Zdrowe miasta zdrowych ludzi

Dodam tutaj, że jest takie bardzo ambitne podejście, które zakłada, że ludzie są istotami racjonalnymi. i podejmują same racjonalne decyzje, a myślę, że każdy z nas wie, że to nie do końca tak zawsze działa. Dokładnie tak. Dlatego potem, w latach 90., powstał taki model tęczy uwarunkowań Dahlera Whiteheada. I to jest taki model, który zakłada, że w centrum faktycznie mamy tą jednostkę, która ma swój wiek, niemodyfikowalny czynnik, swoją płeć, czynnik niemodyfikowalny, czynniki genetyczne również niemodyfikowalne, Potem mamy indywidualny styl życia, który wpływa na te niemodyfikowalne czynniki, a one wpływają na styl życia, no bo jeśli ktoś na przykład genetycznie ma, nie wiem, bardzo duży problem z płucami, no to nie będzie wyczynowym biegaczem. Tak, no jest to zrozumiałe.

Dalej mamy więzy wsparcia rodzinnego, ale także lokalnej społeczności. I potem mamy coś, co będzie nas dzisiaj najbardziej interesować, czyli to, co w bardzo dużym stopniu wpływa na wszystkie te miejsca poniżej, do epicentrum, aż do jednostki, czyli nie styl życia właśnie, tylko miejsce życia oraz miejsce pracy. Rozumianego środowisko, w którym się otaczamy, nasza przestrzeń. Dokładnie tak. I to okazało się, że te wszystkie rzeczy bardzo silnie na siebie wpływają i że to jest dużo lepszy model opisujący to, jak faktycznie można dbać o zdrowie jednostki, który zdejmuje trochę tej takiej indywidualnej odpowiedzialności, no bo to środowisko fizyczne czy społeczne, które wcześniej było trochę tak odrzucone jako te 20%,

O tak jest zwiększona śmiertelność u osób, które mają ograniczone właśnie takie społeczne kontakty sąsiedzkie. Podobnie jest z tak zwanym promieniem wolności u dzieci. To jest też takie sławne badanie, związane, właściwie taki raport dla NHS-u z 2004 roku, Przepraszam, 2007 roku, gdzie porównano to, jak daleko mógł w miarę bezpiecznie przemieszczać się ośmiolatek 100 lat temu versus teraz. W 1919 roku ośmiolatek mógł w miarę bezpiecznie odejść od domu na nawet 10 kilometrów. W 2007 roku jest to zaledwie 300 metrów. Oczywiście z obawy przed samochodami, wypadkami. Co w kontekście też tej niedawnej wypowiedzi, nie wiem czy ją usłyszeliście. Był taki... Pracownik teraz zresztą Kanał Zero, który wypowiadał się na temat tego, że jeśli dzieci wejdą pod samochód w terenie zabudowanym, no i umrą, no to właściwie dobrze, no bo to jest darwinowska teoria ewolucji, właściwie dobrze, żeby takie dzieci były eliminowane.

Do tego oczywiście, to jak zawsze już, jeśli uda się nam gdzieś wspólne przestrzenie polepszyć, no to zwiększyło się także zdrowie fizyczne oraz psychiczne obywateli Filadelfii. Ale ja to widzę na przykład, bo u nas jest straszny problem ze śmieciami, bo nie ma wiatr i się po prostu wiatr rozmuchuje i widać po prostu, jak z tymi śmieciami się wlewają później inne zjawiska, jakieś tam ludzie niesprzątający po psach i tak dalej, nie? To widać już teraz gołym okiem, nie? Wracamy znowu do teorii wybitej szyby, ale o tym innym razem. Okej. I to wszystko, o czym mówię, to jest taka rzecz, którą WHO nazywa health in all policy. I to jest takie założenie, że zdrowie ma być kluczową wartością w absolutnie każdej polityce wprowadzanej przez rządy i samowądy.

No nie brzmi to jak fizyka kwantowa, na pewno wymaga pewnego zaangażowania, natomiast sądzę, że spokojnie mamy dostępnych ekspertów z tego zakresu, którzy mogliby takie działania zrealizować. Zdecydowanie i tutaj jeszcze chciałem dodać, bo od razu może się pojawiać taka myśl, no dobrze, no ale czy to nie będzie jakoś znacząco zwiększać na przykład kosztowności takiej inwestycji, czy kosztowności wprowadzania takich polityk? I jest takie badanie, które zostało opublikowane w 2017 roku, to jest metaanaliza, która sprawdzała, jaka jest efektywność kosztowa prewencji i wprowadzanych właśnie różnych polityk w sposób, który będzie brał pod uwagę właśnie zdrowie. I okazuje się, że jeśli chodzi o właśnie efektywność kosztową prewencji zdrowotnej, to każda złotówka, no tutaj to był fund, bo to oczywiście NHS robi takie badania, my niestety mamy mało takich badań, które by sprawdzały efektywność kosztową różnych,

NHS, czyli brytyjski odpowiednik NFZ-u. Oni są znani z tego, że bardzo oglądają każdy fund, z jednej strony i drugiej. I każdy fund wydany według tej metaanalizy, wydany na prewencję zdrowotną, zwraca się 14 razy. ROI to jest 1400%. To każdy, kto inwestuje, chociaż trochę wie, że 1400% z inwestycji to jest naprawdę wybitna inwestycja. Lepiej jak na krypto i bezpieczniej. Zdecydowanie tak, zdecydowanie tak i to warto o tym pamiętać. Na przykład podobne badanie zrobili na temat parków, jeszcze o tym nie wspomniałem. Natomiast teraz przeszliśmy powiedzmy do efektywności kosztowej i jest taki raport o rewaluacji parków i zielonych przestrzeni z 2018 roku. I okazuje się, że na samych parkach, które są w Wielkiej Brytanii, sumarycznie, żeby się utrzymywać, to ile kosztowało ich wyprodukowanie i tak dalej, to utrzymywanie parków, nie dość, że nie kosztuje, to jeszcze przynosi około 111 milionów funtów rocznie do budżetu Wielkiej Brytanii.