Mentionsy Mentionsy
Nowy Ład
Nowy Ład

Laboratorium społeczne Ziem Odzyskanych – geneza i wnioski - Piotr Zduńczyk

30.11.2025 ·31 min 24 s

Kolejne wybory to kolejne mapy ukazujące podział Polski na wschodnią i zachodnią, konserwatywną i liberalną – „zaściankową” i „oświeconą”. Znów Podkarpacie udzieliło rekordowego poparcia kandydatom szeroko pojętej prawicy: Karolowi Nawrockiemu, Sławomirowi Mentzenowi i Grzegorzowi Braunowi. Z kolei w województwach Ziem Odzyskanych najlepsze wyniki osiągnęli kandydaci obozu lewicowo-liberalnego. Warto się po raz kolejny pochylić nad pytaniami, skąd bierze się ten podział w polskim społeczeństwie, czy można go zażegnać oraz czy możemy wyciągnąć wnioski na przyszłość, aby się z tego czegoś nauczyć.

Niestety nie udało mi się znaleźć opracowań naukowych na ten temat. Jedynym badaniem uwzględniającym miejsce zamieszkania w kontekście stosunków Polaków do obowiązków wobec ojczyzny jest sondaż IBRY z 2015 roku. Wynika z niego, że mężczyźni w wieku 18-60 lat, zamieszkujący wschodnią Polskę, a także województwa warmińsko-mazurskie i pomorskie, wykazują postawę proobronną. Z kolei mieszkańcy Pomorza Zachodniego, Ziemi Lubuskiej, Dolnego Śląska i Opolszczyzny deklarują większą skłonność do poszukiwania schronienia w razie konfliktu zbrojnego. W centralnej Polsce postawy te są bardziej zróżnicowane. Na tle tych procesów kryje się sowiecka próba ukształtowania polskiego homo sovieticus. Jak zauważa wspomniany wcześniej Grzegorz Strauchold, ziemie odzyskane stanowiły dla władz komunistycznych swoiste laboratorium społeczne, w którym dążono do stworzenia społeczeństwa wyzbytego przedwojennych tradycji.

Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.