Mentionsy Mentionsy
Podcast Wojenne Historie
Podcast Wojenne Historie

Klątwa dziesięciu dywizji

06.05.2026 ·55 min 16 s · 9 rozdziałów

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 🔶⁠PATRONITE.PL⁠🔶Albo postawić nam symboliczną kawę w serwisie🔷⁠BUYCOFFEE.TO⁠🔷

25:01 · Rotacja dywizji pancernych na froncie wschodnim 1942 1

To już nawet nie jest 90 któraś minuta meczu, to nie jest 120 minuta dogrywki. Oni tak, można by powiedzieć, grają na tym boisku już trzeci dzień bez schodzenia z tego boiska i Psnują się, nie mają już siły. No i odpowiedź jest oczywista. Trzeba wystawić nowe dywizje pancerne i zrewitalizować stare, które są na froncie. Tylko niemiecki przemysł i niemiecka armia nie są już do tego zdolne. W roku 1942 zaczyna się rotowanie, ale wymogi frontu wschodniego. ciągła aktywność przeciwnika. Bo Armia Czerwona przecież zaatakowana raz nigdy nie chciała oddać inicjatywy. Pogoniona nawet pod Leningrad, pod Moskwę, a potem pod Stalingrad, ona nigdy nie oddawała inicjatywy. Zawsze Armia Czerwona starała się przechodzić do przeciwuderzeń i montowania własnych ofensyw. Latem 1941, jesienią 1941, zimą 1941, wiosną 1942, latem 1942, jesienią 1942 mamy non-stop radzieckie operacje zaczepne.

30:20 · Bitwa o Stalingrad i jej konsekwencje 8

Trzecia, dziewiąta, jedenasta, trzynasta, czternasta, szesnasta, dwudziesta druga, dwudziesta trzecia i dwudziesta czwarta. Z czego zobaczmy, dwudziesta druga, dwudziesta trzecia, dwudziesta czwarta to są nowe dywizje, ale to jest dziewięć dywizji pancernych. Podczas gdy w grupie armii środek na centralnym odcinku frontu wschodniego pozostaje dziesięć kompletnie wyczerpanych dywizji pancernych. Czyli Niemcy nadal tak naprawdę nie uzyskali nic, bo mają 19 dywizji pancernych na froncie, ale znowu 10 słabiutkich w jednym miejscu, 9 silnych w innym, nie ma żadnego progresu. I znowu jest olbrzymia przestrzeń i rozbieżne kierunki nawet w pasie tej ofensywy na południu frontu wschodniego, no bo Kaukas, Stalingrad, Woronesz, gdzie jest niemiecki punkt ciężkości? Nie ma tak naprawdę już nawet porównania z operacją Barbarossa.

A one, co ciekawe, będą w roku 1942 dawały radę. Będą skutecznie trzymały niemiecki front wschodni na kierunku mowskiewsko-smoleńskim. Ale będą już zdolne tylko do warunkowej obrony. Do skutecznego powstrzymywania niepotrafiących prawidłowo walczyć Rosjan. Ale nie będą już zdolne do działań ofensywnych. A czemu ma służyć dywizja pancerna? Czy ona ma być jednostką kontrataku, czy własnej ofensywy? Oczywiście własnej ofensywy. Po to wymyślono dywizję pancerna. I kiedy... Rosjanie zaczynają kontrofensywę pod Stalingradem w listopadzie 1942 roku. To Niemcy mają kompletnie rozproszone swoje dywizje pancerne. Zobaczmy, oni oddali inicjatywę, chociaż w teorii to oni nacierają na Kaukas czy zdobywają Stalingrad. Niemiecka Grupa Armii A ma trzy dywizje pancerne, trzecią, trzynastą, dwudziestą trzecią.

Niemiecka Grupa Armii B pięć dywizji pancernych. Dwudziestą drugą, dwudziestą siódmą to jest improwizowana nowa niemiecka dywizja pancerna, a do tego czternastą, szesnastą, dwudziestą czwartą. Najwięcej niemieckich dywizji pancernych jest w grupie armii środek. Pierwsza, druga, czwarta, piąta, dziewiąta, jedenasta, siedemnasta, osiemnasta, dziewiętnasta, dwudziesta. Ale one są kompletnie zużyte. Mają niewielką wartość bojową jako związki taktyczne do działań ofensywnych. Niemcy doszli w tym momencie, licząc wszystkie swoje dywizje pancerne, do poziomu 20 dywizji pancernych na froncie wschodnim. Ale nigdzie one nie są zebrane razem. I Stalingrad to jest katastrofa, w której zginęły trzy niemieckie dywizje pancerne. 14, 16 i 24. Wiosną 1943 roku w Tunezji zostały rozbite 10, 15, 21 dywizja pancerna.

