Mentionsy Mentionsy
MOC HISTORII
MOC HISTORII

Krzysztof Szydłowiecki cz.2

11.12.2022 ·41 min 30 s · 5 rozdziałów

Bardzo wiele zawdzięcza mu Opatów, który w XVI wieku zyskał na rozwoju. Tam też w kolegiacie św. Marcina znajduje się jego nagrobek. Herb Odrowąż, którym się okazywał zyskał za jego życia dodatkowy element. Co wspólnego z zakonem smoka miał Krzysztof Szydłowiecki? O tym opowiadają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

0:03 · Wprowadzenie i Omówienie Krzysztofa Szydłowieckiego 2

Czyli można przypuszczać, że pozostałe też tak właśnie wyglądały, no bo chodziło o to, żeby jakiś wzornik mieć i szybko, sprawnie wykonać to, co jest potrzebne. I zapewne te inne też właśnie bardzo podobnie wyglądały. Również podobnie wyglądały, jeśli chodzi o ten aspekt, o którym już tajemniczo troszkę wspominaliśmy poprzednio, czyli ten herb Krzysztofa Szydłowieckiego, a więc odrowąż, który przedstawiony jest w tej odmianie ze smokiem. Zachował się na Bramie Warszawskiej. Wolno przypuszczać, że to jest też motyw, który był obecny na tych pozostałych bramach. Zapewne tam się znajdował, no bo to był bardzo ważny moment w życiu Krzysztofa Szydłowieckiego, że tym SMOKiem mógł się posługiwać. To też jest taki ciekawy motyw do tego, że możemy dzięki SMOKowi choćby powiedzieć, przynajmniej w jakiś sposób przybliżony, kiedy rozpoczęto budowę,

Na pewno rozpoczęto budowę po roku 1515, bo to jest czas, kiedy tego smoka Krzysztof Szydłowiecki otrzymał. Wspominaliśmy, że herbem Szydłowieckich jest odrowąż. Jak ten herb wygląda też wspominaliśmy, ale przed chwilą też wspomnieliśmy o tym, że pojawił się tu motyw smoka, a jak mówiliśmy w pierwszej części naszego programu, Szydłowiecki był zwolennikiem Habsburgów i zawsze trzymał stronę Habsburgów. Przeciwny był jakimkolwiek ruchom reformatorskim. No i właśnie tutaj ten element smoka z Habsburgami też się wiąże. Bardzo mocno, no bo ten 1515 rok to też jest data, którą znamy z poprzedniego naszego spotkania. Wspominaliśmy o tym zjeździe wiedeńskim.

9:13 · Smok w Symbolice i Historii 2

Franciszek Maksymilian Sobieszczański, to zresztą jest taki nawet cytat w podziemiach przytoczony, więc ktoś, kto będzie zwiedzał podziemia, to może sobie przypomnieć tę opowieść. To jest autor takiego reportażu podróżniczego, ale naukowego, Który nosił tytuł wycieczka archeologiczna w niektóre strony guberni radomskiej we wrześniu 1851 roku odbyta. I tam opisuje bardzo szczegółowo wiele miejsc naszego regionu. W tym między innymi odnosi się właśnie do kwestii zakonu smoka i do tego smoka w herbie Odrowąż. Wspominaliśmy o tym w 1408 roku i musimy pamiętać, że wielu władców należało do zakonu smoka. Czyli byli to władcy, którzy popierali

No szlachcic na zagrodzie miał być równy wojewodzie, więc możnowładcy starali się, podobnie jak Szydłowiecki, unikać takiego wywyższania się. I tak byli ponad, więc przynajmniej, żeby nie kuło w oczy. Czyli Szydłowiecki obawiając się wpaść w podejrzenie u szlachty godności tej odmówił, cesarz wtedy zniewolił go, no przymusił go, po prostu Szydłowiecki nie chciał, tylko cesarz go zniewolił, aby na pamiątkę przyjął ten dodatek do herbu. Tak, że zwyczajny odrowąż umieścił w smoku ze złotą koroną na głowie, W koło okręconym i w pysku trzymającym. Dokładnie właśnie to godło zakonu smoka. No i w związku z tym został Szydłowiecki zgodnie z tą decyzją cesarza i zgodnie z dokumentem, który w 1515 roku cesarz Maksymilian wydał,

