną Komisję Europejską, jest interpretowana jako deklaracja. Obietnica inwestycji firm unijnych w Stanach Zjednoczonych o wartości 600 miliardów dolarów w ciągu, no mniej więcej do końca kadencji Trumpa. Ona opiera się, jak tłumaczy Komisja Europejska, po prostu na agregacji, na wyliczeniu ile unijne firmy tak czy inaczej zamierzały zainwestować. Faktem jest, o tym wiadomo, w Brukseli organizacje biznesowe z różnych krajów były konsultowane, co najmniej od maja przez Komisję Europejską były takie wysyłane wiadomości, oszacujcie ile w takiej branży, czy w takim kraju, jakie inwestycje są szykowane, podliczmy to.

Więc ta kwota została wzięta, jak tłumaczy komisja, ale rzeczywiście wiadomo, wiemy, że te kalkulacje się odbywały, to jest po prostu dodanie tego, na co się zanosiło. No i zadeklarowanie tego. To nie jest element prawnie wiążący i nie będzie element prawnie wiążący ugody ze Stanami Zjednoczonymi. Zakupy energii również za 750 miliardów dolarów w ciągu najbliższych trzech lat, czyli znowu tym horyzontem czasowym jest kadencja prezydenta Trumpa. No, one również mają się odbywać na zasadach wolnorynkowych. Też Komisja Europejska tłumaczy, że to wychodzi tak z prognoz, no której jednak tutaj Unia Europejska Komisja może wspomagać. Zapowiada gotowość do pośredniczenia w tych wspólnych zamówieniach na LNG amerykańskie, bo ta energia dotyczy LNG, ale też technologii nuklearnych, elektrowni atomowych.

Zbyt duża zależność w ten sposób się może wytworzyć, ale to też nie jest pomyślane jako coś prawnie wiążącego, no i będzie gdzieś tam kalkulowane, przynajmniej taka jest unijna nadzieja, będzie kalkulowane pod koniec kadencji Trumpa, kiedy dyskusje o coach i tak dalej mogą być w zupełnie innym miejscu. No tak, to były wygodne też deklaracje z punktu widzenia tego, co prezydent Trump chciał osiągnąć i z jakim komunikatem z kolei skierować do wewnątrz Stanów Zjednoczonych, do swojego też elektoratu wpisujący się w ten jego plan gospodarczy z większych zakupów spoza Stanów Zjednoczonych i też większych inwestycji napływających do Stanów Zjednoczonych. Jakie będą fakty, to się okaże, ale to, że takie deklaracje padły, no to rzeczywiście wpisuje się w ten wielki dzień Ameryki. Ale wspomniałeś o tym, że to jest polityczna deklaracja, nie wszystko zostało doprecyzowane.

Część z tych rzeczy poruszyłeś. Co się teraz działo przez te ostatnie dni? To znaczy, czy rzeczywiście po obu stronach trwają intensywne negocjacje pomiędzy zespołami i Komisją Europejską i sekretarzem stanu do spraw handlu? Kiedy będzie to wspólne oświadczenie? Czy zakładasz, że ono będzie przed 7 sierpnia? I co tam jeszcze wymaga pracy? Komisja Europejska zakładała, czy miała nadzieję, że to wspólne oświadczenie będzie do 1 sierpnia, co się nie udało, ale trwają w tej kwestii, jak się wydaje, bardzo, bardzo intensywne negocjacje. Dlaczego one nie zakończyły się na czas, ten oczekiwany przez stronę unijną? Po pierwsze są kwestie, które na wspólne ujęcie deklaracji tych publicznych Trumpa i von der Leyen, tam są pewne różnice harmonogramowe, więc to jest jedna rzecz do szlifowania.

