#047 - Paweł Przybylski, CEO ONDE SA

Dzień dobry, cześć. Nazywam się Patryk Zbroja, jestem adwokatem i prowadzę kancelarię wyspecjalizowaną w obsłudze prawnej przedsiębiorców związanych z wodą i wiatrem. Wwodzimy się z branży gospodarki morskiej i przemysłu jachtowego. Stąd nasze dość naturalne zainteresowanie sprawami morskiej energetyki wiatrowej. Witam Cię w moim podcaście PolishOffshoreWind.pl. Nazwa podcastu jest oczywiście nieprzypadkowa. Staram się poruszać tematy związane z rozwojem morskiej energetyki wiatrowej w Polsce i to nie tylko pod kątem prawnym. Dzisiaj moim gościem jest Paweł Przybylski, prezes zarządu ONDE SA. ONDE specjalizuje się w budowie farm wiatrowych oraz fotowoltaicznych, a Paweł z bogatym doświadczeniem w branży pełni kluczową rolę w realizacji ambitnych planów rozwoju tej dynamicznie rosnącej spółki. Paweł przez ponad 20 lat był związany z grupą Siemens, a ostatnio Siemens Gamesa, gdzie jako dyrektor sprzedaży offshore wind odpowiadał za rozwój rynku morskiej energetyki wiatowej w Polsce oraz krajach bałtyckich.

W naszej rozmowie Paweł opowiada o swojej drodze zawodowej, o wyzwaniach, które napotkał oraz o tym, jak te doświadczenia pomagają prowadzić ONDE ku ambitnym celom. Poruszamy też sprawy związane z realizacją strategii firmy, z uwzględnieniem liberalizacji ustawy odległościowej na lądzie, z uwzględnieniem rozwoju magazynów energii oraz dostępu do Funduszu Skrajowego Planu Odbudowy. Paweł dzieli się również swoją wizją przyszłości energetyki w Polsce. Nie zabrakło także wątków związanych z edukacją i budowaniem świadomości społecznej. Jakie znaczenie ma zwiększenie wiedzy na temat OZE wśród społeczeństwa? Jakie działania podejmuje ONDE, aby aktywnie wspierać rozwój lokalnych społeczności w zakresie morskiej energetyki wiatrowej i w ogóle energetyki wiatrowej jako takiej? Jakie wyzwania stoją przed rynkiem offshore wind? A jak ONDE planuje stać się kluczowym graczem w tej branży?

Nie udało nam się przez dłuższy okres czasu, trochę różnego typu tam rzeczy było, ale bardzo się cieszę, że jesteś i jeszcze raz Ci dziękuję za to, że przyjąłeś zaproszenie. Słuchaj, no i zaczniemy może właśnie od tego, bo nie zawsze, nawet jak jesteśmy na różnego typu konferencjach, to ludzie wiedzą poza tym, kim jesteś, co robisz w tym momencie i wiadomo, że działasz w branży od lat. Jaka była twoja droga zawodowa do tej branży, do offshore windu? Jak to wyglądało? Podziel się z nami. Dobrze, wszystkim bardzo dziękuję za takie miłe słowa. Myślę, że nie jestem jakimś wyjątkowym osobnikiem branża. Myślę, jest taka dużo młodych, otwartych, ciekawych ludzi i myślę, że to po prostu z tego wynika. Jeśli chodzi o mnie, to ja przez większość swojego czasu, swojej kariery zawodowej, pracowałem w szeroko pojętej grupie Siemens.

I szersza rodzina. Natomiast już rzeczywiście po studiach zostałem w Warszawie i wtedy zacząłem właśnie w tej części telekomunikacyjnej. Trochę potem mieszkałem w Monachium prawie dwa lata. To też pojechaliśmy z rodziną. Nawet syn nam się tam urodził. Także trochę takich doświadczeń było. No ale wracając do tego 2011 roku. Siemens Windpower, onshore, w sprzedaży, ja właściwie całe życie pracowałem w sprzedaży, to chyba też wynika z jakichś tam cech charakteru, że lubię pracować z ludźmi, rozmawiać, przekonywać, negocjować. I przez kilka kolejnych lat w ramach tego onshore'u to była sprzedaż turbin wiatrowych do farm na lądzie w Polsce. Ale w pewnym momencie zaczął się rozwijać temat offshore'u właśnie w Polsce, początkowo

