Mentionsy Mentionsy
Historia w Radiu Olsztyn
Historia w Radiu Olsztyn

Reforma Jędrzejewicza

16.05.2025 ·22 min 27 s

Dr Waldemar Brenda, historyk IPN w Olsztynie, opowiada o reformie polskiego systemu szkolnictwa (podstawowego i ponadpodstawowego), opracowanej przez ministra Janusza Jędrzejewicza, wdrażanej od 1932 roku, której zasady obowiązywały do 1948 roku.Przygotował Mirosław Sochacki.

...czyniącą radość wszechstronności zainteresowań i różnorodności uzdolnień młodzieży. Liczne drogi wewnętrzne, na których dokonywać się będzie różnorodny proces kształcenia, wyznaczony przez przyrodzone własności umysłów uczniów, powiązane zostały wspólnym ideałem wychowania obywatelskiego. Reforma szkolna ma więc stworzyć nowy typ obywatela przygotowanego do twórczego życia w odrodzonym państwie. Skutkami swymi sięgnie ona w daleką przyszłość, wyznaczając potomnym kierunek rozwoju i postępu. Obok tych pięknych założeń organizacyjnych i wychowawczych, a także szacunku dla państwa i gotowości do jego obrony, W programie ideowym nowej szkoły miał zaistnieć także kult marszałka Piłsudskiego, który z realnego polityka coraz bardziej stawał się filarem państwowej mitologii.

Był też członkiem konspiracyjnej Polskiej Partii Socjalistycznej. W czasie Wielkiej Wojny walczył w Legionach, działał także w Polskiej Organizacji Wojskowej. Był bliskim współpracownikiem Piłsudskiego. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, a od czasu wojny światowej sporo publikował, coraz bardziej interesując się kwestiami nauki, edukacji i wychowania. Założył kilka czasopism, między innymi w 1922 roku Drogę, A w 1926 roku miesięcznik popularnonaukowy Wiedza i Życie. Do czasów nam współczesnych, będący najstarszym polskim wydawnictwem o takim właśnie profilu. U zarania niepodległości w przerwie między okresami służby wojskowej kierował szkołami w Warszawie i Łowiczu.

W trakcie zamachu majowego Janusz Jędrzejewicz poparł komendanta Piłsudskiego i wkrótce potem otrzymał propozycję, aby z bezpartyjnego bloku współpracy z rządem kandydować do Sejmu. To dla niego było nowe wyzwanie, bo wcześniej raczej nie zabiegał o udział w polityce na takim szczeblu. Lojalny wobec obozu belwederskiego, do tej pory raczej angażował się w działalność społeczną, oświatową i kombatancką, w każdym z tych obszarów realizując idee bliskie Piłsudczykom. Historyk Zbigniew Osiński tak prezentował poglądy Jędrzejewicza, nie tylko zresztą na kwestie oświatowe, formułowane jeszcze w początkach II Rzeczypospolitej. W początkach lat dwudziestych w tygodniku Droga ukazał się cykl artykułów autorstwa Janusza Jędrzejewicza, z których wynika, iż za główny cel pracy wychowawczej uznawał on kształtowanie nowego człowieka, potrafiącego funkcjonować w nowej, powojennej epoce.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.