Mentionsy Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski

Rozkaz 00485. Operacja polska NKWD

17.04.2024 ·41 min 23 s

Choć zadecydował o losie blisko 140 tysięcy Polaków, którzy żyli w ZSRR, to do dziś rozkaz 00485 pozostaje dokumentem mało znanym. Dlaczego? Czystki etnicznie przeprowadzone w Związku Sowieckim w drugiej połowie lat 30. dotyczyły nie tylko Polaków. Lecz chociaż ich ofiarami padali Białorusini, Ukraińcy czy Niemcy, to jednak żadnej grupy narodowościowej nie prześladowano z taką zawziętością jak Polaków. Dlaczego? Czy rozkaz 00485 wpisywał się w imperialną politykę Józefa Stalina? Czy II Rzeczpospolita wiedziała o tych wydarzeniach? Dlaczego pamięć o tym koszmarze nie przetrwała do dzisiaj? Wreszcie, jaki związek z operacją polską NKWD sprzed blisko 90 lat miał niedawno przeprowadzony przez Tuckera Carlsona wywiad z Władimirem Putinem? I co mówi nam on o polityce historycznej prowadzonej przez współczesną Rosję? W dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, prof. Andrzej Nowak, historyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zapraszamy do subskrypcji naszych profili! Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

gdzie Polska była od razu wskazana jako wróg numer jeden z powodów geopolitycznych, historycznych. Niektórzy mówią, że ze względu także na osobiste doświadczenie Stalina z 1920 roku, kiedy musiał jak niepyszny odchodzić spod Lwowa jako komisarz frontu atakującego Lwów, frontu południowo-zachodniego. Jak wiadomo, Lwowa nie zdobył. Musiał się z tego tłumaczyć przed biurem politycznym, którego był członkiem zresztą. Ale myślę, że ten aspekt jest mało ważny. Stalin, nie wiem czy był mściwy, czy był pamiętliwy, był chłodnym do szpiku kości wykonawcą pewnego programu politycznego, imperialnego, gdzie Polska była przeszkodą. Jeśli mogę tutaj się tylko wtrącić panu profesorowi i jednak wskazać coś, co może by stanowiło taki trop pewnego takiego osobowościowego rysu Stalina, to kojarzy mi się z niedawno opublikowanej przez Piotra Lipińskiego biografii Wandy Wasilewskiej.

Wanda Wasilewska to postać dosyć Mroczna w dwudziestowiecznej historii Polski, raczej symbolizująca zaprzaństwo narodowe jako twórczyni Związku Patriotów Polskich, jako w gruncie rzeczy osoba, która odegrała rolę w podporządkowaniu Polski rządom sowieckim. To zwłaszcza jej rola w latach 43-44, ale wspominam o niej dlatego, że jej z kolei wyjątkowe relacje Ze Stalinem tłumaczono i Piotr Lipiński podąża tym tropem, rolą, czy taką próbą i pewnego rodzaju satysfakcją Stalina z tego, że po jego stronie, po stronie jego ideologii, po stronie komunizmu staje córka Leona Wasilewskiego. a więc postaci, która zapisała piękne karty polskiego socjalizmu niepodległościowego i która z kolei odegrała istotną rolę w procesie odzyskiwania przez Polskę niepodległości.

Może to byłby pewnie jeden z możliwych tropów, który by jednak wskazywał, może, na to, że jednak Stalin pewnego rodzaju taką prywatną satysfakcję miał. Ale jak rozumiem, to jest... Zbordowania Polaków. To znaczy, myślę, że Katyń tym tłumaczono częściej, bo tam... Jednak byli zabijani generałowie czy oficerowie, którzy przyczynili się do porażki Stalina pod Lwowem i szerzej Związku Sowieckiego pod Warszawą, Rosji Sowieckiej pod Warszawą. Ale no cóż, Stalin też był człowiekiem, można powiedzieć. I też mógł czerpać takie drobne satysfakcje, ale myślę, że nie one były główną jego motywacją. Nawet takie trofeum jak córka, nie tylko córka Leona Wasilewskiego, ale córka chrzestna Józefa Piłsudskiego, bo to było istotne. Córka chrzestna Józefa Piłsudskiego. jest moim czyści butem, bo do tego się sprowadzało.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.