CEL? ZNISZCZYĆ USA. SOJUSZ ROSJA I CHINY. ZERO ILUZJI I ZAUFANIA

Prowadzone są rozmowy o dużych projektach energetycznych, gospodarczych. Oczywiście zawsze gorzej z finalizacją, ale rzeczywiście ten temat został podjęty. Zatem to ta pierwsza faza. Możemy tutaj wskazać rok 2014 po rosyjskiej aneksji Krymu. Sankcje Zachodu i gwałtowne pogorszenie się relacji Moskwy z Europą zmusiły Rosję do przyspieszenia tego, co często definiujemy jako zwrot w kierunku Azji. Chiny stały się wówczas naturalnymi jako partnerem gospodarczym, partnerem politycznym dla Moskwy.

No i chyba ten najbardziej newralgiczny punkt, powiedziałbym taki spektakularny moment, on następuje w lutym 2022 roku. To jest moment, kiedy w Pekinie odbywa się zimowa olimpiada, igrzyska olimpijskie i tuż przed rozpoczęciem wojny na Ukrainie. To dobrze pamiętamy koniec lutego 2022 roku. Podczas spotkania Xi Jinpinga i Władimira Putina w Pekinie ogłoszono partnerstwo określone jako przyjaźń bez granic. A kilka tygodni później wiemy co się stało. Rosja rozpoczyna pełnoskalową inwazję na Ukrainę. No i Chiny nie potępiły działań Moskwy i nie przyłączyły się do zachodnich sankcji.

No dobrze Łukasz, ale no właśnie, bo można byłoby przyjąć za dobrą monetę, że relacje między Chinami i Rosją są bardzo dobre, wręcz doskonałe, zresztą można o tym przeczytać. Nie wiem jak w chińskich mediach i w chińskich think tankach, w rosyjskich widać, że Rosja traktuje Chiny w sposób bardzo poważny, aczkolwiek I tamtejsi eksperci, kremlinocentryczni, zwracają uwagę, że ta relacja przybrała charakter niebezpieczny z punktu widzenia Rosji. Nie są to komunikaty wprost, ale między wierszami można bardzo łatwo wyczytać taki kontekst, dlatego porządkując.

Wagi, ciężar tych dwóch mocarstw. No wydaje mi się, że Chiny górą, ale gdybyś mógł to bardziej doprecyzować, żebyśmy właśnie wyszli ze sloganów, a skupili się na faktycznym stanie rzeczy. Przyznam się szczerze, że nie przepadam, wręcz nie znoszę tego określenia junior partner, bo to rzeczywiście jest określenie, które funkcjonuje w mainstreamie, w publicystyce. Czyli nie zawiodła mnie intuicja Łukaszu. Powiedziałbym tak, jeśli miałbym ująć to najkrócej, to powiedziałbym, że to jest realne partnerstwo strategiczne, ale ono nie jest zbudowane na równości, To nie ulega wątpliwości, ale tylko na komplementarności funkcji.

I to bardzo wyraźnie wybrzmiewa z tego, co możemy wyczytać, wsłuchując się w chińską narrację. Gospodarka dobrze to obrazuje. Gospodarka bardzo dobrze pokazuje logikę tej relacji, ale nie trzeba jej nadmiernie rozbudowywać. Jeżeli spojrzymy na obroty handlowe, no to oczywiście Fakty są takie, że mniej więcej Chiny odpowiadają za ponad 1 trzecią, w tej chwili prawie 37% rosyjskiego handlu zagranicznego, a Rosja za zaledwie 3% handlu zagranicznego Chin. Przed wojną na Ukrainie mówiliśmy nawet o 1%.

Zatem to nie tyle nierówność, ile różnica właśnie funkcji, o której mówiłem na samym początku. Zatem dla Moskwy Chiny są dziś kluczowym kanałem funkcjonowania gospodarki w warunkach sankcji. Z kolei dla Pekinu Rosja jest tym partnerem wyspecjalizowanym, dostawcą surowców, zapleczem strategicznym, no i przede wszystkim użytecznym aktorem w polityce globalnej. Trzeba tutaj przede wszystkim podkreślić, że 2022 rok to jest niewątpliwie ważny moment, bo ten układ się pogłębia. Sankcje niejako wypychają Rosję w stronę Chin, a Pekin szybko zagospodarowuje tą przestrzeń, zarówno jako dostawca towarów, no i jako dostawca energii.

