Łowcy Niemców

Niemcy czuli się silni, Niemcy czuli się pewni. Ale te prawa tak czy inaczej obowiązywały, nawet jeżeli częściowo ich nie stosowano, a były zawieszone, czekały tylko momentu, kiedy żołnierz niemiecki zacznie psychicznie nie wytrzymywać trudu w podboju świata, jaki to podbój zafundował Adolf Hitler. I już w 1941, a potem w 1942 roku na froncie wschodnim widzimy, że niemieccy dowódcy coraz chętniej sięgają po sądy doraźne celem dyscyplinowania własnych żołnierzy. Wyroki są różne. To nie jest wyłącznie absolutnie kara śmierci. Kara śmierci jest ostatecznością. Ale widzimy np. u takich wybitnych dowódców jak marszałek Polny von Manstein bardzo dużą chęć do dyscyplinowania żołnierzy drakońskimi środkami.

Manstein, który przeszedł do historii jako wybitny oficer operacyjny, był jednym z najbardziej okrutnych oficerów w stosunku do własnych żołnierzy. O czym tak historycy, jak i sam Manstein po II wojnie światowej, niemieccy historycy, oczywiście nie chcieli pamiętać. Ale na przykład Manstein w warunkach Bitwy Stalingradzkiej wprowadził specjalne sztaby z sądami doraźnymi, aby, tu cytat, zwalczać wykroczenia przeciwko dyscyplinie wojskowej oraz naruszania regulaminu wojskowego. I oczywiście orzeczenia takich sądów doraźnych podlegały natychmiastowemu wykonaniu. Sam Hitler w lutym 1943 roku, zaraz po klęsce stalingradzkiej, wydawał rozkazy o bezwarunkowym zaprowadzeniu porządku w szeregach Wehrmacht. A kiedy konkretnie w Wehrmachtzie narodził się pomysł stworzenia oddziałów zaporowych?

Gdzie ten front się załamuje, gdzie Manstein potem ten front ratuje, mamy bitwę o Charków kolejną i to jest już okres, gdzie Niemcy wprowadzają pierwsze jednostki, jeszcze nie zaporowe, ale starają się już wyraźnie pokazać własnym żołnierzom, że czas zwycięstw i łagodnego obchodzenia się z nimi przez własny system sądownictwa wojskowego się skończył. I tam po raz pierwszy na początku 43 roku na Ukrainie widzimy już te ruchome sądy wojenne, które mają zwierzchnictwo nad każdym. To znaczy chodzi o to, że uprawnieniami tak Hitlera czy na przykład dowódcy grupy armii, każdy żołnierz złapany na takim moście niezależnie od tego z jakiej jest formacji, musi się podporządkować jurysdykcji takiego sądowego komanda. Ale to się wiązało automatycznie z większą ilością kar śmierci?