Ponoć są powodem tego opóźnienia. Trwają negocjacje też w innych kwestiach, które pozostawiono do negocjowania, o czym jeszcze nie powiedziałem. Ta stawka 15%, górny limit, nie obejmuje on stali i aluminium. Trump wprowadził cła 50-procentowe. Deal unijno-amerykański zakłada, że będzie wynegocjowana, zresztą jak za poprzednich prezydentów amerykańskich, kontyngent ograniczenia kwotowe dla eksportu unijnego do Ameryki i na odwrót, mniej odsłonego. To też zostało od razu powiedziane, że to będzie negocjowane później, no ale ustalenie wysokości tego kontyngentu, tej kwoty na podstawie danych historycznych i tak dalej jest też już teraz tematem negocjacji. Efekt tych negocjacji, na przykład co dostali aluminium, też nie ma oczekiwania, że ono będzie w tym pierwszym wspólnym oświadczeniu, które powinno być tak zgodnie z logiką negocjacyjną do tego 7 sierpnia ogłoszone, no bo mamy rozporządzenie Trumpa, ten executive order o tych 15% między innymi dla Unii, ale te pewne wyjątki dla samolotów, części lotniczych, o których mówiliśmy, wzajemnie zero bez stawki, one też muszą być umocowane prawnie, co oznacza, że po stronie unijnej to też musi być rozporządzenie Trumpa.

Czytaliśmy o tym, że Europa przyjęła to z gorzką rezygnacją, że dostała w twarz. Jaki to jest deal dla Europy? Czy Europa miała pozycję negocjacyjną, żeby w ogóle wynegocjować coś lepszego? Zaczynając od końca, trzeba powiedzieć, że oczywiście deal został wynegocjowany w granicach skoordynowanych bardzo mocno i ściśle przez Komisję Europejską, przez von der Leyen. z kanclerzem Mercem, z prezydentem Macronem, z premierką Meloni. Publiczne oburzenia, zastrzeżenia, zwłaszcza we Francji, to jest wymóg wewnątrzpolityczny w dużej mierze, może nie tylko wewnątrzpolityczny. To nie jest tak, że Macron mógł być zaskoczony tym, co wynegocjowano. Te telefony i konsultacje również z częścią pozostałych krajów odbywały się też dosłownie 4 godziny przed spotkaniem von der Leyen i Trump podczas negocjacji tam prowadzonych w tej Szkocji przez jej negocjatorów przed startem tego spotkania.

Deal jest bardzo oczywiście nierówny, bardzo uprzywilejowuje firmy amerykańskie. Mamy tą stawkę podstawową, bazową na import unijny do Stanów Zjednoczonych 15%. W drugą stronę mamy sytuację sprzed całej tej wojny, czyli kilkuprocentowe stawki, tam ta średnia liczona też niecałe 2% i jeszcze obietnica, że Unia będzie zmniejszać wyższe cła na niektóre towary, które są tam w wskutek różnych komplikacji historycznych Unia, na przykład amerykańskie samochody. Więc deal jest bardzo nierówny. Jeśli postawimy go w kontekście unijnych, również brukselskich, nie tylko mówimy o francuskich, niemieckich, włoskich, trochę też polskich zapowiedzi z marca, kiedy Trump zaczynał wprowadzać swoje nowe cła, że my tutaj Unia Europejska, ten ogromny wspólny rynek, nie ulegniemy i będziemy twardo walczyć, to wygląda bardzo blato.

Więc te zgorzknienie, rozczarowanie, że Unia nie dała rady, no ma takie źródła. Unia uległa Trumpowi. Trump trudno powiedzieć, że wygrał spór handlowy, ponieważ wolnorynkowo powiedzą, że te cła i ostatecznie to wszystko, no jeśli dotychczasowe teorie gospodarcze się będą mainstreamowe sprawdzać, no to będą też ze stratą dla amerykańskiej gospodarki w dłuższej perspektywie. Ale postawił na swoim w dużej mierze. znaczy straszył 30%, skończył się na 15%, więc tutaj Unia w jakiś tam sposób to przegrała. No rozczarowując opinię publiczną w tych krajach, gdzie ona się mocno tym zajmowała, powiązanych mocno gospodarczo ze Stanami Zjednoczonymi, czy między innymi też we Francji, w Niemczech, rozczarował polityków, którzy zapowiadali ostrą walkę, a ostatecznie... I w kwietniu po raz pierwszy zgodzili się jednomyślnie na to, żeby Unia zawiesiła swoje cła odwetowe w odpowiedzi na ówczesne cła Trumpa.

