Mentionsy Mentionsy
OFF Czarek
OFF Czarek

Szmuel ha-Nagid i dziedzictwo Al-Andalus [Poetycki piątek]

24.10.2025 ·23 min 5 s

Więcej OFF Czarka znajdziesz w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/offczareks Wiersze wybrała dr Barbara Gryczan, mediewistka, tłumaczka literatury dawnej, judaistka, semitystka, adiunktka na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. 

Czarek. To jest program OFF Czarek. W studio gość pani doktor Barbara Gryczan, mediewistka, tłumaczka literatury dawnej, judaistka, semitystka, adiunktka na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Dzień dobry. Dzień dobry, witam serdecznie. Nakładem wydawnictwa Austeria ukazała się antologia Skarby Literatury Złotego Wieku w Al-Andalus. I tom pierwszy to są wiersze wybrane hebrajskie, literatura hebrajska, czy też poezja hebrajska. I za przekład odpowiada pani doktor.

Poetycki piątek, czyli Skarby Literatury Złotego Wieku w Al-Andalus. To jest antologia, która ukazała się nakładem wydawnictwa Austeria. Tom pierwszy to Szmuel ha-Nagid i inni, bo tych innych jest jeszcze kilku co najmniej. Poetycki piątek, dzisiaj Skarby Literatury Złotego Wieku w Al-Andalus. Antologia. Tom pierwszy. Tych tomów jest pięć. Cztery to jest poezja hebrajska, a jeden to jest poezja arabska. Wszystkie ukazały się nakładem wydawnictwa Austeria. Przed informacjami przeczytałem wiersz sugerując, że tutaj młoda dłoń i młode serce stoją za tym tekstem, czyli...

Zresztą jego synowie podobno są autorami dywanów, czyli dywanów tych zbiorów poezji, które są przez nich układane i wiersze Szmuela Nagida są opatrywane nagłówkami, które w osobie pierwszej pisane są ręką właśnie syna. I tutaj Yosef ha-Nagid pisze w tym tomie ben Kohelet, bardzo obszernym, że Ja tutaj, mając osiem lat, już spisuję wiersze mojego ojca wielkiego poety, a między nimi też tutaj, proszę, prezentuję swój własny, który napisałem. Podobno drugi syn, młodszy, kolejny Tom Ben Michele, przepraszam, spisywał już mając trzy lata po hebrajsku.

No ale teraz coraz bardziej zbliżamy się do czasu, kiedy no wojna, czy też myślenie o wojnie staje się naszym udziałem, więc nagle te wiersze sprzed tysiąca lat stają się Znowu aktualne, to mnie trochę martwi. Ale jeśli mogę o dzieciach. Proszę. W ogóle pracując nad tym, nad tymi tomami właśnie taką trochę detektywistyczną pracę historyczną wykonując, śledząc dokumenty. Na przykład te z genizyka irskiej, które są zapisem również właśnie bardzo obszernym życia codziennego. Szczególnie zwróciłam uwagę na to, jak często i jak dużo jest tam o dzieciach, o domach rodzinnych, o życiu codziennym i o szkołach.

Chciał rzec przestań, a pieszczot usta zaświadczyły skwapliwie, postąpiłem zgodnie z żądaniem, miast grzeszymy w gęstwiny. Wybąkał mój miły, pieszliśmy za parkan osadzony liliami. Tak, tutaj ten element językowy jest najbardziej fascynujący. Pani to doskonale rozumie, jako osoba, która zajmuje się tłumaczeniem, że czasami słowa, które ktoś mówi, my inaczej rozumiemy. No tutaj właśnie ten niesforny język, tam jest , czyli jest to słowo, które pojawia się w Biblii dla określenia albo osób niemych, albo właśnie z wadą wymowy ciężką.

No i tutaj jest takie pytanie się pojawia, o co chodzi, z kim ono rozmawia, kim jest ten kochanek, ponieważ jak mówię, fascynująca była ta rzeczywistość pod względem przenikania się kultur i języków. Bardzo często było tak, że właśnie na przykład jeżeli Mateusz będzie opowiadał o swoim tomie arabskim, to u niego pojawia się... Chodzi o doktora Mateusza Wilka, który już się wypowiadał. A, to tam jest taki wiersz, w którym poeci imprezują w klasztorze, tak? Chodzili arabscy twórcy na wino do klasztorów, no bo sami wina nie pędzili, to jest haram. Tak, kto nigdy nie imprezował w klasztorze, niech pierwszy rzuci kamieniem. Pani doktor, tutaj już muszę niestety zatrzymać, bo już to jest koniec naszej poezji, ale mam nadzieję, że w najbliższej przyszłości powrócimy jeszcze, bo jest to piękna poezja, pięknie przetłumaczona.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.