Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Budżet na granicy | Wartość dodana

17.09.2026 ·43 min 50 s · 11 rozdziałów

Rada Fiskalna po raz pierwszy oceniła projekt budżetu państwa i zapaliła kilka czerwonych lampek. Prognozy makroekonomiczne uznaje za zasadniczo realistyczne, ale wskazuje na bardzo wysokie ryzyko przekroczenia krajowego progu ostrożnościowego długu, problemy z dochodami oraz niedoszacowane wydatki.Sławomir Dudek, przewodniczący Rady Fiskalnej wyjaśnia, dlaczego ponad 7-proc. deficyt przestał być zjawiskiem przejściowym, skąd bierze się wzrost wydatków i dlaczego Polska nie może już liczyć na to, że z długu po prostu „wyrośnie”.Rozmowę prowadzi Hanna Cichy.Tygodnik Polityka i projekt Pulsar zapraszają na spotkanie "Miejska gorączka" w ramach cyklu "Podróż po wiedzę". W dyskusji o mieście bezpiecznym dla mieszkańców usłyszymy głosy organizacji środowiskowych, administracji i nauki.18 września o godz. 13.30 w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.Wstęp wolny, ale obowiązują zapisy - forms.cloud.microsoft/e/7nMmxFNNCv.

0:08 · Wstęp i wydarzenia w tym tygodniu 1

Ocenia Rada Fiskalna w opinii do projektu budżetu. Podczas sesji pytań i odpowiedzi w Polityce Insight przewodniczący Rady Fiskalnej Sławomir Dudek skrytykował sposób finansowania deficytu. Wydatki obronne odpowiadają tylko za 1 czwartą wzrostu deficytu sektora, a podobnie ważnymi czynnikami są wyższe odsetki od długu, wzrost transferów socjalnych i wynagrodzeń, a także spadek dochodów budżetu. Orlen szuka dostawców ropy. Płocki koncern poinformował, że w reakcji na blisko wschodni kryzys w ostatnich dniach zakontraktował na rynku spotowym 16 dodatkowych dostaw surowca między innymi z Norwegii, Wielkiej Brytanii, Algierii, Kazachstanu, Azerbejdżanu i obu Ameryk.

19:29 · Analiza definicji długu publicznego 1

I pokazaliśmy to, przeliczyliśmy 55. Przy analizie wariantowej również ta 60 jest spełniona, ale też chciałbym dokończyć, że mamy dwie definicje. Bo PDP, Państwowy Dług Publiczny, tak w uproszczeniu, nie ujmuje zadłużenia w tych wehikułach finansowych, bo to nawet ja bym nie nazywał funduszami. Znaczy one są nazywane funduszami przepływowymi w Banku Gospodarstwa Krajowego. To jest Fundusz Przeciwdziałania COVID, Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, Krajowy Fundusz Drogowy, 20 funduszy takich wehikułów stworzono w BGK. Cztery z nich się mogą zadłużać, no ale jak dodamy ten dług w tych funduszach, no to wychodzimy mniej więcej na europejską definicję długu. Jeżeli chodzi o tą europejską definicję długu, no to my już w pierwszym kwartale przekroczyliśmy 60. Według prognozy rządu w 2027 to już będzie w scenariuszu takim według limitów to już może być przekroczenie 70%.

23:55 · Deficyt i problemy z deficytem 1

I my uważamy, że jeżeli dojdzie do rozstrzygnięcia sporu konstytucyjnego, który jest, oczywiście nie wnikam tutaj, mamy oczywiście sytuację... Ta historia zaczyna się na etapie, w którym problemem był Krajowy Fundusz Drogowy, a ten Fundusz Drogowy w tej chwili w tych wszystkich funduszach pozabudżetowych jest niemalże pomijalny. Bo to eksplodowało. Wcześniej ten Fundusz Drogowy miał niewiele zadłużenia w dużym stopniu. Krajowy Fundusz Drogowy finansował się z unijnych pieniędzy i to było stabilne tam kilka punktów. Teraz jest tego bardzo dużo i ta skala rozbieżności jest duża. No i mamy spór konstytucyjny. Także my jako Rada mówimy, że jeżeli będzie rozstrzygnięcie sporu konstytucyjnego, to prawdopodobnie być może będziemy musieli zweryfikować swoją cenę. Może się okazać, że te 60 już w 2026 roku Nie było spełnione, ale nie naszą rolą jest to modyfikowanie.

29:20 · Analiza skutków regulacji i podatków na budżet 1

I też zbadaliśmy, z czego wzrosły wydatki. Obaliliśmy kolejny mit, bo zbadaliśmy strukturę przyrostu wydatków i wydatki obronne odpowiadają za jedną czwartą przyrostu tych wydatków, za te 7,3 punkty procentowe PKB przyrostu wydatków. Ale liczysz teraz budżet czy Fundusz Finansowania Sił Spojennych też? Liczę łącznie według ESA całego sektora. O tyle wzrosły łączne wydatki, już tam nic nam nie wycieka w różnych statystykach. Jedno czwarta z tego przyrostu to są transfery socjalne, czyli to są kontynuacja zwiększenia 800+, kontynuacja trzynastki, czternastki. Renta wdowia. Renta wdowia i tak dalej. Za jedną czwartą to jest wzrost wynagrodzeń w budżetówce. Ta skokowa waloryzacja w 2024, ale ona też była efektem nie podejmowania działań przy wysokich...

31:34 · Analiza wydatków i ich struktury 1

Ale dodatkowo jeszcze idzie zima i za chwilę nam zamarźnie ten deszcz na tej drodze, a my jedziemy łysymi oponami. I o ile nie jest winą rządu, winą decydentów, ale całej sceny politycznej, to że pada deszcz, Ale jechanie na łysych oponach i wykupienie polisu, buforów bezpieczeństwa, żeby nie przekroczyć 55, ale żeby móc się finansować w tych trudnych warunkach, no to to już należy do naszych decyzji. Musimy się zabezpieczyć jako państwo na te warunki i uwarunkowania są tylko gorsze. W tych uwarunkowaniach powinniśmy właśnie konstruować budżet Z dużymi buforami bezpieczeństwa, z małymi ryzykami legislacyjnymi. No bo jak one się zmaterializują? A my pokazujemy, że to jest bardzo, bardzo prawdopodobne. Jedną ważną rzecz chcę dodać, co my piszemy w swojej analizie, a wręcz nawet formułujemy pewnego rodzaju

36:00 · Wyzwania związane z deficytem i długiem 1

To są liczby nierealne, wiemy o tym wszyscy. Także musimy zredukować ten deficyt, ale też uważamy, że to już nie ma znaczenia czyj deficyt. Także apelujemy w naszej opinii do rządu i wszystkich sił politycznych o podjęcie współodpowiedzialności za przygotowanie oraz realizację planu redukcji tego deficytu. I to jest bardzo silny apel, bo pochwalić należy ostatnie działanie rządu, że przedstawił pewien pakiet. To znaczy chce obniżyć próg podatkowy. Jednym dajemy, ale innym zabieramy i mniej więcej tyle samo. Tak. Jest coś za coś. Pokazujemy obywatelom, że to nie jest tak, że jest za darmo, że deficyt, dług, budżet są z gumy, że żeby jednym dać albo przesunąć, to musimy innym zabrać. I to jest bardzo uczciwe podejście. Jest coś za coś. Cały projekt, pakiet, który mówi tak, podwyższamy próg, ale no firmy CIT-owskie muszą zapłacić więcej, ryczałtowcy muszą zapłacić więcej.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.