Rozczarował też wśród komentatorów w mediach, w świecie akademickim, ekonomistów mających nadzieję. a również przeciwników Trumpa w samych Stanach Zjednoczonych, że Trump na kim jak na kim, ale to na Unii, na tym wielkim wspólnym rynku, który tak świetnie potrafi negocjować, co pokazał przy Brexicie i stawiać swoje handlowe postulaty, że Trump na Unii sobie połamie zęby, że to Unia będzie broniła dotychczasowej formy globalizacji, czyli bez wysokich ceł itd., itd. Unia tego nie zrobiła. To są te źródła krytyki, ale drugie pytanie, czy Unia, kraje unijne... Powtórzmy, główne kraje unijne, to von der Leyen reprezentowała koniec końców ich stanowisko wspólne. Oczywiście Francuzi mieliby jako pojedynczy kraj pewnie trochę inne, no ale Macron z Mercem to też ustalali w swoich dwustronnych rozmowach. Czy było coś innego możliwe?

Zarówno Francuzom, Francja, jak i Niemcy, dwie największe gospodarki unijne, pokazywały od marca, że nie mają ochoty na prawdziwą wojnę handlową. Nie są gotowe ponosić kosztów społecznych i gospodarczych. Mamy premiera Bayrou, francuskiego, który bardzo ostro w pierwszej reakcji skrytykował ten deal, ale przypomnijmy, że kiedy Trump wiosną tego roku zapowiedział, że reakcją Ameryki na cła odwetowe unijne będzie stuprocentowe cło na alkohole z Unii, czyli zaporowe cło na wina francuskie, szampany itd., To premier Bayrou lobbował w Brukseli, że wykreślmy to z listy ceł odwetowych. A w ten kraj przychodził tutaj prawie każdy ze swoją listą, te największe gospodarki z najdłuższymi listami towarów do wykreślenia z listy ceł odwetowych, żeby deeskalować. Bo wyborcy, bo rolnicy, bo winiarze francuscy, samochodziarze niemieccy i tak dalej, i tak dalej.

Więc z jednej strony Trump wtedy zobaczył, czy jego negocjatorzy, że Unia nie jest tak twarda, jak zapowiada. bo nie ma ochoty, główne kraje Unii Europejskiej, główni przywódcy nie mają ochoty i nie są gotowi ponosić kosztów również społecznych, wewnątrzpolitycznych wojny handlowej z Trumpem. No jest jeszcze ten wymiar geopolityczny, prawda? I jest drugi, powiedziałbym, że najważniejszy wymiar geopolityczny. Ta umowa celna i ten spór celny toczył się i toczy w kontekście prawdziwej wojny toczącej się w Ukrainie. Prawdziwych pytań o to, na jakie tempo wycofywania, zmniejszania swojego zaangażowania wojskowego w krajach NATO wybierze Trump już jesienią tego roku. Więc te kwestie Ukrainy, bezpieczeństwa Europy Czy myślisz, że jest jakakolwiek szansa, że elementem niepublicznym tego porozumienia i tej zgody Komisji i pośrednio państw członkowskich na to, żeby przyjąć taką postawę jest właśnie jakiś element jakiejś deklaracji czy zobowiązań, no bo nic twardego na temat właśnie niewycofywania wojsk amerykańskich w takim stopniu, jak to też było gdzieś tam w jakichś różnych gremiach zapowiadane.

