Mentionsy Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski

Rozkaz 00485. Operacja polska NKWD

17.04.2024 ·41 min 23 s

Choć zadecydował o losie blisko 140 tysięcy Polaków, którzy żyli w ZSRR, to do dziś rozkaz 00485 pozostaje dokumentem mało znanym. Dlaczego? Czystki etnicznie przeprowadzone w Związku Sowieckim w drugiej połowie lat 30. dotyczyły nie tylko Polaków. Lecz chociaż ich ofiarami padali Białorusini, Ukraińcy czy Niemcy, to jednak żadnej grupy narodowościowej nie prześladowano z taką zawziętością jak Polaków. Dlaczego? Czy rozkaz 00485 wpisywał się w imperialną politykę Józefa Stalina? Czy II Rzeczpospolita wiedziała o tych wydarzeniach? Dlaczego pamięć o tym koszmarze nie przetrwała do dzisiaj? Wreszcie, jaki związek z operacją polską NKWD sprzed blisko 90 lat miał niedawno przeprowadzony przez Tuckera Carlsona wywiad z Władimirem Putinem? I co mówi nam on o polityce historycznej prowadzonej przez współczesną Rosję? W dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, prof. Andrzej Nowak, historyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zapraszamy do subskrypcji naszych profili! Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Podobnie było w tekście tym z 2020 roku w National Interest. Zaczyna się od słowa Polska, to jest pierwsze słowo tego tekstu i Polska wraca cały czas w kontekście historii jako główna siła sprawcza zła w dwudziestowiecznej historii świata. W tym tekście z 2020 roku Polska jest główną, powiedziałbym, wynalazczynią Holokaustu. To Polska wymyśliła Holokaust i zaproponowała go Hitlerowi. A Hitler tylko takim był podwykonawcą, można powiedzieć, w świetle tej interpretacji. Zaś Armia Czerwona, to było ważne, nową też w tamtym wykładzie, wstąpiła na ziemię polskie, czy raczej II Rzeczpospolitej, może tak, 17 września po to, nie żeby zjednoczyć, tak jak to Stalin mówił, Białorusinów i Ukraińców z macierzą, tylko żeby uratować Żydów przed Holokaustem, który szykowali polscy faszyści wspólnie z ukraińskimi faszystami.

Panie profesorze, 11 sierpnia 1937 roku to właściwie dzień jak codzień, może przynajmniej dla tych, którzy nie wiedzą, co się tego dnia wydarzyło w Związku Sowieckim, bo tego dnia został wydany rozkaz 00485, o którym wielu Polaków nie wie, a wiedzieć powinno, bo to prawdopodobnie najbardziej krwawy rozkaz w dziejach polskiego narodu w XX wieku. Czy dobrze jest tak powiedzieć? Mam wrażenie, oczywiście może się mylę, że jest to pojedynczy dokument o największej skali zabójstw, które za sobą pociągną, jaki zachował się, bo wiemy, że był Holokaust na niewiarygodną w sensie skali i ogromu zbrodni i cierpień, ale nie zachował się dokument z konferencji w Wannsee na przykład.

Myślę, że warto jeszcze dodać choćby parę zdań o tym, jak ta operacja była przeprowadzana. Powtarzam, operacja, której istotnym celem było unicestwienie zdolności tej grupy etnicznej czy narodowej polskiej do reprodukcji. Tak to użyję. Dlaczego używam takiego określenia? Ponieważ wymordowano właściwie co najmniej co drugiego dorosłego mężczyznę z tej grupy narodowościowej. To były takie proporcje. Minimum 50% dorosłych mężczyzn, czyli powyżej 18 roku życia, zostało zabitych. Dlatego tylko, że byli Polakami. To jest trudne do wyobrażenia, ale to jest właśnie już coś, co pozwala porównywać tę operację z Holokaustem. Jak więc przebiegała ta operacja?

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.