20:13 · Herb i Genealogia Krzysztofa Szydłowieckiego 3

A więc nie tylko tak jak mówiliśmy, że Taki dookoła zwinięty, z ogonem, który jest nawinięty na jego szyję, ale jeszcze, że miał skrzydła i zionął tym ogniem. I tak właśnie jest w Oleśnicy, gdzie w kościele zamkowym jest kilka właśnie takich przedstawień. Są kartusze herbowe. No i mamy właśnie wizerynek smoka, otwarta paszcza, tak potrójnie zwinięty ogon na jego szyi, a po prawej stronie widać ewidentnie, że to są skrzydła, czyli że smok latał. I mamy w środku herb odrowąż, m.in. oczywiście jeszcze jest łabędź, jeszcze jest jastrzębiec, czyli takie powiązania też z herbami, które są z naszego regionu dobrze znane.

To był ten szczyt potęgi Radziwiłłów w tamtym czasie, tak to właśnie wyglądało. Stąd te powiązania są o tyle interesujące, że No w jakiś sposób, mimo że Krzysztof Szydłowiecki nie miał tego męskiego potomka, no to rodzina jeszcze gdzieś jakieś wpływy swoje roztaczała i o innych miejscach i miejscowościach i o innych sprawach w kontekście Szydłowieckich też trzeba w takim razie pamiętać. Natomiast dla nas istotniejsze jest to, że ten smog, Pojawia się rzeczywiście w herbie, no i gdziekolwiek byśmy nie zobaczyli herb odrowąż, tak jak mówiliśmy, to ta strzała, która ma rozdartą dolną część i takie podwinięcia, gdziekolwiek ten herb jest otoczony smokiem, no to wiadomo, że chodzi o Krzysztofa Szydłowieckiego.

No i mamy również Krzysztofa Szydłowieckiego, którego możemy obejrzeć jak żywego na tym przywileju opatowskim z 1519 roku. To też jest autorstwo Stanisława Samostrzelnika. No i jedna to jest taka miniaturka Niezwykle imponująco wygląda, tak bardzo dostojnie, konna, a druga to z takim wielkim sztandarem, klęczący Krzysztof Szydłowiecki. Oczywiście na sztandarze trzyma kartusz herbowy Odrowąż, no i co tam jest naokoło Odrowąża? Oczywiście smog, no nie ma innego wyjścia, bo mamy rok 1519, czyli już od czterech lat do zakonu smoga Krzysztof Szydłowiecki należał. Zresztą przy tym konnym portrecie też możemy u góry zobaczyć smoka, no bo nieustannie to godło się powtarzało w różnych takich interesujących aspektach.

34:06 · Kompozycja i interpretacje płyty nagrobnej 1

No i w tej górnej części właśnie wspaniale sportretowany Krzysztof Szydłowiecki. Tutaj możemy zobaczyć mnóstwo szczegółów. Tak jak mówiliśmy, warto Posiedzieć troszeczkę, poprzyglądać się. Pierścienie. Ileż on ma tych pierścieni na palcach. Widać tam wyraźnie monogram Chrystusowy też. Widać też herb Odrowąż. No i takie rąby. Bardzo dużo tych różnych pierścieni. Z detalami można się temu przyjrzeć. Ale też można się przyjrzeć, Bardzo mi się to podobało. Ponad stu laty była taka monografia wydana i tam autor to tak szczegółowo opisywał, troszkę tak przyglądałem się, czy autor ma rację i doszedłem do wniosku, że w pełni popieram te jego hipotezy, bo jak przyjrzymy się twarzy Krzysztofa Szydłowieckiego, To ewidentnie widać, że to jest za życia zrobiony portret, dlatego że jak się porównuje podobne płyty, podobne realizacje, o których wiemy, że były po śmierci wykonane, no to zdejmowane tak zwane maski pośmiertne.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.