#054 - Maciek Mierzwiński, CEO CEE Energy

I do tych zmian nawiązuje również nowe logo kancelarii, czyli latarnia wyłaniająca się z fal i pokazująca jasny kurs na wzburzonym morzu niepewności i prawniczych sztormów. Ale dobrze, wracam do naszego podcastowego odcinka. Dziś mam przyjemność rozmawiać ponownie o temacie, który konsekwentnie staje się jednym z najistotniejszych elementów polskiej transformacji energetycznej, czyli wpływie offshore wind na polski przemysł. Moim gościem jest Maciek Mierzwiński, znakomity ekspert w zakresie strategii i budowaniu kompetencji łańcuchów dostaw w morskiej energetyce wiatrowej. Porozmawiamy o tym, jak zaczęła się historia local content w Polsce, jakie wyzwania czekają nas w rozwoju przemysłu offshore, a także jak Polska może stać się liderem w tej branży. Co ciekawe, rozmowę nagrywaliśmy przed szczecińskim forum polskich dostawców energetyki wiatrowej Energias Polski Local First, które zapowiadane było niemal jako kamień milowy rozwoju branży.

Witaj, super, że się udało. Też nie ukrywam, że Twoje zaproszenie gdzieś było otwarte i umówiliśmy się tak, że jak popracujemy nad local contentem i nad konkretami, to się spotkamy i porozmawiamy, jak sytuacja wygląda i co z tym dalej. A dużo się dzieje. Tak, no myślę, że o tym local contentie to dzisiaj będziemy mówić i odmieniać go przez wszystkie przypadki, ale słuchaj to może zacznijmy tradycyjnie od takiej rozgrzewki. Parę słów o Tobie, jakbyś mógł przypomnieć. Oczywiście jesteś ludziom, przedstawicielom branży nie trzeba Ciebie przedstawiać. Jesteś obecny prawie na każdej poważnej konferencji. W tym kraju w wielu z nich bierzesz udział, albo jako panelista, albo jako moderator.

Natomiast... My bardzo mocno jesteśmy związani z przemysłem supply chainem, to znaczy z łańcuchem dostaw dla energetyki, stąd NRG. Nie uciekamy od tematów doradztwa ogólnie energetycznego, natomiast nie zawsze nam starcza czasu na takie rzeczy, natomiast też takie rzeczy robimy. Głównie we współpracy z różnymi partnerami. Natomiast CE to dużo się wywodziło naszych doświadczeń nie tylko z onshore'u, ale też z onshore'u. I to CE było taką ambicją, żeby ten local content i supply chain było dociążone właśnie w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Na tą chwilę bardzo mocno nam czasu starcza na Bałtyk i Polskę jako kluczową gospodarkę.

Tak? To jest 400 stron w ten dokument analityczny. Wiem, wiem, wiem. Ten publiczny ma 40. Tak, tak, tak. 10 stron podziękowania od interesariuszy. Tak. Może cię zaskoczę, ale bardzo szczegółowo czytałem publiczny, natomiast ten 400-stronicowy, przeglądałem go również dosyć szczegółowo przy tym, ale spotkałem się z jakimiś takimi informacjami, Że jednak za mało dla tego local content jest zrobione. Pewnie też by trzeba było dokładnie odpowiadać na konkretny zarzut, ewentualnie w cudzysłowie zarzut, no bo wiadomo jak to jest. Jak coś jest przedstawione, to potem można oczywiście jakieś argumenty za i przeciw również budować. Ale po tym przydługim wstępie chciałem po prostu Ciebie zapytać, gdzie jesteśmy w tej chwili, jeżeli chodzi o kwestie morskiej energetyki wiatrowej w Polsce.

Większość wie, że jesteśmy po aukcji, jesteśmy przed definicją albo w czasie budowania definicji local content, jesteśmy przed oddaniem już tak naprawdę wykończonej Baltic Power w fazie pierwszej, długo przed drugą, co z trzecią. Myślę, że pewnie byśmy z 5 godzin mogli rozmawiać. No tak, porę sam protip, niektóre podcasty na przyspieszeniu, to córek się nauczyłem, że na 1-4. Chociaż jak słuchałem na przyspieszeniu twój podcast z Małgosią, to nie da się, bo jakby tam było Małgosia jest za szybka. Tak, to było ten. Natomiast tak, żeby kontekst nadać, to tak, ja myślę, że strategia przemysłu offshore, którą stworzyliśmy i tutaj ogromne podziękowania przede wszystkim dla Janusza Wieckiego, który jakby się bardzo mocno otworzył w pewnym momencie na to.