Offshore był kojarzony raczej z Danią, Wielką Brytanią, Niemcami, Morzem Północnym niż Morzem Bałtyckim, chociaż w tej zachodniej części Morza Bałtyckiego też już wcześniej farmy wiatrowe morskie powstawały. No ale ten temat zaczął być coraz bardziej intensywny w Polsce. No i pamiętam, że w pewnym momencie w moim zakresie obowiązków były i tematy związane z lądową energetyką wiatrową, ale też Dostałem zadanie, aby zgłębiać temat offshore'u w Polsce, ponieważ Siemens był liderem, nadal jest liderem, jeśli chodzi o dostawy turbin domorskich farm wiatrowych na świecie. No i to była naturalna sprawa, że oczywiście w Polsce Siemens też tę swoją technologię chciał promować.

To już było po pierwszych decyzjach środowiskowych? Tak, no to już było tak, że zaczynało być, już pojawiły się nie tylko PGE i Polenergia, wszedł do gry Orlen, był oczywiście RWE, Ocean Winds, więc zaczynała się ta, nazwijmy pierwsza faza tak krystalizować, no ona potem została już coraz bardziej też sformalizowana. No i w pewnym momencie już, ponieważ ten offshore zaczął być takim ważnym tematem i dużo, coraz więcej czasu mi zajmował, no to moi szefowie stwierdzili, że musisz się zdecydować. No i albo zostajesz w onshore i okej, kontynuujesz tutaj te wszystkie prace, które były związane z tym zakresem. Albo odcinamy onshore, będziemy mieli inne osoby do tego, zresztą zespół Siemens Windpower się już tutaj rozwijał, a ty się zajmiesz tylko offshore.

No i tak stwierdziłem, że to wygląda bardzo ciekawie, te turbiny były już coraz większe, coraz więcej firm, osób się tym zaczynało interesować, pojawiały się już takie specjalne Tylko poświęcone offshore'owi panele dyskusyjne, czy nawet całe wydarzenia. Dlatego zdecydowałem się wejść w ten offshore. No i właściwie do 2024 roku, kiedy odszedłem z Siemensa, właściwie rok temu, tym offshore'em się zajmowałem. Obejmowało to odpowiedzialność za rynek polski i też rynki w krajach bałtyckich Litwa, Łotwa, Estonia. Te rynki są troszeczkę w tyle, jeśli chodzi o rozwój, stan zaawansowania projektów w stosunku do Polski, ale też już mieliśmy, zwłaszcza na Litwie, całkiem takie zaawansowane rozmowy.

Przygotowywaliśmy już jakieś oferty pod konkretny projekt, także trochę się tam działo. A w Polsce oczywiście ten offshore już osiągnął na tyle dojrzały stan, że właściwie mieliśmy okres przygotowywania ofert, negocjacji tych ofert i podpisywania kontraktów. Cieszy mnie to, że jak teraz już patrzę tak z perspektywy czasu, że rzeczywiście kilka tych projektów offshore'owych nabiera tempa. Baltic Power, to akurat Vestas wygrał dostawy turbin do tego projektu, ale już wiem, że pierwsze instalacje turbin, no całkiem niedługo się… Może gdyby Siemens Gamesa kupił jakąś upadającą spółkę w tym mieście, to byłoby łatwiej budując tam…

Pracować znałem wcześniej dużo osób, choćby z tego względu, że jednak ten rynek, nieważne czy to jest offshore, czy onshore, czy PV, to bardzo dużo osób się zna. Szereg firm zajmuje się bardzo szerokim zakresem, czasami obejmującym właśnie takie trzy technologie. Także też ludzi z ONDE znałem, aczkolwiek pamiętam jak już przyszedłem i ktoś powiedział, że no w sumie właśnie jestem teraz już na pokładzie ONDE i myślę, że dużo wiem, a ktoś mi powiedział, no tak, ale wiesz o nas trochę jako osoba zewnętrzna, dopiero teraz jak będziesz miał tę okazję zobaczyć od środka, no to... To pewnie będzie też trochę niespodzianek. No i rzeczywiście było, ale bardzo fajny też ten czas.