Szczególnie jest to dobrze widoczne w sektorze ropy. Rosja potrzebuje nowych rynków, a Chiny Wielu z nich uzyskują, moglibyśmy powiedzieć, stabilne źródło dostaw w korzystnych cenach, na korzystnych warunkach. Zatem istotniejsze, wracając niejako do twojego pytania, istotniejsze niż sama asymetria jest coś innego. Pekin potrafi zamieniać Rosyjską izolację w trwały zasób strategiczny, bez wchodzenia w formalny sojusz i bez ponoszenia kosztów pełnego związania się z Moskwą. Zatem tu dochodzimy do sedna. Muszę się tutaj dopytać, bo właśnie wspomniałeś o tej kwestii związanej z tym dysbalansem handlowym, kwestia też cen i też możliwość przez Chiny wynegocjowania.

W jakim sensie wiąże część zasobów Zachodu i w jakim sensie współlegitymizuje chińską opowieść o świecie, to co w Chinach często możemy usłyszeć, o dominacji Zachodu. Za Xi Jinpinga nie powstała więc żadna romantyczna oś autokracji. Tylko bardzo chłodny układ wzajemnej użyteczności strategicznej. Chiny biorą po prostu od Rosji to, czego nie da się łatwo kupić gdzie indziej. Kupują bezpieczeństwo kontynentalne, lądowe, szczególnie myślę tutaj o dostawach energii. Osłonę dyplomatyczną i wybrane technologie wojskowe.

Tej alternatywy, bo przyjęło się mówić, że te dwa państwa, to już referuję do Twoich słów wypowiedzianych przed momentem, współtworzą pewną oś oporu. Jak się później przyjrzeć tej osi oporu, to ładna nazwa, ładny slogan, ale no trudno tutaj się doszukiwać jakichś bardzo przemyślanych, długofalowych, spójnych działań, tylko raczej reakcje na konkretną akcję. Jak to wygląda w Twojej perspektywie? Powiedziałbym w ten sposób. Może zacznijmy od pewnej kluczowej obserwacji. Chiny i Rosja rzeczywiście współpracują przeciwko dominacji Zachodu. W takim dość dużym uproszczeniu.

Kropka. Stąd rosyjska gotowość do działań, które ten system destabilizują. Czyli interwencji militarnych, wykorzystywania presji energetycznych czy operacji informacyjnych. Jeżeli porównamy to z Chinami, no to mamy tu trochę inny obraz, bo Chiny patrzą na tą samą rzeczywistość znacznie bardziej pragmatycznie. Pekin oczywiście także chce ograniczyć dominację Stanów Zjednoczonych czy szerzej Zachodu. Chce zwiększyć własny wpływ na globalne instytucje. Ale dla Chin obecny system międzynarodowy jest jednocześnie źródłem ogromnych korzyści gospodarczych. Chińska gospodarka rozwija się właśnie w ramach globalizacji, rozwija się w ramach handlu międzynarodowego i instytucji takich jak Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

Dlatego Pekin raczej mówi o reformie systemu, a nie jego zburzeniu. To bardzo mocno wybrzmiewa. Oczywiście, jeżeli instytucje te, o których wspomniałem, nie okazują się na zbyt responsywne, to Chiny tworzą swoje własne, czego dobrym odzwierciedleniem jest choćby Azjatycki Bank Inwestycji Infrastrukturalnych. I to jest fundamentalna różnica. Rosja częściej szuka wstrząsów w systemie, z kolei Chiny wolą stopniową zmianę reguł gry, stopniową ewolucję Zatem w praktyce te różnice nie przeszkadzają mimo wszystko tym państwom w bardzo bliskiej współpracy w wielu obszarach.

I w tym sensie Chiny i Rosja próbują budować alternatywną narrację o świecie niekoniecznie antysystemową, ale wyraźnie podważającą monopol Zachodu na definiowanie zasad międzynarodowych. Do tego dodałbym obrazu to, że dobrym przykładem jest rozwój instytucji takich jak BRICS czy Szanghajska Organizacja Współpracy, bo w BRICS coraz częściej pojawiają się postulaty reformy instytucji Bretton Woods, ograniczenia dominacji dolara czy budowy Alternatywnych mechanizmów finansowych, takich jak system płatności, choćby Bricks Pay czy Nowy Bank Rozwoju.