To żeby były to na tyle konkrety, wszystkie przemyślane, żeby to po prostu nadać temu wymiar konkretnych działań i to uważam jest ogromny wkład naszej branży i cała ta dyskusja supply chain w hasło local content w Polsce. Głęboko wierzę, że local content, który jest hasłem z UK wzięty z lat 2015-2016. Z sektor dealu też. Z sektor dealu, dokładnie. Tego UK najpierw. To jest hasło mocno offshore'owe. O UK mówimy. Bardzo fajnie to podchwyciła później energetyka jądrowa.

Ogromny szacunek w jaki sposób to systematycznie od lat jest robione też w Polsce. Natomiast jest to hasło mocno offshore'owe i nasz dokument jakby jest jedynym takim dokumentem, który gdzieś tam to rozpisuje na nuty. I jest rok 2025, kiedy mamy plan rządowy, tam bodajże kilkadziesiąt punktów. Jednym z kluczowych punktów jest właśnie local content, to jakby w Ministerstwie Aktywów Państwowych. Więc to zostało nazwane, jeżeli chodzi o priorytet rządu. I to jest praca, która jest wykonywana od wielu lat przez wielu ekspertów, ponieważ hasło local content to w ogóle pierwszym tego rodzaju dokumentem w 2020 roku.

Jeszcze przed porozumieniem sektorowym był taki raport przez dużą firmę doradczą wykonany. My byliśmy tam ekspertami branżowymi, który systematyzował co to znaczy w ogóle local content w offshore. I on współpadał z ustawą z 2020 roku. Która też jest dokumentem, który mówi wprost, że my jako kraj oczekujemy tego local contentu, na tyle na ile wówczas byliśmy w stanie w ogóle to gdzieś spisać i to jest ten instrument planu łańcucha dostaw. Jest jaki jest, natomiast jest. Więc to co jest zdobyczą tych wszystkich lat i ostatnich miesięcy jest to, że to gdzieś trafiło absolutnie na priorytet.

W innym uniwersum, jeżeli chodzi o rozumienie roli przemysłu i tego rozpisywania local contentu. Jesteśmy też w momencie, kiedy zostało to nazwane przez rząd, że konkretna instytucja gdzieś jest tym animatorem. Bo to od wielu lat pamiętasz, jak rozmawialiśmy na konferencjach, że Names mentioned in PolishOffshoreWind.pl

I to jest jak gdyby jeden wątek, który się gdzieś tutaj pojawia. Chciałbym go zostawić trochę z boku, bo przez to, że tak jak powiedziałeś jesteśmy przy local content, I jesteśmy w okresie, kiedy ten local content właśnie jest jednym z najpopularniejszych chyba dwu wyrazowych zwrotów, które gdzieś tam pewnie w wyszukiwarkach możemy znaleźć w branży w tym momencie. To jak byś ocenił, gdzie jesteśmy teraz, jeżeli chodzi o ten łańcuch dostaw i ten lokalny Czyli polski wkład w ten łańcuch dostaw morską energetyki wiatrową. Bo wspomniałeś o tym, że jest Agencja Rozwoju Przemysłu. Mówimy o Komisji Ministra Aktywów Państwowych.

Nawet definicji local contentu i wracam do tego nazwijmy to pozytywnego jak rozumiem zarzutu do naszej strategii, że za mało tam było local contentu, bo my świadomie używaliśmy takiego hasła european content. I to była faktycznie taka dyskusja, bo jak powiemy european to wtedy za mało local itd. My zostawiliśmy hasło local content troszeczkę jakby do narracji politycznej, bo to jest jakby gdzieś tam się przebija. Natomiast my co do samej definicji to musimy pamiętać rzeczywiście, że mamy prawa europejskie, które jakby jest na dobre i na złe z nami. To znaczy, że chcemy być w Unii Europejskiej, chcemy rozwijać Unię Europejską, chcemy być ważnym członkiem Unii Europejskiej.

Nie możemy od tego abstrahować. To po pierwsze. Po drugie realna i też służyła temu hasło European Content i służy temu nasza strategia, żeby powiedzieć gdzie my te ambicje chcemy realizować. Co my możemy, bo my Z polskim kapitałem, polskiej turbiny offshore je zbudujemy. To jest jakby taki najbardziej skrajny przykład. My wszędzie potrzebujemy solidnych partnerstw, wszędzie potrzebujemy inwestorów zagranicznych i to co dla mnie jest Takim wyrazem, takim pragmatyzmem local contentu i zdobyczą tej dyskusji jest to, że my też partnerom zagranicznym zaczynamy tłumaczyć, że naszym celem jest to, żeby ten krajobraz przemysłowy się rozwijał w miarę...