My jesteśmy od OZE, od dróg, a Airboot od budownictwa, nie wiem, kubatorowego czy jakiegoś tam dla przemysłu. Czasami oczywiście współpracujemy i są jakieś projekty, które realizujemy wspólnie i tutaj nawet w offshore ta budowa stacji onshore'owej dla Polenergi i Equinora, którą jako generalny wykonawca realizuje Hitachi. Tam jest zaangażowane w pracę przy tej budowie, tam są zaangażowane osoby i z Erbudu i z ONDE, także to jest taki dobry przykład, gdzie możemy się uzupełniać. No i tak naprawdę jesteśmy otwarci. Mamy zespół, który też dzięki temu, że w zakresach przy budowie farm wiatrowych czy farm fotowoltaicznych bardzo często jest tak zwane wyprowadzenie mocy, no to mamy też ekspertów, specjalistów od prac elektroenergetycznych.

Także to jest bardzo fajne, że tutaj jest duża taka elastyczność. Duże możliwości tak naprawdę do rozwoju właśnie. Powiem tak, to co mi się nasuwa, myślę, że nie tylko mi, obserwując jak gdyby rozwój ONDE i te ostatnie ruchy kadrowe, czyli sprowadzenie zawodników wagi ciężkiej do zarządu, zaczynając od Ciebie, To tak na dobrą sprawę raczej by to sugerowało, że tak jakby właściciele Rada Nadzorcza też myśleli właśnie o takim rozwoju, znaczy nie wiem czy raczej, ale że myślą o rozwoju dalej i chyba nie wykluczają jakiegoś tego offshore windu, jak uważasz? Offshore Wind jest też jednym z obszarów i biorąc pod uwagę fakt, że mamy doświadczenia zwłaszcza w tej części elektroenergetycznej, a tak naprawdę w offshore jest bardzo wiele elementów, jakichś komponentów, które docelowo są oczywiście zainstalowane gdzieś na morzu, ale tak naprawdę one są produkowane, są wytwarzane w fabrykach albo w stoczniach, w portach.

I tam też jest dość duży obszar czy zakres, który wymaga właśnie specjalizacji w takiej elektroenergetyce, to myślę, że to jest coś, co w takim relatywnie krótkim czasie ONDE może wykorzystać, mając na pokładzie takich, a nie innych specjalistów i mając już doświadczenia z, powiedzmy, podobnych realizacji, tylko onshore'owych. Więc to jest na pewno coś, co być może w pewnym momencie będziemy się mogli pochwalić. Ale robicie już coś w tym kierunku? Robimy coś w tym kierunku. Nie jest to też proste. Rynek offshore'ów jest bardzo wymagający. Jest też dużo konkurencji. Drill, baby, drill.

No tak, to może oczywiście powodować to, że wtedy większa liczba firm będzie się skupiać na tych projektach europejskich, polskich. Polska ma ogromny potencjał. Ta pierwsza faza to jest coś, co już się dzieje i tak naprawdę tutaj bardzo dużo Kontraktów już zostało podpisanych, choć myślę, że teraz te firmy tzw. Tier One, które mają te główne kontrakty podpisane, to szukają jeszcze poddostawców i podwykonawców do różnego rodzaju zakresów w tych pracach, które oni mają do tego mniej więcej 2030 roku wykonać. No ale wierzymy, że Polska to nie tylko offshore w fazie pierwszej, że faza druga wynika tak też z różnego rodzaju dyskusji czy ruchów, które są generowane przez administracje, czyli mówię tutaj o ogłoszeniu aukcji, które właśnie URE

Paweł Przybylski, CEO ONDE SA, Poland, Baltic countries. Ci deweloperzy będą mogli zbudować sobie business case i zobaczyć czy realizacja tych projektów jest realna i jeśli tak to kiedy. Więc myślę, że tutaj polski rynek offshore na pewno będzie interesujący. A druga sprawa też jest taka, że to też wiem jakby z poprzedniej mojej pracy, że jeżeli ktoś chce zaistnieć w offshore to tak naprawdę nie powinien patrzeć na to koncentrując się geograficznie na jednym,