Z kolei, jeśli spojrzymy na szanghajską organizację współpracy, to tu z kolei jest promowana wizja szerokiej współpracy euroazjatyckiej, często przedstawianej jako alternatywa wobec struktur bezpieczeństwa, którymi kieruje Zachód. Przede wszystkim oczywiście musimy pamiętać, że nawet w tych formatach Pekin i Moskwa mają różne priorytety, bo Rosja traktuje je w dużej mierze jako narzędzie geopolityczne, Jako element geopolitycznej rywalizacji z Zachodem, a Chiny chcą widzieć w tym przede wszystkim instrument rozszerzenia własnych wpływów gospodarczych, własnych wpływów technologicznych, zwłaszcza poprzez obserwowane

Inwestycje infrastrukturalne czy inwestycyjne. Zatem różnice są widoczne w wielu obszarach. One są widoczne w podejściu do konkretnych konfliktów międzynarodowych, na przykład w wojnie na Ukrainie, gdzie Chiny przejęły część rosyjskiej narracji. Przecież wielokrotnie słyszeliśmy, że krytykowały rozszerzenie NATO, krytykowały zachodnie sankcje, ale jednocześnie starały się zachowywać pewien dystans, podkreślały potrzeby negocjacji i to, co też wielokrotnie padało, poszanowania suwerenności państwa. Zatem, konkludując, powiedziałbym, że najtrafniejsze jest spojrzenie na te relacje Jak na taktyczną konwergencję interesów, a nie pełną strategiczną zgodność.

Chiny nie traktują tej wojny jako konfliktu regionalnego w Europie. One traktują to jako No brutalnie zabrzmi, ale epizod w globalnej rywalizacji systemowej między Stanami Zjednoczonymi a ich przeciwnikami. To podejście bardzo wyraźnie widać w chińskich analizach strategicznych, publikowanych zwłaszcza po 2022 roku. W chińskiej narracji konflikt, zaznaczam konflikt, kryzys, bo to tak w przekazie chińskojęzycznym definiuje się to, co dzieje się na Ukrainie, jest często interpretowany jako

I to jest ta logika, która bardzo widoczna była w tym, co Chiny przedstawiły w 2023, dokładnie w pierwszą rocznicę wojny. Chiny wtedy przedstawiły dwunastopunktową propozycję pokojową. To był dokument, który często na Zachodzie był traktowany jako propagandowy gest. Ale jeśli przeanalizować go bardzo wnikliwie, to widać w nim kilka bardzo charakterystycznych dla Chin elementów myślenia strategicznego. Po pierwsze, ten plan w ogóle nie zaczyna się od kwestii terytorialnych.

I to jest podejście, które wydaje się znacznie chłodniejsze, bardziej analityczne niż często zakładają zachodnie komentarze, które słyszymy. Dla Xi Jinpinga kluczowe nie jest to kto czy kiedy wygra wojnę, tylko jakie lekcje wynikają z niej dla Czy dla Chin wynikają z rywalizacji ze Stanami Zjednoczonymi? I dla odporności Chin na presję gospodarczą, na presję technologiczną? To jest ta lekcja. Po upadku Związku Radzieckiego też Chiny analizowały tę sytuację. Jak rozpadał się blok sowiecki, Związek Radziecki, Chiny szukały lekcji dla siebie, by nie powtórzyć pewnych scenariuszy. I tu mamy adekwatny przykład.

Dlatego polityka Chin, jedno zdanie dosłownie, pozostaje raczej wyważona. Chiny wspierają Rosję polityczny i gospodarczo, o tym wiemy, między innymi poprzez handel, technologię podwójnego zastosowane, ale z drugiej strony bardzo pilnują, żeby nie wejść w tą bezpośrednią konfrontację z Zachodem. I w tym sensie wojna nie zmieniła fundamentów tej relacji, tylko je odsłoniła. To jest właśnie to partnerstwo strategiczne, ale prowadzone w sposób bardziej selektywny. Chiny wspierają Rosję, ale tylko wtedy, gdy jest to zgodne z ich interesem. I jednocześnie, jak wielokrotnie się mogliśmy przekonać, unikają kosztów pełnego sojuszu.

Jeżeli pozwolisz, to muszę się dopytać o kwestię Tajwanu, który tutaj został poruszony. No bo pierwsze pytanie, które mi przychodzi na myśl, To jaka jest Twoja perspektywa czasowa na potencjalną próbę przejęcia tejże wyspy przez Chińską Republikę Ludową? Bo powiedzieli, że są teraz wyciągane wnioski, jest prowadzona analiza, toczy się konflikt w Europie, daleko od Chin, natomiast ten intel, te dane, które można procesować, one regularnie spływają. Widzimy Rosję, która była częścią gospodarki światowej, ale wydaje mi się, że znacznie w mniejszym stopniu zintegrowaną niż mimo wszystko Chiny.