Niemcy z powodu strat rozwiązali 22 i improwizowaną 27 Dywizję Pancerną. W tamtym czasie Wehrmacht doszedł do poziomu 12 formalnie korpusów pancernych, 11 i 1 Waffen-SS. I kiedy spojrzymy na Bitwę Stalingradzką, to trzy niemieckie dywizje pancerne są w kotle, ale zgrupowanie odsieczy, jakie konstruuje Manstein. Przecież Manstein ze względu na ogólną sytuację nie jest w stanie zebrać więcej jak kilku dywizji, które mogą iść na odsiecz. Ściąga się z różnych jednostek, z grupy Armii Środek, z grupy Armii A, kilka dywizji. Ale koniec końców Manstein będzie mógł mieć do dyspozycji jako grupa odsieczy, a właściwie grupa walcząca o utrzymanie szerokiego frontu i wywalczenia drogi do Stalingradu.

Tam nie będzie można zebrać więcej jak 4-5 niemieckich dywizji pancernych. W tej całej gigantycznej bitwie o Stalingrad, Niemcy w ratowaniu Stalingradu, w zagładzie 6 Armii w Stalingradzie, Niemcy nie są w stanie wystawić do bitwy więcej jednorazowo jak 8-9 dywizji pancernych, a one w ogóle niektóre są w okrążeniu, niektóre idą im na pomoc, potem muszą ratować front rozpadających się Włoków, Węgrów itd. W związku z tym widzimy, że w tej gigantycznej bitwie nie bierze udziału nawet 10 niemieckich dywizji pancernych. Że Niemcy są jakby przeklęci tym doświadczeniem Francji, że nie mogą nigdzie zebrać ponownie porównywalnych sił, już w tym wypadku nie do własnej ofensywy, ale do kontrataku, do stabilizacji frontu. Że w ramach rotacji trzeba wreszcie na przykład ściągnąć z frontu wschodniego kompletnie wyczerpaną pierwszą dywizję pancerną.

Że w ramach strat i reorganizacji rozwiąże się 22-27 dywizję pancerną. Niemcy formują nowe dywizje pancerne, przekształcają de facto dywizję pancerną, dywizję Grossdeutschland, tworzą realne dywizje pancerne, formalnie dywizje grenadierów pancernych Waffen-SS, Leibstandarte SS, Adolf Hitler, Das Reich, Totenkopf. To oznacza, że w teorii liczba niemieckich dywizji pancernych na początku 1943 roku przekracza już 30. Ale z powodu tej katastrofy Stalingradu, Tunezji ponownie zostaje zredukowana. Niemcy... No tkwią w niemożności zwiększenia swojego potencjału na froncie wschodnim powyżej 20-21 dywizji pancernych. Wciąż są w tym samym miejscu co w roku 1941.

Co do liczby dywizji. Nie są w stanie ich prawidłowo uzupełniać w zakresie ich odpowiedniej siły, to znaczy liczby czołgów. Ale kiedy zakończyła się bitwa o Charków. Zimą 1943 roku, kiedy Manstein co prawda nie uratował Stalingradu, 6 Armii Paulusa w Stalingradzie, ale ustabilizował front na pograniczu Ukrainy i Rosji, to w Grupie Armii Południe Niemcy mają 12 dywizji pancernych, bądź dywizji grenadierów pancernych o takim statusie. Ponieważ 22 Dywizja Pancerna jest wyczerpana, to wkrótce została rozwiązana, więc można powiedzieć, że na jednym kierunku operacyjnym operuje 11 niemieckich dywizji pancernych. No maksymalnie właśnie 12. Na środkowym odcinku frontu 8 kolejnych. Czyli zobaczmy, mamy już zimę, potem wiosnę 1943 roku, wojna na wschodzie trwa już prawie 2 lata, a Niemcy jak tkwią w tych 17, 19, 20 dywizjach pancernych, tak tkwią.

Trzeba było wycofać do Włoch Leibstandarte SS Adolf Hitler. Niemcy przegrali, Niemcy zaczynają się cofać na Ukrainie, tracą Smoleńsk bardziej na północy, cofają się na Białoruś, na Ukrainie cofają się za Dniepr, nie są w stanie utrzymać linii Dniepru. Jesień 1943 roku to jest początek pogromu Wehrmachtu. No i Niemcy nie mają za bardzo pomysłu, co z tym wszystkim zrobić, bo nie są w stanie jednocześnie odbudowywać swoich dywizji pancernych i formować nowych, a podjęli decyzję, że będą formować mnóstwo nowych dywizji, że odbudują dywizje stalingradzkie 14, 16, 24. że będą formować nowe dywizje pancerne Waffen-SS, takie jak Hitlerjugend, czy 9, 10 na ten przykład. Że będą odbudowywać i formować dywizję pancerną Luftwaffe, dywizję Hermann Göring.

Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.