Równomiernie na Europę, ale wiemy też jako eksperci z czym w ogóle wchodzimy i co wnosimy. Więc sama ta dyskusja o definicji jest istotna, natomiast sama definicja nie zbawi tego naszego procentu local content, który chcemy osiągnąć. Więc za tym musi szereg działań, które No, muszą wspierać to, że polskie firmy będą uczestniczyć, tak, bądź słuchodostaw. To jak, to zapytam Ciebie podstępnie, Ty jesteś zwolennikiem takiej, definiowałem local content jako szerokiego, znaczy może tak, większego wpływu European Content na local content, czy też większego?

Przedsiębiorstwo powinno być wyższe niż by to się wydawało nawet z wolnego rynku. W tym sensie, że ok, może nawet Unia może nam machać, grozić palcem, ale mamy tu elementy bezpieczeństwa, mamy elementy, jesteśmy krajem przyfrontowym, mamy pewien aspekt również obrony infrastruktury krytycznej, który jest na Bałtyku, który jeszcze może 5 lat temu zupełnie inaczej był określany w tych kategoriach pewnych zagrożeń niż w tej chwili jest. I teraz, czy ty jesteś zwolennikiem takiego kształtowania tej definicji local content, gdzie ten udział polskiego przedsiębiorcy jest zdecydowanie bardziej saute i taki mięsisty bez udziału kapitału zagranicznego? Czy też jednak ten kapitał zagraniczny powinien według tej definicji local content mieć większe wejście do polskiego rynku, który jest operowany przez polskiego podatnika?

Kapitał zagraniczny, w szczególności europejski, to w ogóle bez dwóch zdań. Dla mnie fabryka Westasa to jest local content, bo mamy pracę ludzi, którzy tutaj płacą podatki, wydają te pieniądze itd. Ale pojawił się zarzut, tak też znowu podpuszczę cię, że jednak Pojawił się zarzut, że to jest kapitał zagraniczny i te podatki ostatecznie na koniec dnia idą do Danii, a nie do nas, w większości przypadków, jeżeli chodzi o zysk. Ja myślę, że jakby tak solidnie to policzyć, gdzie co, jakie podatki, nie znam się na tym aż tak dobrze, ale pewnie PIT i tak dalej, i tak dalej, To jest bardziej złożona sprawa i to w jaki sposób te przepływy materiałowe, wiedzy chodzą po Europie, to trzeba byłoby naprawdę to bardzo solidnie przedstawić komuś, kto jest sceptyczny co do tego hasła.

Ewentualnie budować kompetencje właśnie, no może w takich obszarach, w których jesteśmy silnik, które trzeba zdiagnozować. Tak, tak, my w strategii, tak się odwołuję do tego dokumentu, ponieważ on jest cały czas aktualny, jakby te idee tam zebrane gdzieś tam muszą być oczywiście jakoś tam korygowane, tudzież precyzowane. Natomiast się jeszcze odwołam do tego, jak te produkty i usługi, w szczególności w offshore'ze powinniśmy traktować, bo mamy na to pomysł. Natomiast jeszcze wracając do tego aspektu, no to inna, Inaczej potraktowanie tego to w ogóle nas zawiedzie w jakieś dziwne rejony. Mamy Baltic Towers, który jest joint venture agencji rozwoju przemysłu i inwestora hiszpańskiego. No i co? Jest to local content, no come on.

Ale wracając do tego wątku definicji local content i jak to trzeba traktować. To, co uważam za tą zdobycz hasła local content na dziś, to już to przegadaliśmy i to jest ogromna zdobycz. My jako CEE i też eksperci uważamy, że z czasem trzeba będzie mocno rozszerzać te zagadnienia local contentu, ponieważ inwestor zagraniczny, który przynosi, gdzieś tam wpada w tą definicję, dajmy na to, że buduje gospodarkę, my też musimy rozszerzać

Cybersecurity wokół turbin, wokół OSS-ów, wokół statków instalacyjnych. No to jak mamy gdzieś lokować pieniądze, które jakby co będą przeznaczone właśnie na tą wiedzę, to jest to. Więc my jako branża będziemy starali się z rządem rozmawiać, żeby powoli, powoli tą definicję local contentu rozszerzać właśnie nazwijmy to o mniej oczywiste rzeczy. Innowacje, edukacje, synergie z innymi przemysłami. Więc tu, jeżeli chodzi o tę definicję, jaka by ona nie była, to ona musi uwzględniać ten aspekt. I jeżeli wracając do wątku, bo to jest… Efektu, bo o to pytałem, w sensie jak widzisz…

Załóżmy, mamy definicję, która jest idealna, która odpowiada na wszystkie pytania i wszyscy są zgodni. To jest oczywiście pewnym stanem, który pewnie jest niemożliwy w naszym kraju, ale załóżmy, że deweloperzy i przedstawiciele podwykonawców czy wykonawców tier 1, 2, 3, 4 po kolei wszyscy są szczęśliwi, że coś takiego jest, ma miejsce. No i teraz co dalej? No bo sama definicja wiosny tej naszej oczekiwanej nieuczyń. Absolutnie. Ja sobie zrobiłem rachunek sumienia, bo ten rok 2025 był rokiem faktycznie takiej wytężonej pracy, żeby ten local content faktycznie był dobrze dorozumiany i tak jak rozmawiamy, jak jesteśmy w innej rzeczywistości local contentowej.

