Mentionsy Mentionsy
Nowy Ład
Nowy Ład

Laboratorium społeczne Ziem Odzyskanych – geneza i wnioski - Piotr Zduńczyk

30.11.2025 ·31 min 24 s

Kolejne wybory to kolejne mapy ukazujące podział Polski na wschodnią i zachodnią, konserwatywną i liberalną – „zaściankową” i „oświeconą”. Znów Podkarpacie udzieliło rekordowego poparcia kandydatom szeroko pojętej prawicy: Karolowi Nawrockiemu, Sławomirowi Mentzenowi i Grzegorzowi Braunowi. Z kolei w województwach Ziem Odzyskanych najlepsze wyniki osiągnęli kandydaci obozu lewicowo-liberalnego. Warto się po raz kolejny pochylić nad pytaniami, skąd bierze się ten podział w polskim społeczeństwie, czy można go zażegnać oraz czy możemy wyciągnąć wnioski na przyszłość, aby się z tego czegoś nauczyć.

Niemcy formalnie uznali granicę na Odrze i Nysie dopiero w 1970 roku. To poczucie niepewności hamowało inwestycje lokalnych społeczności, a jednocześnie wzmagało ich mobilność. Wielu mieszkańców poszukiwało legendarnego poniemieckiego bogactwa. Polityczna mapa Polski Historia ziem odzyskanych oraz specyfika zamieszkującej je ludności w znacznym stopniu wpływają na wybory polityczne tamtejszych Polaków. Województwa lubuskie i zachodniopomorskie tradycyjnie określano mianem Czerwonych, ponieważ najlepsze wyniki osiągały tam formacje takie jak Sojusz Lewicy Demokratycznej. Koalicja Obywatelska, a w mniejszym stopniu również Nowa Lewica. Kluczowe pytanie w tym kontekście brzmi, czy lewicowo-liberalne nastawienie mieszkańców tych regionów ma charakter trwały, czy jedynie przejściowy, a może jako Polacy jesteśmy skazani na stopniową liberalizację społeczeństwa, przy czym zachód naszego kraju po prostu szybciej uległ temu procesowi.

Wysuwam tezę, że społeczeństwo ziem odzyskanych również ulega procesowi, który można by było nazwać konserwatywnieniem, lecz opiera się na nieco innych wartościach niż te dominujące na wschodzie kraju. Nawet dla rodzin zamieszkujących ziemie odzyskane od lat 80., Niektóre liberalne postulaty mogą wydawać się zbyt daleko idące. Niestety brak jest badań, które analizowałyby podejście Polaków z różnych regionów kraju do współczesnych postulatów obozu lewicowo-liberalnego, takich jak kwazi małżeństwa osób tej samej płci, tranzycja płciowa dzieci czy eutanazja. Czy wobec tego możemy zmierzyć te potencjalne zmiany w inny sposób? Przed laty utarło się powiedzenie, że w rywalizacji między Prawem i Sprawiedliwością a Platformą Obywatelską na mapach wyborczych widać zabory.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.