Na jednym kraju czy na jednym regionie, dlatego że inaczej niż w Onshore, w Offshore jest tak naprawdę grupa jakichś kilkudziesięciu pewnie potencjalnych klientów, z czego pewnie kilku albo kilkunastu i tak ma większość tych projektów, które są realnie do zrealizowania na różnych wodach, w różnych krajach. Więc tutaj tak naprawdę współpraca z tymi firmami czy z tymi klientami bezpośrednio, bądź z jakimiś firmami tier one, które potem szukają też poddostawców, właśnie podwykonawców na niższych poziomach, nie może ograniczać się tylko do jednego rejonu. Więc to jest bardziej chodzi o to, żeby się wyspecjalizować w jakimś zakresie. Tak, mieć ten produkt czy tę usługę, która

Na której jest zapotrzebowanie i wtedy czy robi się to dla projektu, czy do komponentu, który potem będzie zainstalowany na Morzu Bałtyckim w polskim projekcie, czy na Morzu Północnym w irlandzkim projekcie, czy być może nawet gdzieś w Azji czy w Stanach. Wierzę, że pewnie kiedyś ten offshore w Stanach wróci. To tak naprawdę nie ma znaczenia, bo chodzi bardziej o tą... Kompetencje, o tą jakość. Projekty offshore'owe są ogromnymi wyzwaniami też ze strony takiej komercyjnej. Mieliśmy przykłady z podpisywania umów na finansowanie na rynku polskim. To bardzo rzadko w innych sektorach gospodarczych słyszy się o konsorcjach bankowych.

A jeśli się nie mylę, to chyba dla Polenergi nawet było 30 instytucji, więc to coś pokazuje oczywiście ogrom tego i dlatego ta jakość jest taka ważna, bo tam nie można sobie pozwolić na jakieś nieplanowane wpadki, dlatego że one mogą kosztować ogromne pieniądze. No tak, ale to też zahaczyłeś w tej chwili dosyć płynnie też temat, który gdzieś miałem na liście. Trochę też odnosząc się do Twojego bogatego doświadczenia i wieloletniego w tej branży offshore'owej, bo też tego offshore'u chciałbym mocniej dotknąć. Dotyczące również tego wkładu lokalnego, bo tak naprawdę rzeczywiście to, o czym mówisz, czyli wyspecjalizowanie danej firmy w Polsce na przykład, która chciałaby działać na tym rynku i być w tym jak najlepsza, to musi ciągnąć za sobą właśnie tą strategię, która będzie przewidywała udział tej firmy w budowaniu tego łańcucha dostaw nie tylko w Polsce, ale i za granicą u tego partnera, u którego się sprawdziła.

Przykłady czy publicznie znane podmioty, ale telefonika, która produkuje kable jest takim no pewnie wyjątkowym podmiotem, który przejmował zagraniczne przedsiębiorstwa, czyli tak troszkę inaczej niż w standardzie jest, że to raczej firmy z zagranicy, jakieś duże koncerny przychodzą, przejmują polskie... Firmy, polskie spółki, a tu było inaczej, mają fabryki w Polsce, mają fabryki w Wielkiej Brytanii. Z tego co wiem, no też kolejna jakaś inwestycja związana właśnie z offshorem się szykuje, więc to jest super przykład tego, że polska spółka, która ma tutaj siedzibę, tu płaci podatki i tak dalej, rozwija się. Drugi przykład takiego też sprytnego wejścia w ten local content, no to jest fabryka, którą właśnie Erbud budował w Gdańsku, Baltic Towers.

Oczywiście są firmy zagraniczne, takie jak Vestas, który bardzo dużo inwestuje. W Polsce to jest widoczne. Fabryka w Szczecinie odkupiona po dawnym ST3 Offshore. Teraz niedawna informacja o zakupie fabryki akurat nie do offshore'u, tylko do łopat, do turbin onshore'owych w Goleniewie. I jeszcze jakieś plany o kolejnej fabryce się mówi też między Świnoujściem a Szczecinem. Wszystkie porty, port w Świnoujściu, wczoraj wielkie otwarcie i też podpisanie już takiej rozumiem warunkowej umowy dzierżawy tego portu przez właśnie firmę Ocean Winds, który jest jednym z deweloperów, który ma budować projekt farmy wiatrowej na morzu w pierwszej fazie.