Czy jest tam szansa, że małym niewidzialnym druczkiem, ale gdzieś tam w rozmowach to była część porozumienia? Podejrzewam, że tak wprost niestety nie. Też negocjatorzy amerykańscy ponoć, jak przeciwki pokazywały przynajmniej do niedawna, też wprost tych kwestii bezpieczeństwa i handlu nie mówili, ale wszyscy mieli to z tyłu głowy. Zresztą von der Leyen po tym porozumieniu z Trumpem uznała je za taki kluczowy element wzmacniania stosunków transatlantyckich, wskazując, że pierwszym był szczyt NATO czerwcowy, więc wiążąc również ona powiązała te dwie kwestie. Myślę, że raczej za tym wszystkim była ta logika, mówiąc delikatnie, niezbyt dużej przewidywalności Trumpa, te drobne druczki. Na razie nie mamy żadnego druczku, ale miałyby ograniczoną... Ważność raczej była logika nie eskalowania konfliktu, nie konfrontowania się z Trumpem, po prostu nie psucia jeszcze większego relacji Europy z Trumpem, co mogłoby się przełożyć na decyzje takie nie inne w stosunku co do tempa zmniejszania obecności amerykańskiej wojskowej w Europie, czy co do Ukrainy.

Wszystko się złożyło na ten czas taki, jesteśmy po tym szczycie NATO, z którego wrócił, jak deklarował, bardzo zadowolony z tych obietnic, wydatków. Jest teraz w fazie głośno deklarowanego rozczarowania Putinem, więc teraz rozpoczęcie, czy podjęcie tej rekawicy, rozpoczęcie popsu wojny handlowej przez całe obietowe, mogłoby, to jest oczywiste, tak patrząc czysto politycznie, pamiętając, że Trump jest Trumpem, a nie Bidenem, mogło po prostu to wszystko popsuć. I myślę, że to był główny powód, oprócz wszystkich innych, ale to był powód numer jeden, dlaczego Niemcy, Francja, Włochy, Polska, Polska nie ma wielkich kontaktów handlowych, ale Polska tutaj była jak najbardziej w niemieckim obozie pod tym względem ustępliwości w tym sporze celnym, bo te kwestie bezpieczeństwa były głównym argumentem Europejczyków na rzecz ustąpienia Trumpowi.

bardzo nierówne i faworyzujące Stany Zjednoczone porozumienie handlowem. Powiedziałeś Trump jest Trumpem, a wiemy też jaki jest jego stosunek do Europy. To znaczy słyszeliśmy go w Davos, słyszeliśmy też później J.D. Vance'a w Monachium, potem wielokrotnie, niekiedy z pogardą wypowiadał się o Unii Europejskiej, nie mówiąc o samych instytucjach europejskich. Zastanawiam się nad trwałością tego porozumienia. I na ile cła i to widmo tych wysokich stawek cennych jest nadal narzędziem takiej presji będzie w Stanach Zjednoczonych, biorąc pod uwagę, że dominacja i uzależnienie oczywiście też europejskiej gospodarki i bezpieczeństwa od Stanów jest cały czas wysokie. Alberto Rizzi z Europejskiej Rady Spraw Międzynarodowych powiedział, że zaakceptowanie tak niekorzystnej umowy celnej w zamian za strategiczną jedność, o której tutaj rozmawiamy,

odzwierciedla rosnącą tendencję do przedkładania krótkoterminowego spokoju na długoterminową odporność. No i tutaj też idziemy do całej tej debaty dotyczącej niezależności. Teraz to hasło, które po Brukseli krąży, to jest independence w miejsce sovereignty, chociaż nadal ta suwerenistyczna retoryka jest. Więc jak ty na to patrzysz z tego punktu widzenia? Pierwsza rzecz, jak długo to potrwa. Myślę, że w samym tym dealu są wbudowane elementy, właśnie te towary rolno-spożywcze, kwoty z niższymi cłami na stale aluminium, które pozwalają otwierać to porozumienie. Sam Trump zadeklarował w niedzielę, że jeśli się porozumiemy z von der Leyen, to to będzie na kilka lat, nie będzie powodu do tego wracać. Po stronie unijnej absolutnie nie ma takiej pewności, że warunki wzajemnego handlu będą wyglądały tak samo pod koniec kadencji Trumpa.

