Klątwa dziesięciu dywizji

Kiedy Niemcy przystępowali do próby przejęcia po raz kolejny inicjatywy w Bitwie pod Kurskiem, latem 1943 roku oparli się o dywizje pancerne. Wreszcie szykując się do odparcia alianckiej inwazji we Francji. Do jej odparcia obok licznych dywizji piechoty przede wszystkim jednak jako odwód mobilny, jako siłę rozstrzygającą szykowali swoje dywizje pancerne. Również dywizjami szybkimi, pancernymi, zmotoryzowanymi dokonali nieco wcześniej, w roku 1943, inwazji Włoch i próbowali powstrzymać aliantów w czasie ich desantów na Półwyspie Apenińskim we wrześniu 1943 roku. Innymi słowy, czy to w ofensywnych własnych działaniach, czy potem w próbie skutecznej defensywy Niemcy stawiali na dywizje pancerne.

Idzie ławą i to jest w sumie 2,5 tysiąca czołgów. I nigdy później Niemcy nie zgromadzą w jednym miejscu 2,5 tysiąca czołgów idących ławą. A pod Kurskiem? Marszałek Manstein. 4 lipca 1943 roku. Na południowym odcinku niemieckiej operacji Cytadela. On też rozwinie do walki 9 dywizji pancernych. Teraz już wyposażonych także w tygrysy, dywizja Grossdeutschland będzie miała całą brygadę na panterach, będzie mnóstwo sztugów, pancer 4 z długimi lufami, mardery, no czego tam nie będzie. I to też będzie potężne zgrupowanie pancerne, ale nie będzie już tak potężne jak to, które ruszyło na Francję 3 lata wcześniej. Niemcy bowiem zawojowali się w II wojnie światowej na śmierć i chociaż, jak powiedziałem, wystawili w czasie II wojny światowej przeszło 40 dywizji pancernych, a jednorazowo ponad 30, nigdy nie byli w stanie zebrać na jednym kierunku operacyjnym więcej jak 10, i tu uwaga, 10 silnych dywizji pancernych.

Zebrali wszystkie dywizje pancerne i wszystkie dywizje zmotoryzowane w jednym miejscu. W jednym miejscu w rozumieniu operacyjnym. Czyli powiedzmy na głębokości, szerokości 100-150 kilometrów całe niemieckie wojska pancerne, całe pancertruppe jest w jednym miejscu. Ale to nie wszystko. Bo w tym roku 1940 oni są w układzie systemowym. Tego zabraknie Mansteinowi trzy lata później pod Białgorodem Podkórskim, pod Obojanem, że kiedy Manstein idzie do bitwy pod Kurskiem, to ma obok siebie trzy potężne korpusy pancerne, 48. Korpus pancerny SS, 3. Korpus pancerny SS. Stoją w pancerną ławą dywizja Grossdeutschland, trzecia dywizja pancerna, jedenasta Totenkopf, Leibstandarte, Das Reich, szósta, siódma, dziewiętnasta.

Dziewięć superdywizji ma Manstein pod Kurskiem, ale tam nie ma już tego systemu, bo brakuje dywizji piechoty. Dywizji piechoty ma po prostu dramatycznie mało, a we Francji w roku 1940 widzimy, że Niemcy mają i potężne lotnictwo, które dominuje na niebie i mają mnóstwo dywizji piechoty, które współgrają z dywizjami pancernymi. To jest systemowe pole walki, zoptymalizowane pole walki. Nie ma takiej siły w Europie w maju 1940 roku, nie wyłączając ówczesnej Armii Czerwonej, która mogłaby zatrzymać w północno-wschodniej Francji ten niemiecki kafar. Wehrmacht osiągnął szczyt swoich możliwości, których już nigdy więcej nie powtórzy. Te niemieckie dywizje pancerne wiosną 1940 roku, jest ich 10, ale są silne.

No i przychodzi bitwa pod Kurskiem. Chociaż nazywanie jej bitwą jest błędne, bo to były tak naprawdę trzy osobne operacje w bardzo szerokim pojęciu łuku kurskiego, który obejmował i Orzeł, i Kursk, i Białgorod, i Charków. Bitwie pod Kurskiem marszałek Manstein stawia obok siebie, chociaż nie w ramach jednej armii, trzy korpusy pancerne, dziewięć dywizji pancernych. Można by pomyśleć potężny taran, już o tym wspomniałem. Grossdeutschland, 3, 11, Leibstandarte, Totenkopf, Das Reich, 6, 7, 19, dywizje pancerne. Teoretycznie może jeszcze sięgnąć po 17 dywizję pancerną. Generał Model, bardziej na północy, przygotował do ofensywy 6 dywizji. 2, 4, 9, 12, 18, 20.

Nie ma już nawet czegoś takiego, jak w bitwie pod Kurskiem kiedy Manstein miał dziewięć dywizji w jednym rzucie, dywizji pancernych. No ale po ile dywizji udawało się wtedy zbierać Niemcom? Cztery, pięć dywizji. Na przykład w rejonie Kowla, wiosną 1944 roku, Niemcy zebrali czwartą dywizję pancerną, piątą dywizję pancerną, odbudowywaną, tworzoną w pełni jako dywizja pancerna, piątą dywizję pancerną SS Viking. Tam pojawia się na rewitalizację niemiecka XX Dywizja Pancerna. Nawet w Normandii, w tym szwerpunkcie niemieckiej strategii, w rozumieniu kampania na froncie zachodnim latem 1944 roku, a się późną wiosną, jak zobaczymy, jak alianci tam lądują, no to Niemcy mogą w pierwszej kolejności rzucić tam do walki trzy dywizje. 21. Hitlerjugendler, potem ściągają 2.