Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Czy AfD przejmie władzę? | Z dystansu

04.09.2026 ·31 min 9 s

We wrześniu w Niemczech odbędą się wybory w trzech krajach związkowych. Radykalnie prawicowa AfD prowadzi w sondażach i ma szansę przejąć władzę w Saksonii-Anhalcie. Byłby to pierwszy rząd landowy kierowany przez skrajną prawicę w historii RFN.Piotr Buras, szef warszawskiego biura ECFR, opowiada o przyczynach wzrostu poparcia dla skrajnej prawicy, jej programie dotyczącym migracji, edukacji i stosunków z Rosją oraz o kryzysie tradycyjnych niemieckich partii.Rozmowę prowadzi Tomasz Sawczuk.Zapraszamy!

No i dużo mówi się o tym, że AfD ma po raz pierwszy szansę na przejęcie władzy na poziomie landu. Dlaczego właściwie to budzi takie emocje? No to budzi emocje oczywiście z wielu powodów, ale dwa najważniejsze, myślę, są takie. Pierwszy, że jest to partia być może jedna z najbardziej skrajnych w Europie w ogóle. Skrajnych w wymiarze stosunku do migrantów, w wymiarze stosunku do Wartości liberalnych, porządku demokratycznego, Unii Europejskiej, czyli jedna z najbardziej skrajnych sił politycznych w Europie w ogóle. Partia, która przez ostatnie lata się bardzo mocno radykalizowała w przeciwieństwie do wielu innych partii skrajnej prawicy w Europie, które raczej, jeżeli podlegały jakiejś ewolucji, to w kierunku pozycji bardziej umiarkowanych.

To będzie tworzyć napięcia w CDU i dlatego to ma tak duże znaczenie w współpracy z dnia całej tej sceny politycznej. A czy ten fakt, że CDU jest zmuszona do koalicji wyłącznie z partiami na lewo od siebie, to jest powód tego, że coraz bardziej zyskuje AfD? Bo czy możesz powiedzieć więcej o tym, jak to się stało właściwie, że w ciągu ostatnich pięciu lat AfD podwoiła swoje poparcie? No i tak jak wspomniałeś, również na poziomie krajowym osiąga wyniki 27-28%, co daje jej pierwsze miejsce. No i jest wyraźny trend wzrostowy w ostatnich latach. Tak, to znaczy jest oczywiście ten dylemat CDU, który jest takim dzisiaj rzeczywiście kluczowym dylematem politycznym w Niemczech. On jest związany z dwoma faktami czy dwoma procesami. Jeden to jest taki, że te partie głównego nurtu, że tak powiem, te partie demokratycznego centrum,

I ten wzrost AfD jest ustrzanym odbiciem kryzysu tych partii, ja nazywam je partiami demokratycznego centrum. Ale to, że nawet ta nazwa Demokratyczne Centrum, która w Niemczech też jest używana, ona też zdradza jakby tę nową rzeczywistość, która w Niemczech i też w wielu innych krajach w sensie rzeczy już dzisiaj jest widoczna, rzeczywistość polityczna, która polega na tym, że jest jakieś Demokratyczne Centrum, które czasami już nie jest centrum, tylko jest po prostu jedną z dwóch stron ...sporu politycznego. To centrum składa się z wielu różnych partii, które w coraz mniejszym stopniu od siebie się różnią, które... Właśnie mówiłem o tych dylematach CDU, współpracy z partiami lewicy, o tym, że ta partia ma poczucie, że traci swój profil.

Mówiłem o tym, że SPD nie bardzo wie, kogo reprezentuje. W gruncie rzeczy te partie coraz bardziej stają się takim w oczach też wyborców amalgamatem, trudnym trochę do rozróżnienia, I rzeczywiście przez ostatnie dwadzieścia, dwadzieścia parę lat w Niemczech przede wszystkim rządziły dwie partie i to rządziły wspólnie. CDU i SPD, czyli konserwatyści, powiedzmy HDC, z socjaldemokratami. Czyli partie, które w dawniejszych czasach tworzyły dwa przeciwległe bieguny sporu politycznego. Dzisiaj one są coraz bardziej ze sobą sklejone i właściwie nie tak łatwo odróżnić czy rozpoznać, czym te partie się od siebie odróżniają. A po drugiej stronie Wyrasta, i to jest proces, który widoczny jest właśnie w wielu krajach, we Francji to jest może jeszcze bardziej widoczne niż w Niemczech, no wyrasta siła alternatywna dla właśnie tego, co kiedyś było demokratycznym centrum, a teraz staje się takim

I tutaj AfD mówi o tym, że chciałaby znieść obowiązek szkolny, to znaczy spowodować, żeby więcej dzieci mogło uczyć się po prostu w domu. Co może nie brzmi jakoś bardzo kontrowersyjnie, ale w gruncie rzeczy chodzi o to, żeby znieść monopol państwa na edukację dzieci i spowodować, że różne środowiska, a bliskie AfD są środowiska takich tożsamościowców, jak się ich w Niemczech nazywa, którzy odrzucają w ogóle państwo niemieckie. No trochę, żeby nie uczyć tych wartości konstytucyjnych. Żeby nie uczyć tych wartości konstytucyjnych, wartości liberalnych, demokratycznych i tak dalej, o to chodzi, ale też, i to jest bardzo ważne z punktu widzenia całego społeczeństwa niemieckiego, problemów, z którymi ono się dzisiaj mierzy, jest też kwestia integracyjnej funkcji szkoły. Integracyjnej z punktu widzenia dzieci pochodzących ze środowisk właśnie migranckich.

To są tego rodzaju pytania. Jak zabezpieczyć instytucje państwowe przed nadmiernym wpływem tej partii i jej rządu? Co z informacjami tajnymi? Czy należy przekazywać informacje wywiadowcze lokalnym strukturom saksonianom? Wtedy dyskusja się wokół tego toczy i oczywiście jest to bardzo trudna sytuacja, ale wtedy można powiedzieć, że to demokratyczne centrum, o którym mówiłem i również CDU, No po prostu nie ma dylematu, znaczy no, AfD tworzy rząd, trzeba się do tego jakby stosunkować, można być całkowicie w opozycji do tego rządu i jakby pozostać przy swoich pozycjach, że nie współpracujemy z AfD, mamy swoje czerwone linie i tak dalej. W momencie, kiedy dochodzi do sytuacji, kiedy AfD nie ma większości i trzeba zastanowić się, no właśnie, czy współpracować z partiami lewicy i tworzyć rząd, czy tworzyć jakiś mniejszościowy rząd, który będzie tolerowany, ale właśnie wtedy przez kogo?

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.