"Lalka" Bolesława Prusa. Fragment trzeci

Przed nią leżał stos neseserek. Drewnianych, skórzanych, pluszowych i metalowych, prostych i ozdobnych, najdroższych i najtańszych, a wszyscy subiekci byli na służbie. Klejn podawał coraz nowe neseserki, Mraczewski chwalił towar, a Lisiecki akompaniował mu ruchami ręki i brody. Bokulski usiadł do swej księgi i udawał, że rachuje, ale naprawdę nie robił nic. Nie miał siły. W tej chwili otworzyły się drzwi sklepu i ukazał się w nich jeszcze oryginalniejszy jegomość. Lisiecki powiedział o nim, że jest podobny do suchotnika, któremu w trumnie zaczęły odrastać wąsy i faworyty. Spojrzał na damę i spadły mu z nosa ciemne winokle. – O!

O! O! – zawołał, ale dama gwałtownie odwróciła się od niego do neseserek i upadła na krzesło. Do przybysza wybiegł Braczewski, uśmiechając się dwuznacznie, zapytał, pan baron rozkaże? Spinki, uważa pan, spinki zwyczajne, złote albo stalowe, tylko rozumie pan, muszą być w kształcie czapki dżokejskiej i z biczem. Braczewski otworzył gablotkę ze spinkami. – Wody! – odezwała się dama słabym głosem. Rzecki nalał jej wody z karawki i podał z oznakami współczucia. – Pani dobrodziejce, słabo? Może by doktora? Już mi lepiej! – odparła. Baron wybiegł ze sklepu, wracając się parę razy i spoglądając na szyld nad drzwiami.

Wokulski trochę pobladł, lecz spokojnie usiadł do rachunków. — Cóż to za oryginalne diabły, panie Braczewski? — spytał Lisiecki. — A to cała historia! — odparł Braczewski, przypatrując się spod oka Wokulskiemu. — Jest to baron Krzeszowski, wielki dziwak i jego żona, trochę narwana. Nawet skuzynowani ze mną, ale cóż… — westchnął, spoglądając w lustro. Otóż pan baron i pani baronowa od roku prowadzą ze sobą wojnę. On chce rozwodu, na co ona się nie zgadza. Ona chce przepędzić go od zarządu swoim majątkiem, na co on się nie zgadza. Ona nie pozwala mu trzymać koni, szczególnie jednego wyścigowca, a on nie pozwala jej kupić kamienicy po Łęckich, w której pani Krzeszowska mieszka i gdzie straciła córkę. Oryginały.

Wokulski zamyślił się. – Dobrze – odpowiedział. – Dam mu posadę, ale w Moskwie. Panna Izabela podniosła oczy od książki i dziwnym wzrokiem, patrząc na Bokulskiego, spytała. – Pan nigdy nie cofa swoich postanowień? – Nie – odpowiedział, ale w tej chwili spuścił oczy. – A gdybym poprosiła za tym młodym człowiekiem? Bokulski spojrzał na nią zdumiony. – W takim razie odpowiedziałbym, że pan Braczewski stracił miejsce, ponieważ niestosownie odzywał się o osobach, które zaszczyciły go trochę łaskawszym tonem w rozmowie. Jeżeli jednak pani każe... Teraz panna Izabela spuściła oczy, zmieszana w wysokim stopniu. A wszystko mi jedno w rezultacie. Gdzie się osiedli ten młody człowiek?