Łowcy Niemców

Nie tylko powinniśmy to kojarzyć w kontekście II wojny światowej z Armią Czerwoną czy z NKWD, ale także z Wehrmachtem, z SS i z niemiecką policją. Ilu dokładnie Niemców zginęło z ręki innych Niemców w teorii w majestacie prawa, to dzisiaj nie wiadomo. W literaturze przedmiotu możemy natknąć się na informację, że wydano w czasie II wojny światowej około 30 tysięcy wyroków śmierci na żołnierzy Wehrmachtu i Waffen-SS i przeprowadzono dwadzieścia, dwadzieścia kilka tysięcy egzekucji. Przy czym w artykułach naukowych głównie niemieckiego pochodzenia znajdziemy jednak informację, że to są dane niepełne, dlatego że cała masa egzekucji z roku 1945 albo nie była protekuowana, albo dokumenty zaginęły, albo zostały celowo spalone.

To jest o tyle ciekawe, że z koncepcji kontroli wojsk lądowych rozszerza się to na cały Wehrmacht, na wszystkie rodzaje sił zbrojnych i jeszcze na Waffen-SS. I Feldjägerzy to są jednostki, które mają niesamowitą władzę i sprawczość. Dlatego, że dowódcy, wysocy dowódcy tej formacji mieli status i uprawnienia dowódców armii. W tym mieli władzę dyscyplinarną. I mogli usuwać ze stanowisk dowódców do szczebla armii włącznie. Wszczynać postępowania przed sądami wojskowymi, a także uruchamiać w pewnym momencie sądy doraźne. Nie mieli prawa ci dowódcy ingerować kwestie taktyczne, ale mogli sobie podporządkować wszystkie oddziały w ich odpowiedzialności, jeżeli uznali te jednostki za rozbite bądź zdemoralizowane.

Niemcy stworzyli na poziomie struktury całych sił zbrojnych coś nadrzędnego, co miało w warunkach polowych dyscyplinować absolutnie każdego niemieckiego żołnierza. Bo w niemieckiej armii było tak, że lotnicy nie słuchali wojsk lądowych, wojska lądowe, co oczywiste, za nic miały marynarzy, marynarze toczyli swoją wojnę, Waffen-SS miało swoje jurysdykcje, policja miało swoje, a tutaj pojawia się nagle ktoś, kto może wszystkich dyscyplinować, ktoś, kto może wszystkimi rządzić. Nie na zasadzie toczenia bitew, tylko na zasadzie kontroli tyłów i utrzymania dyscypliny. Ale czy to działy zaporowe były częścią żandarmerii polowej? Feldiegrzy to nie jest żandarmeria polowa, znaczy oni wyglądają jak żandarmi i oni są umundurowani jak żandarmi. W Wehrmachtcie to bardzo charakterystyczne, że ma się wtedy dwie te wrony, jedną z przodu, drugą z boku, policyjną i wehrmachtowską na piersi.

Jesienią 1944 roku ma miejsce kolejny więc precedens. Policja, na przykład Gestapo, SS i SD, oni mogą wchodzić w kompetencje dotychczas zarezerwowane dla armii i mogą sądzić i skazywać na śmierć żołnierzy. To jest w strukturze niemieckiej coś niesłychanego, że teraz także policjanci mogą uczestniczyć w sądach doraźnych wobec żołnierzy, którzy wcześniej mieli pełną autonomię. Mało tego, Sądy doraźne zostają rozszerzone na niemieckich cywilów. Zapadają decyzje o publicznym wykonywaniu wyroków śmierci, także na ulicach niemieckich miast. I ta eskalacja w ostatnich miesiącach tylko narastała. Od stycznia 1945 roku przewodniczący sądu doraźnego, sądu wojskowego, takie sądy składały się z trzech oficerów, pełnił jednocześnie funkcję oskarżyciela.

I oczywiście miejmy miarę. Mówimy o Wehrmachtzie i Waffen-SS, potężnej strukturze liczącej w pewnym momencie 9-10 milionów ludzi. Ale z drugiej strony też nie zapominajmy, że większość tych ofiar położyło głowę w ostatnich czterech miesiącach II wojny światowej, co tylko pokazuje skalę okrucieństwa i radykalizacji wojny w jej końcowym okresie w Europie. Niemiecki nazistowski aparat władzy rzeczywiście nie dał sobie narzucić rozwiązań z 1918 roku. Ciosu w plecy już nie było, kapitulacji już nie było, bo każdy, kto nazistowskiej władzy chciał wbić w teorii nóż w plecy, po prostu nie chcąc już dalej walczyć, lądował na szubienicy, lądował na drzewie, lądował przywiązany do słupa przed plutonem egzekucyjnym.