Chiny, wspomniałeś o tym i to są fakty niepodważalne, po wstąpieniu do WTO w 2001 roku stał się największym, a niektórzy nawet wnioskują, że jedynym pełnoprawnym zwycięzcą Teraz tak się zastanawiam, te wszystkie dane, które spływają do Chin, czy nie są wystarczającym argumentem przeciwko temu, żeby właśnie sobie odpuścić inwazję na Tajwan? A może wręcz jest z góry na odwrót? Może właśnie sprawdzono, że Rosja, która jest zdecydowanie mniejszą gospodarką niż Chiny, daje sobie radę Cztery lata opiera się tym reżimom sankcyjnym regularnie narzucanym przez Stany Zjednoczone, przez Wielką Brytanię, przepraszam, przez Unię Europejską, przez inne państwa należące do tzw. hemiersfery zachodniej.

I dochodzi do takiego wniosku, OK, mamy Rosję jako partnera strategicznego, mamy dostęp do tanich surowców, one są wiarygodne, pewne, Nawet jeżeli będzie blokada morskich szlaków, jeżeli zostaną nałożone sankcje, to przetrwamy, osiągniemy swoje cele strategiczne. Jak ty się na to zapatrujesz? Bo powiedziałeś o dwuznaczności celów, które są realizowane. Tak trochę jakby Chiny próbowały zjeść ciastko i chciały mieć ciastko. A jak jest w przypadku właśnie tych wniosków? Czy my już wiemy coś o tym, jak ten konflikt wpływa na Strategie wobec Tajwanu. Raczej odpuszczamy, czy raczej apetyty narastają gwałtownie w tym momencie w Pekinie i możemy spodziewać się kolejnej odsłony walki między wschodem a zachodem?

Pytanie z mojej strony, czy w ogóle coś takiego się wydarzyło, bo takie tematy też są podbijane regularnie przez i to przez Letting Tank i przez media w ostatnich 4-5 latach. Natomiast też czy wciąż widzimy Że Rosja jest dostawcą uzbrojenia dla Chin? Czy Chiny już na tyle zbudowały swój innowacyjny, konkurencyjny przemysł zbrojeniowy, że może mogą wybierać tylko to, co jest im potrzebne od Rosji? Czy mamy tutaj też jakiś dysbalans, też jakieś partnerstwo junior, senior?

Pekin bardzo konsekwentnie unika tworzenia klasycznych układów sojuszniczych na wzór Paktu Północnoatlantyckiego, ponieważ ograniczałoby to Jego swobodę strategiczną. Zamiast tego Chiny rozwijają z Rosją model, który w chińskiej terminologii określa się często jako wysoki poziom koordynacji strategicznej. Najbardziej widocznym elementem tej współpracy są wspólne ćwiczenia wojskowe, których liczba wyraźnie wzrosła, zwłaszcza w momencie, kiedy Xi Jinping przejął władzę. Cofnijmy się w przeszłość.

Co więcej, Rosja dostarczała śmigłowce transportowe, które z kolei chińskie siły zbrojne wykorzystywały w misjach ekspedycyjnych. Zatem tu można byłoby mnożyć, bo tych elementów jest rzeczywiście bardzo dużo. Dodałbym do tego także to, że charakter współpracy wyraźnie się zmienia. Wcześniej Chiny były Głównie odbiorcą rosyjskich technologii wojskowych, praktycznie wszystkiego, a dziś ta luka technologiczna ona się wyraźnie zmniejszyła. W niektórych obszarach, właśnie jak drony, systemy elektroniczne czy technologie kosmiczne, no Chiny są co najmniej już na równym poziomie.

To jest niewątpliwie nowy element. W rosyjskich akademiach wojskowych szkolą się chińscy oficerowie, co sprzyja powiedziałbym takiego stopniowemu poznawaniu odmiennych struktur czy kultur strategicznych obydwóch armii. I to wszystko przy braku formalnego sojuszu wojskowego. Chiny konsekwentnie unikają zobowiązań, które mogłyby automatycznie wciągnąć konflikty Rosji, czy to w Europie, czy to w innych częściach świata. Zatem w chińskiej doktrynie podkreśla się raczej potrzebę partnerstw, ale partnerstw elastycznych, które zwiększają możliwości współpracy, ale nie nakładają obowiązku wspólnego działania w każdej sytuacji.