Rozliczanie komunizmu

Podcast Muzeum Historii Polski. Zaprasza Michał Przeperski. Przez 45 lat, między rokiem 1945 a 1989-1990, Polską rządziła komunistyczna monopartia. Monopartia, która została narzucona przez sowieckie bagnety. Monopartia, która stworzyła reżim niedemokratyczny, z którym wolna i niepodległa III Rzeczpospolita musiała się w jakiś sposób zmierzyć. I w latach 90-tych... Ale i w kolejnych latach, właściwie po dzień dzisiejszy, temat rozliczeń z komunizmem, z reżimem niedemokratycznym ciągle rozgrzewa umysły i jest bardzo poważnym przedmiotem publicznej debaty. I o tym będę dzisiaj rozmawiał z doktorem Tomaszem Lachowskim z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.

Tak, jeśli mówić o braku rozrachunków w Polsce, to jak dopiero nazwać to, co dzieje się w Federacji Rosyjskiej od momentu, kiedy Związek Sowiecki w zasadzie przekształcił się, bo tak prawnie to nazywamy właśnie Federacją Rosyjską, która jest prawnym kontynuatorem dawnego reżimu sowieckiego. Rzeczywiście właściwie przyjęto po tym, jak Borys Jelcyn został prezydentem Rosji jedynie ustawę o represjonowanych osobach właśnie przez reżim sowiecki i tyle. Jeszcze w czasie przebudowy, w czasie kiedy Michał Gorbaczow swoją politykę kreował, udało się powołać Stowarzyszenie Memoriał, chyba najważniejsza instytucja, jak wiemy dzisiaj już w czasie przeszłym, która badała zbrodnie stalinowskie, w tym przecież też wielką pracę wykonała na rzecz odkrycia prawdy wokół zbrodni katyńskiej.

gdzie wszystkie narody, które odchodzą od tego mitu i odchodzą od podejścia tego szowinistycznego wielkorosyjskiego, są nazywane nomen omen szowinistami. To byli Litwini w roku 1991. kiedy Gorbaczow rozjeżdżał ich pod wieżą w Wilnie telewizyjną, to byli właśnie banderowcy po Majdanie, czy teraz naziści na terytorium Ukrainy. Więc to pokazuje, jak rzeczywiście brak rozliczeń i brak napiętnowania choćby w rozumieniu pozaprawnokarnym, jak tragiczne może przynieść konsekwencje dla przyszłości właśnie wolnych, suwerennych narodów. Więc jakby w tym przypadku też pragnę to wyraźnie podkreślić, że nie jestem zwolennikiem tezy, że Polska się rozliczyła w sposób pełny, idealny z przeszłością.