On jest zmienny. Ten deal pokazał i porozumienia handlowe z innymi krajami i tak teraz ogłaszane w tych godzinach i dniach pokazały, że właściwie pozycja Stanów Zjednoczonych pozwala na realizację tego, czego on żąda w dużej mierze. Chiny mogły się temu jakoś tam postawić. Te cła są również źródłem dochodów dla budżetu amerykańskiego, więc pomysły, żeby coś tutaj przy tym zmieniać. W Komisji Europejskiej jest takie poświadczenie, że to nie jest nic niestety trwałego. Co do napięcia krótkoterminowe, długoterminowe korzyści z tego porozumienia quasi-kapitulacji przed Trumpem, to nie tylko eksperci, ale też w samej tej negocjatorce handlowej i traktatowej Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej trochę widać te podziały między ludźmi od polityki zagranicznej, od obronności, która nie jest tak bardzo domeną Komisji, akurat Unii Europejskiej, i od handlu.

Bo uniknięcie wojny handlowej teraz, Rydzi może nazywać to korzyścią krótkoterminową, ale jeżeli rozpatrujemy ją przy całym stole, przy wszystkim, co leżało na tym stole negocjacyjnym i wprost, i z tyłu głowy, no to jeżeli za pomocą tego dealu wspomagamy dalsze rozczarowanie Trumpa Putinem, nie eskalujemy konfliktu w taki sposób, że to zmniejszanie obecności Ameryki Wojskowej będzie się odbywało w sposób jednak rozciągnięty w czasie, negocjowane, a nie chaotycznie i na szybko, to nie są korzyści krótkoterminowe, są korzyści bardzo, bardzo długoterminowe. To nie są korzyści handlowe i gdzieś tam Digitrade, Dyrekcja do Spraw Handlu to słabiej widzi w Komisji Europejskiej, ale przecież to są kwestie bardzo długoterminowe i znacznie ostatecznie w dłuższej perspektywie ważniejsze od strat gospodarczych, które to porozumienie przynosi krótkoterminowo i długoterminowo dla gospodarki unijnej.

Bardzo tutaj wspierana w dużej mierze przez Francję i tutaj mówiąc o tym dealu też trzeba dodać, że Trump, Amerykanie pomimo stawiania takich żądań nie uzyskali ustępstw regulacyjnych również w sprawie regulacji rynków cyfrowych. Inna sprawa, że tutaj te ustępstwa wymagałyby zmian legislacyjnych unijnych. Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej przez większość, a nie tak jak te różne zła odwetowe przez mechanizmy, które wzmacniają pozycję Komisji Europejskiej w jej decyzjach. Więc tutaj było te unijne non possumus i tutaj Unia nie ustąpiła. Oczywiście w sprawie postępowań, kar... Wielkie firmy cyfrowe na podstawie przepisów unijnych. Komisja Europejska jakby w innych kwestiach od praworządności po NRG ma pewną uznaniowość, więc będzie pilne patrzenie na ręce przez media, przez kraje członkowskie, przez Parlament Europejskiej Komisji, czy czasami z tej uznaniowości w najbliższych latach nie będzie korzystać tak, żeby szczególnie łagodnie amerykańskie firmy traktować, ale ustępstw nie ma.

I ten podatek cyfrowy jako źródło dochodów budżetu unijnego, jak było to stanowisko w zarodku, był też podkopywany. Były wahania, wahania, a później ostatecznie polska dyplomacja za czasów rządu Morawieckiego, mówię, a nie obecna też. No i jesteśmy w tym, jako Polska jest konsensus głównych sił, żeby być ostrożnie na formuł innym. Natomiast to jest kwestia, która może powrócić ten podatek cyfrowy. A czy myślę, że opór tych krajów... Zobaczymy, jak będą się układały amerykańsko-europejskie relacje za rok, za dwa. Czy będą jakoś się uładzać, czy konfrontować, ponieważ na teraz pójście znowu na konfrontację z Trumpem byłoby trudne. Na przykład dla Niemiec, które jednak mają dosyć kluczowy głos w Unii Europejskiej. Jako największa gospodarka, choćby z tego powodu. Więc tu nie jakieś nowe regulacje cyfrowe.

Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.