Mentionsy Mentionsy
Misja specjalna
Misja specjalna

Naziści przed trybunałem. Jak doszło do Procesów Norymberskich?

23.11.2025 ·12 min 15 s

20 listopada 1945 roku w Norymberdze rozpoczyna się jeden z najsłynniejszych procesów w historii. Przed międzynarodowym trybunałem złożonym z sędziów z Wielkiej Brytanii, Francji, Stanów Zjednoczonych i Związku Radzieckiego, stają byli nazistowscy dygnitarze. Na ławie oskarżonych zasiada 21 osób, w tym Hermann Göring, Albert Speer czy Joachim von Ribbentrop. Przez następne kilka miesięcy na sali rozpraw zostanie przesłuchanych wielu świadków a oskarżyciele zaprezentują dowody, ukazujące skalę zbrodni popełnionych przez nazistowskie Niemcy. Jak wyglądały przygotowania do procesu? Dlaczego zdecydowano, że odbędzie się on w Norymberdze? Jakie były kulisy politycznych sporów między aliantami? Odpowiedzi na te pytania poznacie w tym odcinku Misji specjalnej.

Mają oni odpowiedzieć za liczne zbrodnie wojenne, które zostały popełnione przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej. Na ławie oskarżonych zasiada 21 osób, w tym Herman Goering, Albert Sperr czy Joachim von Ribbentrop. Jest to pierwszy tego typu proces sądowy w historii i budzi ogromne zainteresowanie. W loży prasowej zasiadają setki dziennikarzy, szczegółowo informujących świat o przebiegu rozprawy. Przez następne kilka miesięcy na sali rozpraw zostanie przesłuchanych wielu świadków, a oskarżyciele zaprezentują dowody pokazujące skalę zbrodni popełnionych przez nazistowskie Niemcy. Jak jednak wyglądały przygotowania do samego procesu i dlaczego zdecydowano, że odbędzie się on w Norymberdze? Na te pytania odpowiemy w dzisiejszym odcinku Misji Specjalnej.

Stwierdzono w nim... Naziści odpowiedzialni za zbrodnie popełnione podczas wojny będą odesłani do krajów, w których się ich dopuścili, aby zostali osądzeni i ukarani zgodnie z prawem tych krajów. W sprawie oskarżonych, których zbrodni nie będzie można powiązać z żadnym kontrolem. rządy państw aliantów. Na tym etapie nie ustalono jednak żadnych szczegółów ani procedur dla przyszłych procesów. W 1944 roku wojska alianckie odnoszą kolejne zwycięstwa, zyskując coraz większą przewagę na froncie. Wiosną 1945 roku sytuacja militarna III Rzeszy staje się katastrofalna. Działania wojenne w Europie zostają zakończone i jednym z kluczowych zadań alianckich żołnierzy staje się schwytanie nazistowskich dygnitarzy.

Uczestnicy konferencji postanawiają także, że w Trybunale zasiądzie w sumie ośmiu sędziów, po dwóch reprezentujących każde ze zwycięskich mocarstw. 8 sierpnia 1945 roku zostaje podpisana Karta Londyńska, która ustala zasady postępowania sądowego oraz oficjalnie powołuje do życia Międzynarodowy Trybunał Wojskowy. Kolejną ważną decyzją jest wybranie miejsca, gdzie odbędzie się proces i ostatecznie wybór pada na Norymbergę. Decyzja nie jest przypadkowa. Miasto było uważane za duchową stolicę nazizmu, gdzie co roku organizowano huczne wiece. To właśnie zjazd w Norymberdze został ukazany w słynnym nazistowskim filmie propagandowym Tryumf Woli, nakręconym przez Leni Riefenstahl. Co więcej, w 1935 roku spisano tam ustawy norymberskie, które stały się podstawą antysemickich praw III Rzeszy.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.