"Lalka" Bolesława Prusa. Fragment trzeci

– Wysocki? – Rzekł. – Co ty tu robisz? – Tu mieszkamy, wielmożny panie, w tym domu. Odpowiedział człowiek wskazując na niską lepiankę. – Dlaczego nie przyjeżdżasz po transporta? – pytał Bokulski. – Czym przyjadę, panie, kiedy jeszcze na Nowy Rok koń mi padł? – Cóż robisz? – A ot tak, razem nic. Zimowaliśmy u brata, co jest drużnikiem na wiedeńskiej kolei, ale i jemu bieda, bo go ze Skierniewic przenieśli pod Częstochowę. W Skierniewicach ma trzy morgi i żył jak bogacz, a dzisiaj i on kiepski, i grunt wynędznieje bez dozoru. Ale i wielboczny pan coś markotnie wygląda. Tak i już widać czas nastał, że wszyscy muszą zginąć. Westchnął ubogi człowiek.

Wokulski wydobył portmonetkę. Masz tu, rzekł, dziesięć rubli na święta. Jutro w południe przyjdziesz do sklepu i dostaniesz kartkę na Pragę. Tam u handlarza wybierzesz sobie konia, a po świętach przyjeżdżaj do roboty. U mnie zarobisz ze trzy ruble na dzień, więc dług spłacisz łatwo. Ubogi człowiek, dotknąwszy pieniędzy, zaczął się trząść. Uważnie słuchał Wokulskiego, a łzy spływały mu po wychudzonej twarzy. Odszedł, lecz przystawał na drodze. Widocznie rozmyślał nad niespodziewanym szczęściem. W tej chwili Wokulskiego tknęło szczególne przeczucie. – Wysocki! – zawołał. – A twojemu bratu jak na imię? – Kasper! – odpowiedział człowiek, wracając pędem. – Przy jakiej mieszka stacji? – Przy Częstochowie, panie.