Mentionsy Mentionsy
Podcast ŚCWiS
Podcast ŚCWiS

Jak górnicy obalili komunę | Bogdan Musiał | 001

02.03.2023 ·32 min 19 s

W rozmowie z prof. Bogdanem Musiałem rozprawiamy się z wieloma mitami dotyczącymi lat 80. XX wieku. Nasz gość powiada o faktycznych nastrojach wśród załóg kopalni węgla kamiennego oraz wskazuje na ogromne znaczenie strajków górników dla przemian ustrojowych w Polsce. Bogdan Musiał jest historykiem polskim i niemieckim, zajmującym się głównie badaniem dziejów Niemiec, Polski i Rosji w XX wieku.

Ja aktualnie piszę książkę na temat lat 50. do de facto do dzisiaj i upadek komunizmu, ale bardziej z perspektywy Moskwy, a Polska w tej układance moskiewskiej odgrywa ogromną rolę i górnicy również. I w jaki sposób w ogóle wpadłem na to, dlaczego zajmuję się też górnictwem? Czytając wspomnienia Gorbaczowa, Gorbaczow tak mimochodem wspomniał w tych wspomnieniach, że tak naprawdę komunizm Związku Sowieckiego rozbili górnicy. Dotyczyło to roku 1998, podobnie jak w Polsce. Oczywiście na to zwrócił uwagę. Ja się teoretycznie pierwotnie tym nie chciałem się zajmować, bo to mnie dotyczy bezpośrednio, czyli powiedzmy jest taki pewien aspekt wśród historyków, nie tylko historyków, żeby się nie zajmować własnymi, powiedzmy w pewnym sensie losami, bo wtedy się nie jest po części obiektywem.

To już oznaczało, że tak naprawdę ten system był nie od utrzymania, z mostku był sygnał jasny, stop, czerwona lampka, nie ma żadnej przemocy, musicie to jakoś rozwiązać. I dopiero wtedy, ale już wtedy im dali możliwość, Z Moskwy im powiedziano, Gorobaczow powiedział Rydzewskiemu nie raz, że nie jesteśmy w stanie wam pomóc. Nie ma takiej możliwości. Ani finansowo, ani przemocą, bo my musimy siebie sami ratować. Musicie sobie sami radzić. I w taką sytuację oni się wmanewrowali przez te wszystkie długi i to rozjeżdżanie tej komarki, że byli zmuszeni coś zmienić. I to wymusiło dopiero na rozmowy, właśnie jak my wiemy, rok 1988, gdzie Kiszczak został wyznaczony. Zbrodniarz, tak samo komunistyczny, sowiecki, w sumie jego kariera jest uzależniona, my wiemy, uzależniona od Sowietów i od Jaruzelskiego.

A nie było już możliwości, że nie można przemocu wymusić przemocą, ponieważ oni przez te strajki, najpierw gospodarcze, oni stali się bardzo pewni siebie, świadomi i zdawali sobie świadomość ze swojej siły. I to był problem, że wiedzieli, że po prostu ten system trzeba rzeczywiście go zmienić. To jest jakby opinia Gorbaczewa. Ja to zweryfikowałem przy źródła. Jeżeli chodzi o Związek Sowiecki, rzeczywiście jak wygląda było, tylko to był jakby ten element, który już... Oni się liczyli na to, że uda im się tu przez ropa naftowa i tak dalej, że im się uda zmodernizować coś, co się nie da zmodernizować. Jeszcze liczyć na to, ale tutaj jeszcze strajki doprowadzili do... tak rozmuchały ten budżet, że nie można było nic zrobić kompletnie. To jest mój rok 1989, później mamy w Polsce co się stało, wybory oczywiście, idzie praktycznie jakby efekt domina.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.