Mentionsy Mentionsy
Podcast Akcja Miasto
Podcast Akcja Miasto

Zdrowe miasta zdrowych ludzi

15.05.2026 ·38 min 4 s · 12 rozdziałów

Jak tereny zielone zarabiają? Dlaczego hałas w mieście (dosłownie) przyśpiesza naszą śmierć i czym powinny się zajmować miejskie departamenty zdrowia? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań w merytorycznie gęstym odcinku z Szymonem Maklesem, studentem medycyny i członkiem sekcji medycznej Fundacji Centrum Demokracji Społecznej.Bibliografia:L.D. Frank et al., Obesity relationships with community design, physical activity, and time spent in cars, American Journal of Preventive Medicine, 2004.M. Legrain et al., Am I stressed by my commute?, Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 2015.J. Holt-Lunstad et al., Social Relationships and Mortality Risk: A Meta-analytic Review, PLOS Medicine, 2010.W. Bird, Natural Fit: Can Green Space and Biodiversity Increase Levels of Physical Activity?, Natural England Report, 2004 / dane cytowane szeroko za M. Hillman, Children’s independent mobility in England and Germany 1971–2010, PSI, 2015.Światowa Organizacja Zdrowia [WHO], Environmental Noise Guidelines for the European Region, 2018.P. Śleszyński et al., Społeczno-gospodarcze skutki chaosu przestrzennego, Polski Instytut Ekonomiczny [PIE], 2021/2022 oraz P. Śleszyński et al., Koszty chaosu przestrzennego, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 2018/2019.S. Gössling et al., Cost-benefit analysis of cycling, Ecological Economics, 2015.R. Masters et al., Return on investment of public health interventions: a systematic review, Journal of Epidemiology and Community Health, 2017.T. Bakhshi et al., Revaluing Parks and Green Spaces: Measuring their economic and wellbeing value to individuals, Fields in Trust Report, 2018.M.J. Nieuwenhuijsen et al., The evaluation of the 3-30-300 green space rule and mental health, Environmental Research, 2022.O. Kardan et al., Neighborhood greenspace and health in a large urban center, Scientific Reports, 2015.C.C. Branas et al., Citywide cluster randomized trial to restore blighted vacant land and its effects on violence, crime, and fear, JAMA Network Open, 2018.M. Mogridge, Travel in towns: jam yesterday, jam today and jam tomorrow?, Macmillan Press, 1990.T. Litman, Understanding Smart Growth Savings, Victoria Transport Policy Institute [VTPI], 2021.B.C. Tefft, Impact speed and a pedestrian’s risk of severe injury or death, Accident Analysis & Prevention [badania wykonane dla AAA Foundation], 2013.R. Oldenburg, The Great Good Place: Cafes, Coffee Shops, Community Centers, Beauty Parlors, General Stores, Bars, Hangouts, and How They Get You Through the Day, Paragon House, 1989.

0:52 · Definicja zdrowia i jej zmiany 2

Więc powstała nowa definicja zdrowia, która teraz jest przez WHO promowana i już od bardzo wielu lat jest tą aktualną, najbardziej evidence-based, opartą na dowodach, definicją zdrowia. I to jest, że zdrowie to jest całkowity dobrostan jednostki, który pozwala jej na to, żeby się rozwijać. To jest dobrostan w rozumieniu psychicznym, fizycznym, społecznym, ekonomicznym. Czyli to jest bardzo szeroka definicja. Tak naprawdę to jest optimum wszystkich czynników, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych, które pozwalają na wzrost, rozwój jednostki. I teraz, jeśli chodzi o samą ochronę zdrowia, To jest może 10%. Były takie badania, znaczy nawet nie było do końca badania, tylko taki model, który wymyślił kanadyjski minister zdrowia, a nazywa się Polamil Lalonda.

Brzmi bardzo mądrze. Tak. I polega on na tym, że określono procentową zawartość w zdrowiu jednostki poszczególnych czynników. No i na przykład system ochrony zdrowia został tam trochę arbitralnie podany jako 10%, po 20% dla czynników takich społeczno-fizycznych, środowiskowych. 20% to były czynniki genetyczne, czyli takie, których raczej nie jesteśmy w stanie zmieniać. I 50% to były takie modyfikowalne czynniki życia, stylu życia. Lalonda, on był właściwie od razu krytykowany. Był krytykowany z tego powodu, że zrzuca odpowiedzialność za zdrowie w właśnie 50%, czyli właściwie w większości, na jednostkę, na jej styl życia, na to, jakie wybory ona podejmuje, oddzielając niejako jednostkę od społeczności i miejsca, w którym żyje, w którym pracuje.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.