To w zasadzie są takie trzy rzeczy, na których nasz kraj powinien się koncentrować w dużym obrazku. Żeby hasło, local content i definicja dały się jakieś owoce. Musimy tą strategię przemysłową, o której ty powiedziałeś, wpisywać w po pierwsze dokumenty centralne. I tu jest dobrym przykładem to, że mając taką strategię stworzoną przez ekspertów jak nasza, Ona może być wkładem i jest wkładem do strategii rozwoju kraju, który jest formalnym dokumentem, który zastępuje strategię przemysłową.

No i ten offshore, ten cleantech, jako jeden z tych czterech filarów Unii Europejskiej jest taką branżą. I ja głęboko czuję, że w tych trzech grupach zagadnień, nad którymi powinniśmy pracować, to my już i w zespole Local Content, który prowadzi RP, i w tych celach mapowskich, i rozumieniu istoty przemysłu, my już trochę nadaliśmy tego kierunku strategicznego. Bardzo mocno w to wierzę i tak czuję. Aukcja, która się odbyła z sukcesem, to wszystko dopełnia. Drugim aspektem jest to, że równolegle musimy budować kompetencje polskich firm.

Unia Europejska bardzo w tym pomaga, bo jak sobie teraz zobaczymy programy STEP na przykład, które są ukierunkowane na te cztery kluczowe Co do zasady w takiej warstwie makro, to kierunek strategiczny, kompetencje i finansowanie jest kluczowe, żeby się local content zadział. Jeszcze jest faza mikro. Więc tutaj wracam do hasła European Content. Silne partnerstwo. Ja jestem zwolennikiem tego, że ten łańcuch dostaw trzeba budować od góry. Czyli trzeba zapewnić, że firmy, które tu w Polsce działają, czy z polskim, czy zagranicznym kapitałem,

Tak, tak, na te 4 GW, bo te jeszcze Baltica 3 jest. Nie licząc tych aukcyjnych w tej chwili, które gdzieś tam będą. Bo Baltica 3 jeszcze nam wisi z pierwszej fazy. Ok, no to tak, no to to jest jak gdyby ten temat, który już jest trochę w większości rozdysponowany, tak mi się wydaje. Faza capex, tak. Faza capex jest rozdysponowana, tu za dużo nie zrobimy. Natomiast w przypadku załóżmy drugiej fazy, tam gdzie mamy już wstępny podział lokalizacyjny pomiędzy dwóch naszych czempionów, czyli Spółek Skarbu Państwa, Orlan i PGE, W jaki sposób Orlen i PGE mają tak budować, używając definicji local content wypracowanej w ostatnim czasie, albo wypracowywanej nadal, żeby to o czym Ty mówisz, czyli te partnerstwa, silne partnerstwa zainteresowanych firm polskich z zagranicznymi, które mają doświadczenie już na tym rynku, zafunkcjonowały?

Spółką giełdową jest nastawione na osiągnięcie zysku i pewnych zasad takiej gospodarki zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych. Przerzucanie na PGA Orlen tego ciężaru local content byłoby niesprawiedliwe dla tych inwestorów, jak i dla odbiorców cen energii. Natomiast trzeba być sprytnym. Mam w głowie trzy takie pomysły, co można zrobić na tym polu. Po pierwsze, to musi być dobre partnerstwo, bo zakładam, że jednak te polskie projekty gdzieś tam się skończą z partnerstwami. Co znaczy dobre partnerstwo?

Local content, European content, zwiększanie konkurencyjności gdzieś musi zostać nazwane w tych partnerstwach i czuję, że jesteśmy wiele dyskusji i dokumentów i lat i Twoich podcastów do przodu. Gdzie rozumienie, że trzeba przyjść do tego partnera i powiedzieć, to jest mój ekosystem, to dużo pomoże. I sama rozmowa o local content w Polsce tak mocno rezonuje w Europie, że to już nawet samą rozmową i nazywaniem tego dużo osiągamy. Druga sprawa to jest takie ułożenie struktury zakupowej, która nie zmniejszy konkurencyjności.