Bitwa nad Chałchin-Goł. Matka wszystkich bitew

Zobaczymy potęgę radzieckiej ciężkiej artylerii, liczonej w kalibrach 122-152 mm, tej obezwładniającej siły dalekonośnej radzieckiej artylerii, z którą Japończycy mieli tak wielki problem. Japończycy próbowali zgnieść radziecki przyczółek nad Chałchin-Goł. Nie udało im się to, a potem z tego przyczółka dostali taki cios, że zostali rozbici. I stąd to określenie Chałchin-Goł, prototyp, a może wręcz matka wszystkich bitew Armii Czerwonej zwycięskiego okresu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Nie przez przypadek tak, że funkcjonuje to w Związku Radzieckim, funkcjonowało w Rosji, funkcjonuje w kategoriach pewnego mitu. Bo przecież mieliśmy nad Chałchin-Goł i tych wielkich przegranych. Marszałka Kulika, wtedy jeszcze komandarma pierwszej rangi.

Mieliśmy Pawłowa, który potem straci głowę za pogrom frontu zachodniego na Białorusi. Ale mieliśmy także Żukowa, który potem stanie się gwiazdą Armii Czerwonej i jemu przypisane zostanie zwycięstwo nad Chałchin-Goł, chociaż paradoksalnie nie radził sobie tam często. A ludzie tacy jak Command Arm drugiej rangi, Stern, oni znikną jak ten kulik w mroku dziejów, bo przecież w roku 1941 zostanie Stern aresztowany i stracony jako trockistowski agent w łonie Armii Czerwonej. Grigori Michałowicz Stern, który wypracował Żukowowi zwycięstwo. Ale i Żukow wtedy nad Chałchin-Goł dużo się nauczył.

W połowie lipca ewidentnie Żukow przeżywa kryzys. Mówi się, nie panuje nad sytuacją. Przeciwnik go zaatakował. Ledwo sobie radzi. Kryzys na przyczółku. Wróg stworzył własny przyczółek, ale się wycofał. Towarzysz Command Arm pierwszej rangi zastępca ministra obrony. Towarzysz Kulik niech tam leci. Niech ogarnie sytuację jako przedstawiciel specjalny Moskwy. Niech zabiera ze sobą Woronowa od artylerii, Pawłowa od wojsk pancernych. Niech oni na miejscu zbadają sytuację, jak towarzysz Żukow sobie radzi, jak radzą sobie wojska I Grupy Armii. A jaką rolę odegrał w tej bitwie Kulik? Przyszły marszałek Kulik. Jak już tam przyleciał i zaczął robić swoje porządki, to się ze wszystkimi pokłócił i koniec końców zaproponował Woroszyłowowi, w Moskwie siedzącemu oczywiście, cofnięcie wojsk na zachodni brzeg rzeki.

A Moskwa odpowiada, ani kroku w tył. Kulik dostaje nagany od Woroszyłowa i zostaje ściągnięty do Moskwy. Ani kroku w tył. Będziecie walczyć tym co macie, dosyłamy wam nowe wojska. Nadchodzi 6 Brygada Pancerna, nadchodzą nowe dywizje, wytrwajcie. Niedługo dostaniecie jeszcze 57 Dywizję Strzelecką. Będziecie mieli na odcinku trzy dywizje strzelców, trzy brygady pancerno-motorowe, dwie mongolskie brygady kawalerii, dwie brygady czołgów, grupę artylerii. Japończycy w tym czasie podciągają ciężką artylerię, haubice, armaty, nawet 150 mm. Rozpoczyna się pojedynek artyleryjski. Japończycy w lipcu jeszcze 1939 roku wykonują kilka ataków. Bronią się oddziały 82 i 36 Dywizji na przyczółku.