Podobny projekt, czy podobny port, który jest w trakcie budowy w Gdańsku, te porty serwisowe, to są wszystko elementy tego polskiego local contentu. Jeden z tych portów w Łebie budowany, czy dwa przez Airboot, to też mamy dodatkowy local content, bo znowu polska firma. Budowlana jest wykonawcą, więc to się dzieje. Nie jest to proste, bo tak jak właśnie wcześniej mówiłem, że w tym offshore ciężko mówić o takiej specjalizacji geograficznej, tylko tutaj tak naprawdę firma musi być przygotowana na to. Zakładam, że wieże, które będą wyprodukowane w Baltic Towers w Gdańsku, a jeszcze jest druga fabryka, czy ma być druga fabryka Windara w Szczecinie,

Będą wykorzystywane pewnie częściowo przy projektach offshore'owych na Morzu Bałtyckim, należących do Orlenu, do PGE Polenergi, ale częściowo będą gdzieś eksportowane na Morze Północne, czy być może jeszcze dalej, może nawet do Azji, no bo tak ten świat działa i tak to jest zorganizowane. Więc myślę, że tutaj wejście do tego local contentu, to to się dzieje. Oczywiście my jako Polska, polski rząd i w naszej racji stanu powinno być, żeby ten udział Polskich przedsiębiorców rósł, żeby on był jak najwyższy, żebyśmy właśnie nie robili też tylko takich prostych prac, jakichś tam stricte podwykonawczych, tylko żebyśmy rzeczywiście generowali jakąś wartość dodaną.

Ruch, który zrobił też Crist i podpisał z OceanWinds umowę na budowę tej stacji offshore'owej, stacji... Tak, transformatorowej. No to jest kolejny świetny przykład, że no można powiedzieć firma weszła od razu do tego tier one, że zaufanie zdobyła u wielkiego gracza. OceanWinds jest jednym z tych takich kluczowych inwestorów i deweloperów. Jeśli chodzi o offshore, właścicielami są i Francuzi z Engie, i Portugalczycy z EDPR-u, więc to jest firma, która na pewno nie chciałaby podpisać umowy i zlecić prac komuś, kto, tak jak wcześniej Ty chyba powiedziałeś, byłby tam jakimś przypadkowym graczem i nie zapewniłby i terminowości,

I jakości, która jest podstawą do tego, żeby w offshore osiągnąć sukces. Także myślę, że to się dzieje. Wszystkie takie zmiany ustawowe, legislacyjne, jakieś programy wspierające ten local content, które mogą zostać wprowadzone i nie będą łamały prawa Unii Europejskiej. No tu jesteśmy tym związani. To ja jestem tego zwolennikiem. Uważam, że powinny być oczywiście w maksymalnym stopniu Wszelkie prawa zastrzeżone.

firmy, która czuje się kompetentna, chciałaby bardzo walczyć o dostęp do tego rynku, to co powinna zrobić? Myślę, że powinna po pierwsze, to zakładam, że już jest na takim etapie, że ma pewien produkt albo ma pewne kompetencje, jakąś moce produkcyjne czy doświadczoną kadrę, która jest w stanie dany produkt, daną usługę związaną z offshorem zrealizować. Na początku myślę, że dobra taka informacja, zebranie informacji odnośnie po pierwsze rynku możliwości, Na pewno o konkurencji, czyli zebranie tego jak to robi konkurencja. Myślę, że warto zainwestować i skontaktować się z jakimiś firmami, które robią taki consulting, żeby zebrać te informacje w taki rzetelny sposób.

Więc to oczywiście łączy się z pewnym ryzykiem, ale to jest tak naprawdę nie tylko jakiś temat związany z offshorem, ale z bardzo szeroko pojętą aktywnością gospodarczą czy biznesową, że najpierw trzeba mieć pomysł, potem trzeba trochę zainwestować w zależności, zwłaszcza jak to jest produkcja, no to niestety musimy mieć jakąś halę, czy miejsce, maszyny, ludzi. I potem dopiero zacząć zarabiać, pewnie po jakimś czasie, jak już pokażemy, że rzeczywiście jesteśmy rzetelnym dostawcą. Bardzo ważne jest i tutaj w offshore to są kadry, to są ludzie. I to nawet widać, nie tylko zresztą jeśli chodzi o sam przemysł offshore'owy, ale nawet deweloperzy. To ci wszyscy polscy w jakimś sensie łączyli się, swoje siły.